مطلب پیش رو برگردان سرمقاله هفته نامه پترولیوم آرگوس(8 فوریه امسال) است که در آن شرایط دشوار سرمایه گذاری در ونزوئلا بررسی و با عراق مقایسه شده است:
جست و جوی خوشبختی با استفاده از ثروت نفتی، مانند جست و جوی ادگار آلن پو در شعر «شوالیه شجاع» برای سرزمین الدورادو کاری عبث به نظر می رسد و گرچه نفت ایجاد ثروت می کند، ولی دردسرساز نیز می شود تا آنجا که وزیر نفت ملیگرا و معروف ونزوئلا خوان آلفونزو در مقدمه کتابش بیان می کند «ما در حال غرق شدن در نجاست شیطانیم».
پرز آلفونزو یکی از بنیانگذاران اوپک 50 سال پیش می دید چگونه نفت که مانند طلا، هدیه ای از طبیعت است، با تجاری شدن مضر و مهلک می شود.
پرز آلفونزو در دهه 1940 قصد داشت صنعت نفت ونزوئلا را با دریافت «غرامت مالی مناسب» برای این کشور ملی کند و در نهایت دیدگاه های او در دهه هفتاد منجر به انقلابی در صنایع این کشور و پایان امتیازات خارجی و ملی گرایی شد؛ با وجود این ملی گرایی در ونزوئلا به مصیبت نفت که مبتنی بر درآمدهای سرشار نفتی بود و با اسراف و فساد و ناخوشی ملی همراه می شد، پایان نداد.
عراق و ونزوئلا در سالهای اخیر برای توسعه میدان های نفتی و جذب سرمایه گذاران خارجی، تلاش فراوانی داشته اند، بغداد به واسطه صدمه حاصل از چند دهه جنگ، تحریم و درگیریهای داخلی، همچنین ریسک امنیتی و سیاسی بالا راهی دشوار در این مسیر در پیش داشت؛ با وجود این 10 قرارداد با شرکت های نفتی خارجی منعقد کرد.
با وجود سرمایه گذاری این شرکت ها برای توسعه میدان های نفتی عراق، بغداد تنها دستمزد کمی بابت نفت اضافی تولید شده به آنها پرداخت خواهد کرد.
کاراکاس به نسبت بغداد، پیشنهادهای مناقصه کمتری داشته است و بلوک کارابوبو درشرق کمربند نفتی فوق سنگین «اورینوکو» در ونزوئلا، تنها دو پیشنهاد را برای سه میدان جذب کرد.
در این رابطه شرکت شورون که در دو دور مناقصه نفتی عراق برنده نشده بود، به همراه شرکت ونزوئلایی سوئلو پترول و شرکت های ژاپنی پیشنهادی را برای این مناقصه ها مطرح ساخت و شرکت های «او ان جی سی» هند و رپسول اسپانیا هم که مانند شورون در عراق غایب بودند، به همراه شرکت دولتی پتروناس مالزی پیشنهاد دیگری را مطرح کردند که البته برای پروسه ای که در ابتدا نوزده پیشنهاد دهنده مناسب داشت، نتیجه ای مطلوب به شمار نمی رود.
طرح های نهایی ونزوئلا برای کسب حق امتیاز 20 درصدی و مالیات بر درآمد50 درصدی و محدودیت در زمینه داوری بین المللی بیشتر شرکت ها را از مشارکت در مناقصه های این کشور بازداشت، در مقابل عراق با 35 درصد مالیات بر درآمد، داوری بین المللی را پذیرفت.
همچنین در قالب این طرح ها، شرکت دولتی «پی دی وی» در ونزوئلا 60 درصد سهام سرمایه گذاری های مشترک در کارابوبو را در اختیار خواهد داشت؛ در حالی که سهام اختصاص یافته به شرکت های دولتی در عراق 25 درصد در نظر گرفته شده است. از سوی دیگر، کاراکاس، میدان نفتی «کارابوبو» را با مذاکرات مستقیم با شرکت های خارجی در بلوک خونین (junin) در غرب کمربند اورینوکو برای خود حفظ کرد.
شرکت «پی دی وی» در 26 ژانویه، قراردادی 18 میلیارد دلاری با شرکت ایتالیایی انی برای تولید 240 هزار بشکه در روز از فاز 5 خونین و ایجاد پالایشگاهی به ظرفیت 300 هزار بشکه منعقد کرد.
در قالب قراردادهای 20 میلیارد دلاری با کنسرسیوم روسی در فاز 6 خونین، قرارداد 16 میلیارد دلاری با شرکت چینی «سی ان پی سی» در فاز 4 خونین، همچنین قرارداد 8 میلیارد دلاری با پترو ویتنام در خونین2 روزانه یک میلیون بشکه به ظرفیت تولید نفت ونزوئلا افزوده خواهد شد، ولی کاراکاس در ژانویه، مذاکرات با شرکت توتال و استات اویل را در خونین پایان داد و به «پی دی وی» دستور توسعه مستقل این فاز را اعلام داشت.
ذخایر نفت ونزوئلا در قیاس با عراق از کمیت بیشتر و کیفیت کمتر برخوردار و برای توسعه، نیازمند هزینه بیشتر است.
بر اساس ارزیابی موسسه تحقیقات زمین شناسی آمریکا، ونزوئلا 513 میلیارد بشکه نفت خام فوق سنگین قابل بازیافت دارد که از برآورد 315 میلیارد بشکه ای کاراکاس بسیار بیشتر است.
ونزوئلا و عراق هر کدام مدعی اند که ذخایر اثبات شده نفت متعارف آنها 100 میلیارد بشکه بیشتر است و ذخایری در این مقیاس سرمایه گذاران را با وجود ریسک های سیاسی به طمع می اندازد.
در حالی که عراق درصدد امضای قرارداد با شرکت شل به منظور عرضه گاز در بازارهای داخلی و خارجی است، «پی دی وی» ونزوئلا اعلام کرده است که میدان های گازی را به طور مستقل توسعه خواهد داد.
ونزوئلا با مسائل دیگری علاوه بر دشواری در سرمایه گذاری برای توسعه میدان های نفتی نیز روبه رو است و ثروت بادآورده درآمدهای نفتی و تحول پرشتاب در روند سیاسی پس از انتخاب هوگو چاوز به ریاست جمهوری در سال 1998، نتوانستند ونزوئلا را از تورم بالا، فقر، جرم، فساد و بحران مالی نجات دهند. این در حالی است که کمبود کالاها و خدمات اساسی به عرضه جریان برق هم سرایت پیدا کرده است.
شاید بتوان گفت پیش بینی آلفونزو درباره ونزوئلا درست بوده و ونزوئلا گرفتار بلای "نجاست شیطان" شده است.