به گزارش پایگاه خبری بلومبرگ، سفرهای پرشمار مورلی دئورا، وزیر نفت هند به کشورهایی همچون نیجریه، آنگولا، اوگاندا، سودان، عربستان سعودی و ونزوئلا بخشی از تلاش های جدید برای تأمین نفت مورد نیاز جمعیت یک میلیارد و 200 میلیون نفری هند است که سال 2009، قراردادهایی به ارزش 12 میلیارد و 500 میلیون دلار را در رقابت با چین از دست داد.
بنابر اعلام شرکت نفت و گاز هند و شرکت اویل ایندیا، دولت هند اعتبار زیادی برای سرمایه گذاری و خرید ذخایر نفت اختصاص داده و میزان پولی را که این شرکت ها می توانند بدون نیاز به تأیید دولت هزینه کنند نیز به 50 میلیارد روپیه (یک میلیارد و 100 میلیون دلار) افزایش داده است.
به گفته ان.ام. براه، رئیس هیأت مدیره شرکت دولتی اویل ایندیا، عزم جدیدی به وجود آمده و فعالیت در خارج از هند بخشی از برنامه دولت است، زیرا برای تصاحب دارایی هایی در خارج از هند، حمایت دیپلماتیک بسیار ضروری است.
طبق برآوردهای آژانس بین المللی انرژی، مصرف انرژی هند تا سال 2030 نسبت به سال 2007 دو برابر شده و به 833 میلیون تن نفت در سال خواهد رسید؛ در حالی که مصرف انرژی چین، با 87 درصد رشد نسبت به سال 2007، به سالانه 2 میلیارد و 400 میلیون تن نفت می رسد.
رقابت هند و چین در این عرصه، رقابتی نابرابر است؛ زیرا چین برای مشارکت در میدان های نفت و گاز در کشورهای مختلفی از عراق گرفته تا اوگاندا، به منابع ارزی 2 تریلیون و 400 میلیارد دلاری دسترسی دارد، اما منابع ارزی هند تنها 250 میلیارد دلار است.
سال 2009 هزینه شرکت های دولتی چین برای تصاحب دارایی های انرژی و منابع مختلف، به رکورد 32 میلیارد دلار رسید؛ در حالی که سرمایه گذاری شرکت نفت و گاز هند، تنها 2 میلیارد و 100 میلیون دلار بود.
تصمیم دولت چین در 19 ژوئن سال جاری برای افزایش انعطاف پذیری یوآن، سبب شد توانایی شرکت های چینی برای خریداری دارایی های خارجی افزایش یابد.
در دهه گذشته هزینه واردات نفت هند، همگام با رشد 7 درصدی تولید ناخالص داخلی این کشور، شش برابر شده و به رقم سالانه 85 میلیارد و 470 میلیون دلار رسیده است.
آبهیک باروا، تحلیلگر اقتصادی بانک اچ.دی.اف.سی هند با اشاره به اینکه تلاش هند برای به دست آوردن انرژی باید بیشتر شکل یک بازی سیاسی به خود بگیرد، نه این که تنها یک تلاش اقتصادی باشد، تصریح کرد: در عمل، چین آفریقا را تصاحب کرده است.
چین در برابر دریافت انرژی از آفریقا، به کشورهای این قاره قول کمک های بلاعوض، سرمایه گذاری و وام های کلان داده است.
آوریل گذشته، آر.اس. شرما، رئیس شرکت نفت و گاز هند اعلام کرد: با این که مجوز تضمین انرژی برای کشور وجود دارد، ما دارایی های خود را بر اساس تصمیم های تجاری خریداری می کنیم... اما چینی ها با سرمایه زیادی که در اختیار دارند، روش متفاوتی در پیش گرفته اند.
وی افزود: هند نمی تواند بدون در نظر گرفتن بازگشت سرمایه، اقدام به سرمایه گذاری کند.
در سال 2005، شرکت ملی نفت چین توانست با پرداخت 4 میلیارد و 180 هزار میلیون دلار، هند را شکست دهد و در معامله شرکت پتروقزاقزستان، که در آن زمان بزرگترین معامله نفتی خارجی چین محسوب می شود، پیروز شود.
