به گزارش شانا، در حالی به فرایند بهره برداری نهایی از این دو فاز نزدیک می شویم که تکمیل نهایی بسیاری از قسمت های زیربنایی و تاسیساتی این فازها توسط پیمانکاران و مهندسان داخلی به اتمام رسیده است.
بر این اساس در شرایطی که معدود پیمانکاران خارجی حاضر در طرح توسعه فازهای 9 و 10 پارس جنوبی با وجود پیشرفت فیزیکی قابل توجه بخش های مربوط به خود بنا به دلایل متعدد از جمله مسائل مالی اقدام به ترک کارگاه کردند، تکمیل بخش های رها شده با تکیه بر توانمندی های داخلی امکان پذیر شده و بخش های مختلف این فازها یکی پس از دیگری در آستانه بهره برداری قرار گرفته اند.
در جدیدترین مورد از این دستاوردها واحدهای یوتیلیتی فازهای 9 و 10 مشتمل بر 12 واحد از جمله واحدهای آبگیر از دریا، آب شیرین کن، دیگ های بخار، سیستم تصفیه پساب، واحد نیتروژن، ابزار دقیق و سیستم آتش نشانی در نیمه مرداد ماه سال جاری به بهره برداری رسیده و رسما افتتاح شدند.
تثبیت شرایط پایدار واحدهای یوتیلیتی فازهای یاد شده دقیقا طبق زمان بندی اعلام شده از سوی شرکت نفت و گاز پارس صورت پذیرفته است.
وضعیت کلی طرح
با بهره برداری نهایی از فازهای 9 و 10 میدان گازی پارس جنوبی، حجم 50 میلیون مترمکعبی گاز شیرین استحصالی از پالایشگاه این فازها جهت تامین مصارف خانگی و صنعتی به خطوط چهارم و ششم سراسری کشور تزریق خواهد شد.
بر این اساس خط لوله چهارم سراسری گاز کشور، با عبور از میانه غربی استان فارس مشتمل بر شهرهای لامرد، خیرگو، خنج، جهرم، خاوران، ارسنجان و صفاشهر، وارد استان اصفهان شده و ضمن تامین گاز مورد نیاز مصارف خانگی شهرهای آباده، تیران و نیزار، گاز مورد نیاز صنایع عمده و بزرگ مستقر در این نواحی را نیز تامین می کند. مقصد پایانی خط لوله چهارم سراسری شهر ساوه و شهرک های صنعتی بزرگ پیرامون آن در استان مرکزی است.
همچنین خط لوله ششم سراسری کشور نیز که وظیفه گازرسانی به شهرهای استان بوشهر را برعهده دارد پس از عبور از شهرهای کنگان، خورموج، برازجان، اهرم، گناوه، سردشت و بوشهر و طی مسیری به طول 498 کیلومتر در نهایت به خط لوله اول سراسری انتقال گاز متصل خواهد شد.
هدف اصلی از این اتصال که در پالایشگاه بیدبلند یک صورت می پذیرد، امکان برقراری بالانس گاز در شبکه سراسری و نیز افزایش توان صادراتی کشور است.
ابعاد مالی طرح
طرح توسعه فازهای 9 و 10 پارس جنوبی نخستین پروژه گازی کشور (در چنین حجمی) است که از طریق فاینانس (خودگردان) تامین مالی شده است. ضمن آن که برخلاف 8 فاز گازی قبلی که در قالب 4 طرح توسعه ای به مرحله اجرا درآمده اند، هیچ شرکتی به طور مستقل مسئولیت رهبری کنسرسیوم شرکت های اصلی توسعه دهنده طرح را برعهده ندارد و این مسئولیت به صورت مشارکتی مابین شرکت اویک (OIEC)، تاسیسات دریایی ایران (IOEC) و GC (ملیت کره ای) تقسیم شده است.
با وجود یک طرف خارجی در این طرح که حدود 38 درصد در اجرای پروژه سهم دارد، به جهت محدود بودن وظیفه طرف خارجی به تامین کالاهای مورد نیاز طرح می توان گفت که در عرصه عملی می توان طرح توسعه فازهای 9 و 10 پارس جنوبی را پروژه ای کاملا ایرانی به حساب آورد به گونه ای که عملیات اجرایی پروژه بخش خشکی طرح توسعه، توسط اویک و بخش دریا توسط IOEC به مرحله اجرا درآمد.
برآورد اولیه اجرای پروژه با توجه به قرارداد منعقده میان شرکت ملی نفت (به عنوان کارفرما به نیابت از دولت) و پیمانکاران معادل 6/1 میلیارد دلار بوده که با توجه به شرایط عمومی پروژه های پیمانکاری الحاقیه ای به میزان 13 درصد مبلغ اصل قرارداد به سقف قرارداد اضافه شده است.
