سرما به گونه ای پنهانی در بازار نفت به ایفای نقش می پردازد. الگوی آب و هوایی زمستان امسال نادر بوده و سبب شده است آمریکا، اروپا و منطقه آسیا - اقیانوسیه به طور همزمان سرمایی را تجربه کنند که طی آن درجه حرارت از میانگین این ماه پایین تر آمده است. بازار نفت سال گذشته به اندازه ای گرم رکود اقتصادی بود که در آن اثرات سرمای زمستان بر تقاضا به ندرت مورد توجه قرار گرفت. در شرایطی که بخش هایی از نیمکره شمالی سردترین زمستان دهه های گذشته را تجربه می کند، قیمت های نفت خام از مرز 80 دلار هر بشکه عبور کرده و این در حالی است که سود نفت حرارتی دوباره دو رقمی شده است. بهای نفت حرارتی برای تحویل آتی در بازار نیویورک برای مدت کوتاهی با پدیده بک واردیشن را تجربه کرد و طی آن برای نخستین بار در یک سال، بهای نفت برای تحویل کوتاه مدت از بهای نفت برای تحویل آتی پیشی گرفت.
پالایشگاه ها امیدوار بودند که چنین زمستان سختی به وقوع بپیوندد. در شش ماه گذشته ذخایر فرآورده های میان تقطیر در حوزه آتلانتیک به شدت افزایش یافته است. کاهش درجه حرارت – که پیش بینی می شود برای مدت حداقل یک یا دو هفته دیگر ادامه یابد – سبب شده است در شرایطی که مصرف کنندگان به گرمای بیشتری نیاز دارند، ذخایر کاهش یابد. داده های مربوط به تقاضا در آمریکا و اروپا هنوز بازتاباننده بدترین آب و هوای زمستانی نیست، اما ذخایر نفت حرارتی آمریکا طی چهار هفته گذشته به میزان یک پنجم کاهش یافته و از میانگین پنج ساله پایین تر آمده است. نفت گاز ذخیره شده در انبارهای شناور در ساحل شمال غربی اروپا به آمریکا فروخته شده است تا ذخایر نفت حرارتی آن با کمبود روبه رو نشود. ذخایر نفت سفید ژاپن نیز در ماه گذشته به کمتر از میانگین فصلی کاهش یافته است.
بازار نفت حرارتی آمریکا در مقایسه با اروپا بسیار آسیب پذیرتر است. حدود 8 میلیون خانوار آمریکایی – 80 درصد در ساحل شرقی – گرمای منازل خود را با نفت تامین می کنند. بیشتر این خانوارها دارای مخازن ذخیره کوچکی هستند که بدون پرکردن دوباره حتی برای یک زمستان "عادی" نیز کافی نیست. برعکس مخزن های ذخیره در آلمان – بزرگ ترین بازار نفت حرارتی اروپا – به اندازه کافی بزرگ است تا بتواند در طول زمستان دوام آورد. خانوارهای آلمانی مخزن های خود را در سه ماهه نخست سال گذشته که قیمت ها پایین بودند، پر کردند و به این ترتیب در آغاز سه ماهه چهارم این مخازن به میزان سه چهارم ظرفیت ذخیره داشتند و از این رو برای پشت سر گذاشتن زمستان در آغاز سال 2010 در وضعیت خوبی بودند.
سرمای زمستان حتی در منطقه آسیا – اقیانوسیه شدیدتر است. سئول، سنگین ترین بارش برف را از 70 سال پیش تا کنون تجربه می کند. در بخش هایی از چین درجه حرارت به 30 درجه زیر صفر کاهش یافته است. وضعیت سرما و یخبندان برای تولید کنندگان برق چین مشکلاتی را به وجود آورده است و وضعیت به گونه ای است که برای بسیاری از نیروگاه ها نمی توان زغال ارسال کرد. قیمت های بالای زغال سبب شده است تا نیروگاه ها مایل نباشند بیش از چند روز ذخیره داشته باشند و تقاضای برق در حال پیشی گرفتن از عرضه است. در مناطق مرکزی و جنوبی چین، که ساختمان ها فاقد سیستم حرارت مرکزی است، مصرف کنندگان به وسایل گرمایی برقی روی آورده اند. برخی مناطق پیشاپیش جیره بندی برق را آغاز کرده اند که منجر به خاموشی های موقتی شده است.
مصرف کنندگان چینی ممکن است همچون دوره کمبود برق در سال 2008 یک بار دیگر به استفاده از مولدهای دیزلی روی آوردند.
اما هوای سرد زمستانی ماه جاری به معنای افزایش شدید و دوباره قیمت های نفت نیست. تولید اوپک ماه ها است که همسو با روند افزایش قیمت های نفت افزایش می یابد. ذخایر بالا بدان معناست که پالایشگاه ها برای تامین نفت حرارتی اضافی نیازی به افزایش شدید فعالیت های خود ندارند. زمستان سرد باید چندین هفته دوام آورد تا تاثیر مهمی بر مازاد عظیم فرآورده های میان تقطیر جهانی داشته باشد. ذخایر شناور فرآورده ها در پایان سال 2009 حدود 95 میلیون بشکه بود که بیشتر آن را فرآورده های میان تقطیر تشکیل می داد و ذخایر فرآورده های میان تقطیر در بخش خشکی در دسامبر گذشته هنوز هم بالاترین میزان در 20 سال گذشته بود.
افزایش تقاضای جهانی فرآورده های میان تقطیر برای باقیمانده این فصل به میزان بیش از یک میلیون بشکه در روز نیاز است تا مازاد جاری از میان برود. هوای سرد به تنهایی نمی تواند ذخایر را به میزان لازم کاهش دهد. مصرف روزافزون گاز طبیعی و برق سبب شده است مصرف نفت برای نیازهای گرمایشی کاهش یابد و از حساسیت تقاضای نفت در زمستان کاسته شود. فروش نفت حرارتی و نفت سفید در آمریکا، ژاپن و آلمان طی ده سال گذشته حدود یک سوم کاهش یافته و تاثیر افزایش تقاضای متاثر از سرد شدن هوا را کاهش داده است. اما هر چه سرمای زمستان امسال بیشتر ادامه یابد، انتقال مازاد فرآورده های میان تقطیر پالایشگاه ها به سه ماهه دوم کاهش و امید به افزایش تقاضای دیزل افزایش خواهد یافت.