بسیاری از روزنامه ها و خبرگزاری های عرب زبان در چند هفته اخیر، سخنان وزیران نفت کشورهای قطر٬ امارات٬ عربستان و الجزایر را مبنی بر مخالفت با افزایش مقدار تولید اوپک در صدر صفحه های اقتصادی خود قرار دادند.
سخنان وزیران نفت اوپک در واقع نوعی واکنش به فشار آژانس بین المللی انرژی برای افزایش تولید نفت و مقابله با افزایش قیمت آن به شمار می آید.
نکته مهم این است که پس از این که اوپک در اجلاس ۱۴۴ اعلام کرد برنامه خود را مبنی بر کاهش تولید نفت ادامه خواهد داد٬ آژانس بین المللی انرژی احساس نگرانی کرد و با توسل به افزایش قیمت نفت٬ اوپک را برای افزایش تولید و تلاش برای پایین آوردن قیمت آن زیر فشار قرار داد.
در این میان٬ کلود ماندیل، رئیس آژانس بین المللی انرژی در توجیه خواسته خود مبنی بر افزایش تولید نفت اوپک گفت: در حالی که میزان ذخایر نفتی، هم اکنون نیز در سطح بالایی قرار ندارند، اگر اوپک تا قبل از تابستان، نفت بیشتری به بازار عرضه نکند، ذخایر به شدت کاهش خواهد یافت.
وی با تاکید بر خواسته خود افزود: اوپک می تواند با افزایش تولید، از کاهش ذخایر آمریکا و در نتیجه افزایش بهای نفت پیشگیری کند و باید با افزایش تولید خود٬ کاهش تولید نیجریه را جبران کند و بتواند افزایش تقاضای مصرف بنزین را در آمریکا در فصل تابستان تامین کند.
آمریکا نیز به عنوان بزرگ ترین مصرف کننده نفت جهان، اوپک را به افزایش تولید نفت فراخواند.
ساموئل بادمن، وزیر انرژی آمریکا، بزرگترین کشور مصرفکننده انرژی در جهان، در این مورد به رشد چشمگیر بنزین و دیزل در آمریکا و اروپا اشاره کرد و افزایش تولید نفت از سوی اوپک را خواستار شد.
روشن است که در برابر تاکید آژانس بین المللی انرژی و آمریکا و به طور کلی مصرف کنندگان بر افزایش تولید٬ اوپک نیز باید در مقام دفاع از خود برآید و با استناد به برخی حقایق موجود در بازار٬ بر این نکته تاکید کند که نیازی به افزایش تولید نفت نیست.
برخی وزیران اوپک نیز با اشاره به فراوانی عرضه نفت به بازار تاکید کردند که افزایش قیمت نفت با عرضه آن ارتباطی ندارد.
محمد الهاملی، رئیس اوپک و شکیب خلیل، عبدالله بن حمد العطیه و شکری غانم، وزیران نفت الجزایر، قطر و لیبی تاکید کردند که بازار جهانی نفت با هیچ گونه کمبود عرضه رو به رو نیست و میان عرضه و تقاضا توازن وجود دارد.
به اعتقاد آنان بازارجهانی نفت با مازاد عرضه روبهروست و دلیل افزایش بهای نفت، مسائل سیاسی است؛ بنابر این نیازی به افزایش تولید نفت از سوی اوپک دیده نمی شود.
از نظر آنان مشکلات و محدودیتهای پالایشگاهها در آمریکا که افزایش قیمت فرآوردههای نفتی و در نتیجه قیمت نفتخام را به دنبال داشت، یکی از مهم ترین دلایلی است که وزیران نفت اوپک آن را عامل مهم افزایش قیمت برشمردند. برای مثال، العطیه که کشورش با تولید ۸۰۰ هزار بشکه نفت در روز کوچک ترین تولیدکننده اوپک است، در این باره گفت که دلیل نوسان قیمت نفت و افزایش بهای آن٬ خودداری از ساخت پالایشگاه های جدید در آمریکا در چهل سال گذشته است.
وی همچنین تاکید کرد که هشدارهای آمریکا به صادرکنندگان نفت در مورد بالابودن قیمت آن٬ پیامدهای منفی به دنبال دارد. با این حال وزیران نفت اوپک اعلام کردند این سازمان آماده است هر زمان که عرضه نفت با بحران رو به رو باشد، سقف تولید خود را افزایش دهد.
علی النعیمی، وزیر نفت عربستان نیز٬ اعلام کرد که میزان عرضه نفت خام خود را در ماه ژوئن تغییر نخواهد داد و با وجود فشارهایی که به دلیل کاهش ذخیره نفت خام بر اوپک وارد می شود، به سهمیه کاهش تولید اوپک پایبند خواهد بود.