ابعاد فنی عمومی طرح
طرح توسعه فازهای 9 و 10 پارس جنوبی در حالت کلی به سه بخش اصلی تاسیسات دریایی، خطوط انتقال دریایی و تاسیسات خشکی تقسیم می شود که تقریبا تمامی بخش های یادشده به جز بخشی از عملیات حفاری و نیز تاسیسات سرچاهی بخش دریایی مابقی بخش ها به بهره برداری کامل رسیده اند.
بخش دریایی طرح مشتمل بر 2 سکوی دریایی تولید گاز (یکی برای فاز 9 و دیگری برای فاز 10) در فاصله 105 کیلومتری از عسلویه، هر یک شامل 12 حلقه چاه اصلی برای تولید است.
بخش انتقال دریایی گاز به پالایشگاه نیز مشتمل بر 2 رشته خط لوله 32 اینچی برای انتقال گاز ترش تولیدی به ساحل و نیز 2 رشته خط لوله 5/4 اینچی انتقال محلول اتیلن گلایکول به تاسیسات سرچاهی است.
بخش خشکی طرح نیز که اجرای آن با شرکت اویک است متشکل از یک پالایشگاه برای تصفیه گاز ترش استحصالی از فاز 9 شامل واحدهای دریافت گاز، جداسازی آب، گاز و میعانات گازی، دانه بندی گوگرد و احیای محلول گلایکول است که در نهایت گاز استحصالی از آن به خطوط لوله سراسری انتقال گاز فرستاده می شود. همچنین گاز استحصالی از فاز 10 نیز جهت تامین محصولات هدفگذاری شده در طرح اولیه توسعه این دو فاز از جمله تولید یک میلیون تن اتان و افزون بر یک میلیون تن LPG جهت صادرات به کار خواهد رفت. واحدهای مستقر در خشکی همچنین توان تولید 400 تن گوگرد و نیز حدود 80 هزار بشکه میعانات گازی را نیز خواهند داشت ضمن آن که پالایشگاه به همت متخصصان داخلی صنعت نفت کشور به گونه ای طراحی شده که امکان تولید گازهای پروپان و بوتان را نیز دارند.
دستاوردهای اجرای طرح
اجرای طرح توسعه فازهای 9 و 10 میدان گازی پارس جنوبی توسط پیمانکاران داخلی بدون شک ماحصل اعتماد و پشتیبانی متولیان دولتی صنعت نفت و گاز کشور و بویژه شرکت ملی نفت است.
پیمانکاران ایرانی حاضر در طرح با تکیه بر پشتیبانی متولیان دولتی امر ضمن قبول مسئولیت مشارکتی طرح، نزدیک به 29 پیمانکار دست دوم داخلی را به صورت مستقیم در فرایندهای مختلف طراحی و اجرای سازه ها و عملیات وارد کردند که در تاریخ مدیریت پروژه های صنعت نفت و گاز کشور نمونه کم نظیری است.
از سوی دیگر داشتن نقشه راه، مقید بودن به عدم تخطی از برنامه زمان بندی و از همه مهم تر اجرای عملیات در سطح استانداردهای روز بین المللی، دویچه بانک آلمانی را که روزگاری در مقام تامین کننده مالی طرح به حساب می آمد را واداشت تا با تکیه بر این نظامنامه اجرایی پیمانکاران، راسا و با مسئولیت خود اقدام به سرمایه گذاری مضاعفی در طرح یاد شده (برای بکارگیری یک فناوری خاص افزایش خلوص گاز شیرین استحصالی) کند.
تجربه موفق حضور دو شرکت بزرگ تاسیسات دریایی و اویک در مدیریت و اجرای توامان این فازها در نهایت موجب بوجود آمدن اعتماد به نفسی شد که هر دو شرکت با آزاد شدن تدریجی توان عملیاتی و فنی خود از طرح توسعه فازهای یاد شده (ناشی از تکمیل تدریجی واحدها) که همزمان با آغاز مناقصات مربوط به توسعه فازهای 17 و 18 می شد، بدون کوچکترین تردیدی اقدام به مشارکت در این طرح کردند، اگرچه از این واقعیت نیز گریزی نیست که مشکل دائمی تامین مالی پایدار مورد نیاز طرح های این چنین بزرگ آنان را وادار کرده است تا از قبول مسئولیت اجرای طرح ولو به صورت مشارکتی خودداری کنند.