درست چهار روز پس از اعلام «به مرز هشدار نزدیک شدن مصرف گاز در کشور» خبر « گاز هیچ مشترکی در زمستان قطع نمیشود» به نقل از معاون وزیر نفت در امور گاز بر صفحات خبرگزاری ها قرار گرفت. گفتههای مهندس جواد اوجی بخشی از اخبار رو به افزایشی است که این روزها حول موضوع فرا رسیدن فصلهای سرد و مسئله تامین سوخت زمستانی در رسانه ها بازتاب دارند.
داغ شدن بحث سرما در میانه آبان ماه شاید نشان از یک دغدغه جدی باشد. دغدغه ای که سابقه در تجربه های نه چندان دور دارد.
زمستان 86؛ فصل بحران
زمستان سال 86 با شروع سرمای بیسابقه زمستانی، کرسیها و لحاف کرسیها از پستوها و انباریهای منازل روستایی و شهری در 13 استان کشور بیرون کشیده شدند تا در کنار بخاریهای برقی، هیزمی و نفتی مشکل قطعی گاز را چاره کنند. قطعی گاز موضوعی بود که در طول سه ماه دی، بهمن و اسفند آن سال، جای خود را در میان اخبار روز حفظ کرده بود و هر بار با رسیدن خبر جدید از قطعیها، کم شدن فشار گاز، به تعطیلی کشیده شدن استخرها و سینماها و خاموشی تنور نانواییها، نوک پیکان حمله به سوی وزارت و مدیران نفت نشانه گرفته میشد؛ تا آنجا که وزیر وقت با درخواست نمایندگان مجلس برای پاسخگویی درباره وضعیت تامین گاز برای شهروندان در خانه ملت حاضر شد و و ضمن بحرانی خواندن وضعیت پیش آمده و بد اخلاقیهای کشور همسایه در عمل به تعهدات خود، از مردم عذرخواهی کرد و گفت: « در حالی که شرایط قطع گاز صادراتی ترکمنستان به ایران در حال عادی شدن بود، ما با دو موج سرمای شدید و استثنایی به مدت طولانی در سراسر کشور مواجه شدیم که این مشکلات به وجود آمد. »
وضعیتی که نوذری در آن روزها به آن لقب «بحران» داد، وضعیتی استثنایی در طول دهههای اخیر بود که مشخصترین ویژگیهای آن عبارت بود از سرمای شدید هوا، دامنهدار شدن موج سرما و ماندگاری آن. اینها سه عاملی بودند که مشکل قطعی گاز را هر روز پر رنگتر از پیش نمودار میکردند. آنگونه که شاید بسیاری از شهروندانی که اخبار مربوط به گاز و سرما را دنبال می کردند پی نبردند مشکل قطعی گاز دامنگیر حدود سه درصد از مشترکان گاز کشور شده است. البته به دلیل پراکندگی این سه درصد در 13 استان کشور، مسئله شکل پیچیدهتری به خود گرفت.
در برابر بحران به وجود آمده درخواست دولت از مردم برای صرفهجویی در مصرف، محدود کردن سهمیه سوخت گازی کارخانهها و پالایشگاهها و قطع صادرات گاز و تزریق حداکثر گاز تولیدی به شبکه مصرف خانگی (که در طول آن سال معادل تولید پنج فاز پارس جنوبی را شامل میشد) از جمله راهحلها برای برونرفت از وضعیت قرمز بود.
وضعیت قرمز زمستانه در سال 86 هرچند دلایل بسیاری داشت که با قرار گرفتن در کنار هم، بخشی از شهروندان ایرانی را از سرما لرزاند، اما تجربهای بود تا مسئولان دولتی برای آمادگی در برابر وضعیتهای مشابه خود را آماده کنند.
زمستان 88؛ فصل بی دغدغه؟
اوجی میگوید:« با توجه به تجربیات به دست آمده از سال 1386 با هدف پیشگیری از تکرار آن، تمهیداتی اندیشیده شده و براین اساس گروههایی متشکل از شرکت ملی گاز ایران، شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، نمایندگانی از استانداریها و شورای تامین استانها تشکیل شده است... همه تلاش شرکت ملی گاز ایران گذر بیدغدغه مردم از زمستان است » و مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فراوردههای نفتی نیز خبر از تشکیل «حلقه اتحاد مدیران پخش سراسر کشور برای عبور از زمستان» میدهد، اما از میزان خبرهای منتشر شده در حوزه گاز ظرف چند روز گذشته اینگونه بر میآید که گذر بیدغدغه از زمستان موضوعی است که علاوه بر معاونان وزیر، از جمله اولویتهای ذهنی مردم جامعه و به تبع آنها رسانهها نیز هست.
آنچه مشخص است اینکه مسئولان بخشهای مختلف وزارت نفت با بیان کاستیهای گذشته و تلاش برای جلوگیری از وقوع دوباره بحران انرژی در کشور خبر از آمادگی 10 منطقه عملیات انتقال گاز در سراسر کشور، تعمیر اساسی خطوط و ایستگاههای تقویت فشار گاز و به بهرهبرداری رسیدن چند طرح انتقال گاز تا قبل از زمستان میدهند. این در حالی است که با افزایش 31 درصدی مصرف خانگی گاز در 6 ماهه اول امسال نسبت به مدت مشابه پارسال و نزدیک شدن به مرز هشدار در مصرف گاز به نظر میرسد که گذر از زمستان پیش رو به چیزی بیش از همت مدیران وزارت نفت محتاج است. شاید برای گذر از فصل سرد، زمان آن رسیده باشد که نگاهی داشت به کسانی که در آن سوی لوله کشی های گاز نشسته اند و گرم میشوند.