آمارها میگویند ایران بیش از 28 تریلیون مترمکعب ذخایر گاز درجا (درخشکی و دریا) و 16درصد کل ذخایر گاز دنیا را دارد و همین هم آن را در پلکان دوم جهان (پس از روسیه با حدود 48 تریلیون مترمکعب ذخایر گاز درجا) نشانده است.
امروز، با وجود این ذخیره گازی مانده در هزارتوی گنجینهای بزرگ، کفه سبد انرژی کشور در جهت بهرهگیری از حامل انرژی گاز تغییر عمدهای کرده است به گونهای که هم اکنون 62 درصد این سبد را گاز تشکیل میدهد.
هم اکنون بیش از 57 میلیون نفر از جمعیت کشور از مزیتهای گاز طبیعی بهرهمیگیرند. بهرهمندی 75 درصدی جمعیت ایران از گازطبیعی در جهت سیاست کلی توسعه صنعت گاز در کشور قلمداد بخشی از رویکردهای حامل انرژی گاز است.
چرخهای همیشه در گردش
ژنراتورهای عظیم نیروگاههای کشور، روان میچرخند و مدام در گردشند. زمستان از نیمه گذشته و کم کم بوی بهار میآید. تامین سوخت واحدهای نیروگاهی برای تولید برق اما همیشه از اهمیت ویژه برخوردار است. تابستان و زمستان ندارد. هر فصلی به نحوی. زمستان اما چیز دیگری است. مصرف گاز در خانهها تا 7 برابر بیشتر میشود و البته تامین گاز برای آنها واجب تر است. می ماند نیروگاهها که کمیته تامین سوخت زمستانی در وزارت نفت تلاشی همه جانبه را آغاز میکند تا سوخت مایع مورد نیاز این بخش بدون دغدغه فراهم شود.
گاز طبیعی یکی از منابع تامین نیاز سوختی نیروگاههای کشور به شمار میآید و به همین علت است که با هماهنگی دو وزارتخانه نفت و نیرو سهم برخورداری بخش نیروگاهی کشور با اولویت بخش خانگی مشخص میشود.
امسال هم چون سالهای گذشته پیش از آغاز دوره سرما میزان تحویل گاز به نیروگاهها و بخشهای صنعتی عمده مشخص شد با این تفاوت که با بهرهگیری از آموزههای زمستان 86، ذخیره سازی سوخت مایع بیش از پیش مورد توجه قرار گرفت و همه مخازن تا حد ممکن پر از سوخت مایع شد تا مبادا مشکلی در روند سوخت رسانی به بخش نیروگاهی کشور ایجاد و تولید برق متوقف شود.
سقف تحویل گاز
بر پایه تصمیم گیریها و هماهنگیها، سقف تحویل گاز به نیروگاههای کشور در پنج ماه پایانی امسال (از شروع دوره سرما تا پایان آن) روزانه 30 میلیون متر مکعب در نظر گرفته شد؛ اما به دلیل دمای متعادل هوا در بیشتر نقاط کشور این میزان به حدود سه برابر مقدار تعیین شده رسید.
مدیران ارشد شرکت ملی گاز ایران میگویند افزایش دما در نقاط مختلف کشور موجب شد سهمیه گاز تحویلی نیروگاهها به طور میانگین به 80 میلیون مترمکعب در روز برسد و این موضوع از آن جهت که در مصرف گازوییل وارداتی صرفهجویی کرد، درخور توجه است.
مصرف گازوییل پایین آمد
"مصرف گازوییل در نیروگاههای کشور، دی ماه امسال 550 میلیون لیتر کاهش داشته است." این را معاون تامین و توزیع فرآوردههای نفتی شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی به شانا میگوید. میانگین مصرف گازوییل نیروگاههای کشور هم در این دوره زمانی 373 میلیون لیتر بوده درحالی که این عدد در مدت مشابه سال پیش 924 میلیون لیتر بوده است.
"مصطفی کشکولی"، معاون مدیر عامل شرکت ملی گاز ایران هم اعلام کرده که تنها در ماههای آذر و دی امسال، وزارت نفت با تحویل بیش از سه میلیارد و 732 میلیون مترمکعب گاز به بخش نیروگاهی، حدود سه برابر برنامه مصوب به وزارت نیرو گاز ارسال کرده است.
واجب تر از نان شب!
مدیر عامل شرکت ملی گاز ایران هم در نشست با اعضای هیئت مدیره یکی از شرکتهای زیر مجموعه خود توسعه منابع و ذخایر را "واجب تر از نان شب" میداند.
"جواد اوجی" هزینه تامین یک لیتر گازوییل برای نیروگاه را هفت هزار ریال عنوان میکند.
نگاهی اجمالی به این اعداد و مقایسه این دو حامل انرژی (گاز و گازوییل) از نظر قیمت تمام شده بیانگر آن است که با مدیریت مصرف در همه بخشها به ویژه در بخش خانگی که به گفته مسئولان تامین انرژی مصرفی مسرفانه دارند، میتوان تا حد زیادی از ورود این کالای استراتژیک وارداتی به کشور جلوگیری کرد.
البته امسال این اتفاق افتاد و گرم بودن هوا در بیشتر نقاط کشور موجب شد نیروگاه امسال از این نظر وضعیت بهتری در مقایسه با سال پیش و سال ما قبل خود داشته باشد و گازوییل ذخیره شده در مخازن کمتر استفاده شود.
به گفته مسئولان شرکت ملی گاز ایران، نیروگاههای کشور امسال بیهیچ محدودیتی روزانه دریافت کننده 80 میلیون مترمکعب گاز (به طور میانگین) بودند و این بدان معناست که این بخش معادل این میزان گاز، گازوییل مصرف نکرده و به این ترتیب از خروج مقادیر قابل توجهی ارز از کشور که میتواند در توسعه زیرساخت های اقتصادی کشور نقش آفرین باشد، جلوگیری شد.
با احتساب تخمینی ارزش حرارتی، هر متر مکعب گاز معادل یک لیتر گازوییل میتوان گفت که در دو ماه گذشته با کسر هزینه تولید گاز، ما به التفاوت تحویل دو برابری گاز به نیروگاههای کشور نزدیک به یک هزار میلیارد تومان (یک میلیارد دلار) صرفهجویی را در مصرف گازوییل نیروگاهها به همراه داشته است که بیشک با افزایش راندمان نیروگاهها و رعایت الگوی مصرف در بخش خانگی و بهبود وضعیت صنایع این اعداد و ارقام قابل افزایش خواهد بود و ناگفته پیداست که هدفمند کردن یارانه ها و واقعی شدن قیمت حاملهای انرژی نیز به این موضوع کمک شایان توجهی خواهد کرد.
گزارش از سعید محمدبیگی