یکصدو پنجاه و پنجمین نشست اوپک در 22 دسامبر سال گذشته (اول دی) در لواندا پایتخت آنگولا نیز در حالی به پایان رسید که اعضای این سازمان برای چهارمین بار پیاپی در سال 2009 توافق کردند سهمیه های تولید خود را در همان سطح 24 میلیون و 845 هزار بشکه در روز تثبیت کنند.
اعضای اوپک این بار همزمان با پنجاهمین سالگرد تاسیس سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، چهارشنبه این هفته (26 اسفند) برای اولین بار در سال جاری میلادی در وین اتریش گردهم می آیند؛ این در حالی است که ما شاهد ثباتی نسبی در بازارهای جهانی نفت خام هستیم و بهای این ماده در حدود سطح مطلوب اعضای این سازمان یعنی 70 تا 80 دلار برای هر بشکه معامله می شود.
تحولات بازارهای جهانی نفت خام
بهای نفت در ژوئیه 2008 به رکورد 147 دلار برای هر بشکه رسید، اما ناگهان در پی رکود شدید اقتصادی جهان، بهای این ماده در اواخر همین سال به سطوح پایین 40 دلار برای هر بشکه کاهش یافت.
با اجرای برنامه کاهش سطح تولید اوپک، همچنین امیدها نسبت به بهبود شرایط اقتصادی جهان، بهای نفت به تدریج روندی افزایشی پیدا کرد و از آن زمان تاکنون به جز پاره ای از نوسان های کوتاه مدت، بهای نفت در بازارهای جهانی با طی روندی یکنواخت در حال افزایش بوده است.
قیمت های جهانی نفت خام از سال گذشته میلادی تاکنون با 60 درصد افزایش همراه بوده است و حتی بهای این ماده در هفته های اخیر از مرز 82 برای هر بشکه نیز گذشت.
در پی بحران شدید اقتصادی جهان در سال 2008 میلادی و به دنبال آن کاهش تقاضای جهانی نفت خام، همچنین افت شدید بهای این ماده، اعضای اوپک در سه مرحله تصمیم گرفتند سهمیه های تولید خود را در چهار میلیون و 200 هزار بشکه در روز کاهش دهند و این رقم را به 24 میلیون و 845 هزار بشکه در روز برسانند.
بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که اجرای برنامه کاهش سطح تولید اوپک نقش عمده ای در روند بهبود قیمت های جهانی نفت خام ایفا کرده است، هر چند که با بالا رفتن بهای نفت اوپکی ها برای سود بری از این افزایش قیمت، اقدام به افزایش تولید کردند.
بر پایه نظرسنجی برخی موسسه ها (رویترز، بلومبرگ، پلاتس) از منابع صنعتی، تحلیلگران، شرکت های نفتی و مقام های اوپک، تولید نفت اعضای اوپک در ماه های اخیر با افزایش رو به رو بوده است؛ به طوری که این موضوع سبب شده پایبندی اعضای اوپک از رکورد 80 درصد در آوریل سال گذشته میلادی هم اکنون به حدود 54 درصد برسد.
بر اساس تازه ترین گزارش آژانس بین المللی انرژی (آی.یی.ای)، تولید نفت کل اعضای اوپک در ماه فوریه به 29 میلیون و 200 هزار بشکه در روز رسیده و پایبندی 11 عضو مشمول پایبندی سهمیه های تولید اوپک با 4 درصد کاهش نسبت به ماه قبل از آن (ژانویه) به حدود 54 درصد رسیده است.
همچنین بر اساس این ارزیابی، ذخیره سازی های کشورهای عضو سازمان توسعه و همکاری اقتصادی (او.یی.سی.دی) تا پایان ژانویه معادل 2/59 روز برای مصرف آینده، در حالی که این میزان نسبت به رقم 3/58 روز در پایان دسامبر گذشته با افزایش همراه بوده است.
بر اساس تازه ترین گزارش دبیرخانه اوپک، میانگین تولید نفت 12 عضو اوپک در فوریه گذشته به 29 میلیون و 356 هزار بشکه در روز رسیده است، در حالی که این میزان در ژانویه گذشته 29 میلیون و 146 هزار بشکه در روز بود.
این گزارش می افزاید: میانگین تولید نفت 11 عضو مشمول سهمیه بندی اوپک به جز عراق در فوریه گذشته به 26 میلیون و 811 هزار بشکه در روز افزایش یافته است، این میزان در ماه ژانویه 26 میلیون و 697 هزار بشکه در روز بود.
در این بخش از گزارش قصد داریم با بررسی تازه ترین اظهار نظرهای وزیران و مقام های اوپکی، گزینه های احتمالی مورد بحث در نشست 156 اوپک را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهیم.
