۰۸:۳۸ (شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۳۸۶) اخبار مرتبط » شرکت مستقل ذخیره سازی گاز تاسیس می شود » تصمیم‌‌گیری برای ذخیره سازی گاز در شوریجه و سراجه با نظارت وزیر نفت » نیازمند ذخیره‌سازی دست کم ۱۰ میلیارد متر مکعب گاز هستیم نسخه چاپی

گاز طبیعی، به عنوان یکی از انرژی های پاک و ارزان با ترکیب شیمیایی اتان، متان، پروپان و بوتان، همچنین مقادیر ناچیزی گازهای دی اکسیدکربن و گاز سولفور، با ارزش حرارتی بالا، در کشورهای برخوردار از این موهبت، می تواند تامین کننده بخش عمده ای از نیازهای انرژی ساکنان آن سرزمین و دیگر بلاد همجوار و حتی دورتر باشد.

خوشبختانه کشور ما نیز از این رحمت الهی بی بهره نمانده و منابع گازی فراوانی را به صورت مستقل یا مشترک با برخی کشورها از جمله قطر، در بخش جنوبی خود و در حاشیه آب های نیلگون خلیج همیشگی فارس، جای داده است.

ذخایر گازی ایران بنا بر آمارهای رسمی وزارت نفت، نزدیک به ۲۸ تریلیون فوت مکعب برآورد شده و این میزان افزون بر ۱۵ درصد کل ذخایر را در سراسر گیتی به خود اختصاص داده و 8 درصد آن، در میدان گازی پارس جنوبی مأوا گرفته است.

وجود ذخایر سرشار گازی که موهبت بزرگی برای کشور ما به شمار می آید، نیازمند راهبردی حساب شده و دقیق خواهد بود که از این رهگذر بتوان بیشترین منافع را برای شکوفایی هرچه بیشتر اقتصاد، عاید کشور کرد.

خوشبختانه در سال های اخیر، گام های قابل قبولی برای شکل گیری این راهبرد در کشور برداشته شده و پیله های آن، در حال شکل گیری است؛ به گونه ای که توسعه میدان های گازی پارس جنوبی و شمالی برای استخراج میلیاردها فوت مکعب گاز مدفون در زیر زمین و نمودی از شکل گیری تدریجی آن محسوب می شود و در این راهبرد در حال تکوین، ذخیره سازی گاز طبیعی به عنوان یکی از مقوله های مهم و ضرروی برای فردای کشور، مورد توجه قرارگرفته است.

در این سال ها، با پیگیری تلاشگران عرصه صنعت نفت کشورمان، شاهد کشف منابع دیگری از ذخایر نفت و گاز در جای جای این سرزمین پرگوهر هستیم و به راستی که پرگوهر سرزمینی است این ایران.

وقتی صحبت از گاز طبیعی و تامین آن برای بیش از ۵۳ میلیون نفر در کشور می شود، نام شرکت ملی گاز ایران، در ذهن و ضمیرمان نقش می بندد و این شرکت را مسئول انجام این مهم می دانیم که البته جز این هم نیست.

با توجه به نیاز شدیدی که برای تامین به موقع و آسان گاز طبیعی احساس می شود، این شرکت نیز در زمینه ذخیره سازی، پیگیری این مهم را به صورتی جدی تر، در دستور کار خود قرار داده و پیرو آن، گام های عملی تری در این زمینه برداشته است تا آنجا که با توجه به اهمیت موضوع، با تاسیس شرکت ذخیره سازی گاز، این مقوله را به طور تخصصی و با انسجامی بیشتر از گذشته، پیگیری می کند و هم اکنون چند طرح مهم برای ذخیره سازی گاز درکشور از طریق این شرکت اجرا و پیگیری می شود.

بر این اساس بر آن شدیم تا به برای آگاهی بیشتر از چگونگی این طرح ها و مراحل اجرایی آن، با مهندس عبدالحسین ثمری، مدیر ذخیره سازی شرکت ملی گاز ایران، که هم اکنون این طرح ها را پیگیری می کند، گفت و گویی داشته باشیم که مشروح آن در پی می آید.

به عنوان آغاز بحث از ذخیره سازی و اهمیت آن در  کشور بگویید.

به طورحتم کشورهایی که از گاز طبیعی به عنوان یک منبع خدادادی برخوردارند، بر آنند تا از این موهبت به گونه ای مناسب بهره ببرند. خوشبختانه کشور ما نیز با داشتن منابع سرشار گازی، موقعیت خوبی دارد، اما اگربخواهیم از وضعیتی مطمئن و پایدار در شبکه گازکشور بهره ‌مند شویم، باید ۱۰ تا ۱۵ درصد مصارف سالانه، به ذخیره سازی این حامل انرژی اختصاص یابد.

