ساعاتی مانده به نیمه شب پنجم تیر 85 وقتی خبر آغاز اجرای طرح سهمیهبندی بنزین اعلام شد، کمتر کسی فکرش را میکرد که این طرح بتواند از میان تمام آشوبهای اولیه گلیم خود را بیرون بکشد و در مقابل تمام فشارها و انتقادها بایستد و به کارش ادامه دهد.
شوکی که سهمیهبندی بنزین در همان سال اول ایجاد کرد باعث شد تا منحنی افزایش مصرف بنزین کشور در میانه سربالایی مصرف اندکی درنگ کند و بنزین مصرفی از 73.6 میلیون لیتر در روز به 64.4 برسد و سال بعد با اندکی افزایش بهطور متوسط عقربه مصرف 65 میلیون لیتر را نشان دهد. این شدت افزایش مصرف باعث شد تا اصلاح الگوی مصرف از نزدیک به سه سال قبل در دستور کار شرکت ملی پالایش و پخش فراوردههای نفتی قرار بگیرد و تلاش گستردهای برای کاهش این میزان مصرف به عمل بیاید.
نفس چنین کاهشی چنان اهمیت دارد که میتوان درباره آن بسیار گفت و نوشت.
وقتی صحبت از منحنی رو به صعود مصرف روزانه بنزین میکنیم، باید این نکته را نیز در نظر بگیریم که اگر طرح سهمیهبندی اجرا نمیشد، سال 86، 33 میلیون لیتر و سال 87 باید 44.8 میلیون لیتر بنزین از خارج وارد میکردیم. اما مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فراوردههای نفتی درباره این اعداد بعد از اجرای طرح سهمیهبندی سوخت میگوید: با اجرای این طرح سال 86، 18.9 میلیون لیتر و سال گذشته 21.6 از کشورهای دیگر بنزین وارد کردهایم.
این اقدام برای شوک اولیه خوب بود. ولی به اعتقاد معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران اهداف ابتدایی طرح سهمیه بندی بنزین بیشتر مدیریت مصرف سوخت را مدنظر قرار داده بود در حالی که رفته رفته این هدف اولیه به دست فراموشی سپرده شد.
این در حالی است که سالانه نیز هشت هزار میلیارد تومان خرج هزینه پنهان ترافیک در بخش آلودگی هوا میشود. به این رقم میبایست حدود چهار میلیارد ساعت وقت و عمر تلف شده مردم در ترافیک را اضافه کرد. برای نمونه، اگر قیمت هر ساعت تلف شده را تنها هزار تومان بدانیم، باید گفت سالانه حدود ۴ هزار میلیارد تومان نیز به کشور تحمیل مى شود.
با این همه، و در حالیکه سایر نهادهایی که باید برای کاهش مصرف سوخت در کشور همکاری کنند، نمیتوان از تاثیرات مثبت اجرای این طرح چشمپوشی کرد. به گفته شهنازیزاده، کاهش قاچاق دو فرآورده بنزین و نفت گاز، صرفه جویی 5/8 میلیارد دلاری در 22 ماه به همراه داشته و از سوی دیگر با اجرای این طرح که یکی از بزرگترین طرح های IT در جهان است اطلاعات مربوط به خودروها و موتورسیکلتها به روز شده و امروز می توان به جرات گفت که با اجرای طرح سامانه هوشمند سوخت، اطلاعات ناوگان بیش از 15 میلیونی خودروهای کشور در لحظه قابل بررسی است.
مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ادامه میدهد: با استفاده از سامانه گسترده هوشمند نفتگاز نیز تاکنون بدون اعمال سهمیهبندی توانستهایم به اطلاعات مفیدی دست پیدا کنیم و مدیریت لازم را در جهت کنترل مصرف سوخت و جلوگیری از هدر روی آن در کشور داشته باشیم.
از سوی دیگر، هماکنون 15.5 میلیون کارت سوخت در کشور وجود دارد که این سامانه با توجه به انعطافپذیری ویژهای که دارد میتواند اطلاعات ارزشمندی را در اختیار مدیران بگذارد و مدیریت و نظارت را دقیقتر از پیش کند.
معاون وزیر نفت در امور پالایش و پخش فرآورده های نفتی در زمینه مصرف فرآورده های نفتی و بهویژه بنزین و نفتگاز می گوید: از ابتدای سال تاکنون بهطور میانگین 65 میلیون لیتر بنزین در روز مصرف داشتهایم؛ این یعنی کاهش حدود چهار درصد نسبت به سال قبل و در زمینه نفت گاز 78 میلیون لیتر میانگین مصرف روزانه ما بوده است که با استقرار سامانه هوشمند سوخت، با آن که نظام سهمیهبندی هنوز برای نفتگاز اعمال نشده، تاکنون دو تا سه میلیون لیتر کاهش فروش در جایگاههایمان داشتهایم.
برای سالهای آتی این روند میتواند با برنامهریزیهای انجام شده، روندی رو به رشد داشته باشد؛ بهطوریکه تجربه اجرایی کردن این پروژه سرمایهای برای آیندگان محسوب میشود.
ادامه دارد...