13 مارس (22 اسفند) قطر
رویترز:
عبدالله بن حمد العطیه، وزیر انرژی و صنعت قطر، در مصاحبه با روزنامه عربستانی الحیات گفت: انتظار نمی رود سهمیه های تولید اعضای اوپک در نشست چهارشنبه هفته جاری در وین اتریش تغییر کند.
وی همچنین اظهار داشت: فکر می کنم سهمیه های تولید کنونی در نشست هفته جاری تثبیت شود و اعضای اوپک با بررسی دقیق شرایط کنونی بازارهای جهانی نفت خام، در باره سطح تولید اوپک تصمیم گیری خواهند کرد.
العطیه یادآور شد: درست است که ذخیره سازی های جهانی نفت خام در سطح بالایی است، اما نوسان قیمت های نفت خام به گونه ای است که تغییر در سطح تولید اوپک بعید به نظر می رسد.
12 مارس (21 اسفند) ونزوئلا
داوجونز:
رافائل رامیرز، وزیر نفت ونزوئلا، در جمع خبرنگاران گفت: موضع ما در نشست چهارشنبه تثبیت سهمیه های تولید اوپک است، در حالی که بررسی شرایط بازارهای جهانی نفت خام نیز ادامه خواهد داشت.
وزیر نفت ونزوئلا شایعات درباره گفت و گوی احتمالی اعضای اوپک برای افزایش سهمیه های تولید خود در نیمه دوم سال جاری میلادی در صورت ادامه روند بهبود بهای نفت در بازارهای جهانی را بی اساس خواند و اعلام کرد تاکنون در این باره چیزی نشنیده ام.
رامیرز همچنین از علاقه مندی خود برای تثبیت قیمت های جهانی نفت خام به 80 دلار برای هر بشکه خبرداد و افزود: بهای نفت در سطوح بین 80 تا 100 برای هر بشکه نیز مطلوب است.
11 مارس (20 اسفند) اکوادور
رویترز:
جرمانیکو پینتو، رئیس اوپک و وزیر نفت اکوادور، اعلام کرد: اعضای اوپک نیازی به تغییر سهمیه های تولید خود در نشست 156 ندارند و انتظار می رود بهای نفت تا پایان سال جاری میلادی در سطوح بین 70 تا 80 دلار برای هر بشکه تثبیت شود.
پینتو در جمع خبرنگاران گفت: هم اکنون قیمت های جهانی نفت خام در سطوح بین 70 تا 80 دلار برای هر بشکه تثبیت شده است.
10 مارس (19 اسفند) کویت
رویترز:
عماد العطیه، یک عضو شورالی عالی نفت و گاز کویت، با بیان این که اوپک سهمیه های تولید خود را در نشست 156 ثابت نگه می دارد گفت: قیمت های جهانی نفت خام در سطوح بین 70 تا 80 دلار برای هر بشکه مطلوب است.
وی افزود: کاهش پایبندی اعضای اوپک به سهمیه های تولید به یکی از نگرانی های این سازمان تبدیل شده است.
9 مارس (18 اسفند) آنگولا
رویترز:
یک مقام اوپکی آنگولا اظهار داشت: با توجه به این که اعضای اوپک از سطوح کنونی بهای نفت راضی هستند، به نظر می رسد اعضای این سازمان سهمیه های تولید خود را بدون تغییر حفظ کنند.
این مقام آنگولایی همچنین گفت: اوپکی ها در نشست عادی 156 در مورد مسائل اداری این سازمان بحث و گفت و گو خواهند کرد، اما من فکر نمی کنم سهمیه های تولید تغییر کند.
9 مارس (18 اسفند) ایران
رویترز:
محمد علی خطیبی، نماینده ایران در هیئت عامل اوپک، اعلام کرده بود: در صورت افزایش تقاضای جهانی نفت خام، احتمال نمی رود اعضای اوپک سهمیه های تولید خود را در نشست هفته جاری تغییر دهد.
نماینده ایران در هیئت عامل اوپک اظهار داشت: هم اکنون بازارهای جهانی نفت خام با مازاد عرضه روبه روست، اما این موضوع تاثیر عمده ای بر این بازارها نخواهد داشت.
خطیبی تصریح کرد: با افزایش سرعت روند بهبود شرایط اقتصادی جهان انتظار می رود تقاضای جهانی نفت خام در سال جاری میلادی حدود یک میلیون و 200 هزار بشکه در روز افزایش یابد و بخش عمده ای از این افزایش در نیمه دوم سال جاری صورت می گیرد.
وی افزود: اما تقاضای بالای نفت خام حتما به آن معنا نخواهد بود که اوپک سطح تولید خود را افزایش می دهد، این در حالی است که تولید کنندگان غیر اوپکی میتوانند تولید خود را افزایش دهند.
