صنعت پتروشیمی یکی از مهمترین صنایع وابسته به نفت است که با فرآوری نفتخام و گاز طبیعی، ضمن اشتغالزایی ارزشافزوده حاصل از این مواد را بهبود میبخشد و ایران نیز مانند کشورهای برخوردار از ذخایر غنی گاز، از سال 1343 کار ساخت واحدهای پتروشیمی را آغاز کرد تا جایی که امروز در دو منطقه عسلویه و ماهشهر (علاوهبر سایر مناطق کشور) شاهد ایجاد مجتمعهای بزرگ و نامآوری هستیم که پرچم شرکت ملی صنایع پتروشیمی را در جای جای جهان به اهتزاز درآوردهاند.
شاخصهای تولید و صادرات در چهار سال گذشته
بررسی شاخص تولید صنعت پتروشیمی در چهار سال گذشته (1384 _ 1387) نشان میدهد که میزان تولیدات شرکت ملی صنایع پتروشیمی از 15 میلیون و 700 هزار تن در سال 84 به 26 میلیون و 523 هزار تن در سال 87 رسیده است.
همچنین در طول سالهای 84 تا 87 به ترتیب 88، 14/90، 76/85 و 3/83 درصد از اهداف و برنامههای وزارت نفت در بخش تولیدات صنعت پتروشیمی محقق شده است.
بررسی عملکرد شاخص میزان صادرات محصولات پتروشیمی نیز مبین صدور 5 میلیون و 220 هزار تن محصول در سال 84، 6 میلیون و 40 هزار تن در سال 85، 8 میلیون و 161 هزار تن در سال 86 و 10 میلیون و 622 هزار تن در سال 87 است که میزان تحقق آنها با اهداف وزارت نفت به ترتیب 35/87، 21/91، 8/84 و 5/89 درصد بوده است.
از ابتدای سال 84 تا انتهای سال 87 ارزش کل فروش محصولات پتروشیمی 4/28 درصد رشد داشته؛ به نحوی که از 2 میلیارد و 323 میلیون دلار در سال 84 به 69 میلیارد و 979 میلیون دلار در سال 87 رسیده است.
ایران و تصاحب بازارهای جهانی
شرکت ملی صنایع پتروشیمی بر اساس سند چشم انداز 20 ساله در نظر دارد مقام نخست تولیدات خاورمیانه را به لحاظ ارزش کسب کند؛ به این منظور از سال 84 جهش موفقی در این زمینه داشته و سهم خود را از ظرفیت محصولات عمده پتروشیمی خاورمیانه از 2/16 درصد در این سال به 3/25 درصد در سال 87 رسانده است.
گام دیگر صنعت پتروشیمی ایران تصاحب بیشترین سهم از بازارهای پتروشیمی جهان بوده که در این زمینه رشد 7/9 درصدی را از سال 84 (08/1درصد) تا پایان سال 87 (14/2 درصد) داشته است.
سرمایهگذاریهای پتروشیمی
مجموع سرمایهگذاریهای انجام شده در صنعت پتروشیمی از محل منابع داخلی در سال 84 معادل 8 میلیارد و 743 میلیون ریال بوده که به ترتیب در سالهای 85، 86 و 87 به 15 میلیارد و 852 میلیون ریال، 9 میلیارد و 314 میلیون ریال و 12 میلیارد و 352 میلیون ریال رسیده است.
از محل منابع خارجی (فاینانس) نیز از سال 84 تا 87 به ترتیب یک میلیون و 486 هزار دلار، 972 میلیون دلار، یک میلیون و 19 هزار دلار و یک میلیون و 94 هزار دلار سرمایهگذاری در صنعت پتروشیمی انجام شده است.
همچنین شرکت ملی صنایع پتروشیمی با سپردن سفارشها به پیمانکاران داخلی و انتقال دانش فنی ساخت برخی اقلام و کالاهای مورد نیاز صنعت به داخل کشور موفق به صرفهجویی 44 میلیارد تومان در سال 84 شد که این رقم در سال 87 با مشارکت بیشتر سازندگان داخلی و توفیق روزافزون آنها به 117 میلیارد تومان رسید.