 این میزان مصرف چه بخش از گاز تولید کشور را شامل می شود؟

ذخیره سازی گاز در کشور با توجه به توسعه روز افزون در بخش گازرسانی، نسبت به زمان خود تاخیر دارد؛ از این رو برای جبران آن لازم است فعالیت در این بخش از صنعت گاز کشور شتاب بیشتری به خود گیرد تا بتوان عقب ماندگی‌های پیشین را جبران کرد. با توجه به رشد روند فزاینده مصرف گاز درکشور در شرایط کنونی، به ذخیره سازی ۱۰ میلیارد متر مکعب گاز طبیعی نیازمند هستیم.

منظور شما از تاخیر در این مقوله چیست؟

در چند سال گذشته، این بخش از صنعت گاز از نظر سازمانی و جایگاهی که باید در آن قرار گیرد، آزمون‌های متعددی را پشت سر گذاشته است و به همین دلیل برای پرداختن به موضوع ذخیره سازی به وقفه هایی دچار شد، اما هم اکنون با قرار گرفتن ذخیره سازی گاز در جایگاه واقعی خود (شرکت ملی گاز ایران) و همسویی نگرش مسئولان با این مقوله، انتظارمی رود فعالیت در این بخش با شتابی فزون تر پیگیری شود.

 اکنون درچه جایگاهی هستیم؟

البته ما در بخش ذخیره سازی گاز هنوز در نقطه صفر قرار داریم، اما تلاش های خوبی برای گذار از این نقطه در حال انجام است.

ممکن است به گوشه ای از آنها اشاره کنید؟

دو طرح مهم یورتشای ورامین و سراجه قم برای ذخیره سازی گاز طبیعی در دست اجرا هستند که هریک در مراحل مختلفی قرار دارند.

در مورد یورتشای ورامین توضیح می دهید؟

مخزن یورتشا که در 70 کیلومتری جنوب تهران در شهرستان ورامین قراردارد، یکی از مخازنی است که با بهره برداری از آن، امکان ذخیره برای 600 میلیون مترمکعب گاز محقق خواهد شد. این طرح در دو مرحله تعریف شده است؛ فاز نخست آن با اعتباری افزون بر ۱۰میلیون دلار در سال ۷۸ انجام شد و هم اکنون در مرحله دوم اجرا قرار دارد و شرکت های «سفره گس» فرانسه و «اکتشاف انرژی گستر پارس» (پدکس) از ایران اجرای آن را به عهده دارند و قرار است با اعتباری افزون بر۱۲۰ میلیون دلار، بهره برداری از آن در سال ۸۸ آغاز شود.

چه کارهایی در مورد این مخزن انجام شده است؟

هم اکنون مرحله نخست از مرحله دوم این طرح شامل حفر دو حلقه چاه اکتشافی و دو حلقه چاه توصیفی به منظور مشخص تر شدن قابلیت ذخیره گاز در مخزن انجام شده و مشاورخارجی طرح (سفره گاز فرانسه) نیز در تلاش است تا مطالعات خود را در این زمینه، نهایی کند و مرحله دوم طرح شامل حفر چاه های بیشتر برای تولید و تزریق گاز، احداث تاسیسات رو زمینی (سطح الارضی) و ایستگاه تزریق گاز به مخزن، از اقدام هایی خواهند بود که در مرحله دوم طرح پس از اعلام گزارش مشاور طرح، انجام خواهند شد.

 چقدر به نتیجه مطالعات خوشبین هستید؟

با توجه به مطالعات و اقدام‌های انجام شده در مورد یورتشای ورامین، می‌توان از آن به عنوان مخزنی مطمئن برای ذخیره سازی گازطبیعی یاد کرد و انتظار می رود با دریافت گزارش سفره گس، بتوان فاز دوم طرح را هرچه سریع تر آغاز کرد.

آیا این طرح به طور مستقل انجام می شود یا شرکت ملی نفت ایران نیز در آن دخیل است؟

خیر. ذخیره سازی در مخزن یورتشای ورامین، طرحی است که شرکت ملی گاز ایران آن را مستقل اجرا می کند.

برآورد مالی انجام شده برای اجرای این طرح  چقدر است؟

در مخازن ذخیره سازی گاز، به نوع، حجم و ظرفیت مخزن بستگی مستقیم دارد، اگر مخازن ذخیره سازی گاز از نوع هیدرو کربنی باشند، با توجه به این که نیاز به انجام بخشی از مراحل کار از جمله حفر چاه توصیفی، تست این چاه ها و تخلیه آب آنها نخواهد بود، به طور حتم، هزینه اجرایی کار نیز کاهش خواهد یافت. در مورد این مخزن با توجه به آبی بودن آن و با توجه به حجم پیش بینی شده برای ذخیره سازی ۶۰۰ میلیون متر مکعب گاز طبیعی، ۱۱۰میلیون دلار برآورد مالی شده که هم اکنون، کمتر از ۲۰ میلیون دلار از این مبلغ، هزینه شده است.