8 مارس (17 اسفند) الجزایر
رویترز:
شکیب خلیل، وزیر انرژی و معادن الجزایر، در باره تصمیم اعضای اوپک در نشست ماه جاری پیش بینی کرد: اعضای اوپک سهمیه های تولید کنونی خود را تثبیت می کنند و احتمالا خواستار پایبندی هر چه بیشتر اعضا به سهمیه های تولید خواهند بود.
وی تصریح کرد: انتظار می رود قیمت های جهانی نفت خام تا پایان سال جاری میلادی در سطوح 80 دلار برای هر بشکه یا اندکی بالاتر از این میزان باقی بماند.
8 مارس (17 اسفند) عربستان سعودی
رویترز:
عبدالعزیز بن سلمان، معاون وزیر نفت عربستان سعودی نیز با مطلوب ارزیابی کردن بهای کنونی نفت خام، اظهار داشت: اعضای اوپک باید به سهمیه های تولید خود پایبند باشند.
2 مارس (11 اسفند) عراق
رویترز :
حسین الشهرستانی، وزیر نفت عراق، نیز اعلام کرد: انتظار نمی رود اعضای اوپک سهمیه های تولید خود را در نشست 156 این سازمان تغییر دهند، با وجود بهبود تدریجی شرایط اقتصادی جهان، تقاضای جهانی نفت خام هنوز به اندازاه ای افزایش نیافته است تا اعضای اوپک در مورد سهمیه های تولید خود بازنگری کنند.
2 مارس (11 اسفند) امارات
رویترز:
محمد ظاعن الهاملی، وزیر انرژی امارات، اظه
ار داشت: عرضه نفت در بازارهای جهانی نفت خام شرایط مطلوبی دارد.
وی با بیان این که تولید کنندگان نفت خام از بهای نفت در سطوح بین 70 تا 80 دلا برای هر بشکه راضی هستند، گفت: باوجود شرایط نامعلوم بازارهای جهانی نفت خام، بهای نفت خام تثبیت شده است.
1 مارس (10 اسفند) لیبی
رویترز:
شکری غانم، رئیس شرکت ملی نفت لیبی (ان.او.سی)، اظهار داشت: اگر شرایط کنونی بازارهای جهانی نفت خام بدون تغییر بماند، احتمال می رود اعضای اوپک سهمیه های تولید خود را ثابت نگه دارند.
غانم ادامه داد: فکر می کنم اعضای اوپک نیازمند افزایش پایبندی خود به سهمیه های کنونی تولید این سازمان هستند.
وی افزود: ما از پایبندی اوپکی ها به سهمیه های تولید راضی نیستیم و در نشست ماه جاری بر پایبندی هر چه بیشتر آنها به سهمیه ها تاکید خواهیم کرد، ضمن آن که اعضای این سازمان باید پایبندی خود را اندکی افزایش دهند.
با توجه به اجماع نسبی اعضای اوپک در باره شرایط حاکم بر بازارهای جهانی نفت خام و جمع بندی اظهار نظرهای مقام های اوپکی مبنی بر تغییر نیافتن سطح تولید اوپک در نشست چهارشنبه هفته جاری، بار دیگر می توان انتظار داشت اعضای این سازمان برای پنچمین بار پیاپی از نشست 152 تاکنون سهمیه های تولید خود را بدون تغییر حفظ کنند.
در همین حال برخی از تحلیل گران بر این باورند که روند بهبود شرایط اقتصادی جهان نقش عمده ای در تغییرات بازارهای جهانی نفت خام ایفا می کند، بنابراین با توجه به وجود تردیدها درباره رشد اقتصادی در کشورهای صنعتی جهان و روند کند بهبود تقاضای نفت در این کشور ها، احتمال می رود اعضای اوپک همچنان به پایبندی به سهمیه های تولید کنونی خود بسنده کنند.
با توجه به بهبود نسبی تقاضای نفت خام به خصوص در کشور های در حال توسعه و همچنین ادامه تردیدها درباره رشد اقتصادی جهان، اتخاذ سیاست کاهش سهمیه های تولید اوپک منطقی به نظر نمی رسد، زیرا کاهش سهمیه های تولید می توان زمینه ساز وارد کردن شوک دیگری بر بازارهای جهانی نفت خام و روند رو به رشد شرایط اقتصادی جهان شود.
از دید اعضای اوپک بنیادی های بازار (عرضه و تقاضا) بهبود یافته است و بسیاری از تحلیلگران برجسته پیش بینی کرده اند که تقاضای جهانی نفت خام در سال جاری میلادی افزایش می یابد، از این رو کاهش سهمیه های تولید اوپک در نشست جاری بعید به نظر می رسد و حتی بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که احتمال می رود سهمیه های تولید اوپک در اواخر امسال افزایش یابد.