مانی شانکار عیار، وزیر نفت هند در آن زمان در واکنش به معامله مذکور گفت: دلیل رد کردن پیشنهاد هند، عوض شدن قواعد بازی بود.
یک ماه پس از آن نیز شرکت ملی نفت چین توانست با پرداخت 1 میلیارد و 420 هزار دلار، شرکت نفت و گاز هند را شکست دهد و دارایی های شرکت «انکانا» را در اکوادور خریداری کند.
یوان قوی تر نیز می تواند خریدها را برای چینی ها ارزان تر کند. روز 19 ژوئن سال جاری، بانک مرکزی چین اعلام کرد ممکن است اجازه دهد ارزش یوان بیشتر شود و نرخ تثبیت شده 83/6 یوان در برابر هر دلار را که پس از بحران اقتصاد جهانی برای حمایت از صادارات چین وضع شده بود، کنار بگذارد.
در اولین روز معاملاتی پس از اعلام این تصمیم، ارزش یوان با چهار دهم درصد رشد، به نرخ 7976/6 یوان در برابر هر دلار افزایش یافت.
البته هند نیز موفقیت هایی داشته است. به عنوان مثال، شرکت نفت و گاز هند موافقت کرد که در ازای دریافت روزانه 600 هزار بشکه نفت به مدت 25 سال، 6 میلیارد دلار در زمینه های راهسازی، بندرها، خطوط راه آهن و نیروگاه های برق در نیجریه سرمایه گذاری کند.
در ماه آوریل گذشته نیز، شرکت ریالنس اینداستریز که مجری بزرگترین میدان گازی هند است، با پرداخت یک میلیارد و 700 هزار دلار بخشی از شرکت آمریکایی اتلس انرژی را خریداری کرد و 24 ژوئن نیز این شرکت اعلام کرد با پرداخت یک میلیارد و 300 میلیون دلار، دارایی های مربوط به گاز غیر متعارف شرکت آمریکایی «پیونیر نچرال ریسورسز» را تصاحب کرده است.
وزیر نفت هند در سفر ماه مارس خود به ونزوئلا، سه شرکت هندی نفت و گاز هند، ایندین اویل و اویل ایندیا جزو شرکت هایی بودند برای توسعه منابع نفتی بلوک های کارابوبو در ونزوئلا به توافق رسیدند.
در ماه دسامبر سال گذشته وزیر نفت هند توانست عربستان سعودی را متقاعد کند که صادرات نفت خود را به هند دو برابر کرده و به 800 هزار بشکه در روز برساند. شرکت نفتی دولتی عربستان آرامکو در حال حاضر روزانه یک میلیون بشکه نفت به چین صادر می کند که حتی از صادرات این کشور به آمریکا نیز بیشتر است.
طبق اعلام دولت هند، این کشور قصد دارد میزان هزینه هایی را که شرکت نفت و گاز هند و دیگر شرکت های دولتی حق دارند برای خرید دارایی و انجام پروژه های مشترک مصرف کنند، افزایش داده و از این طریق، به آنها اجازه دهد توسعه یافته و از قدرت رقابتی بیشتری در سطح جهانی برخوردار شوند.
به گفته گیدئون لو، تحلیلگر مؤسسه «دی.بی.اس ویکرز» مستقر در هنگ کنگ، یکی از امتیازهایی که شرکت های نفتی چین از آن برخوردار هستند، حمایت دولت این کشور است و این امر بر کسی پوشیده نیست.
وی افزود: پس از برقراری روابط سطح بالا با کشورهای نفتخیز از سوی دولت چین، شرکت های نفتی این کشور می توانند برای آغاز فعالیت های نفتی وارد مذاکره شوند.
به گفته جیانگ جمین، مدیر عامل شرکت پترو چاینا که از نظر ارزش بازار در کنار شرکت اکسون موبیل، بزرگترین شرکت جهان است، این شرکت قصد دارد تا سال 2020 نیمی از نفت مورد نیاز خود را از خارج تأمین کند. در حال حاضر کمتر از ده درصد نفت این شرکت از خارج از چین تأمین می شود.
جیانگ افزود: ما از تمام منابع در حال رشد نفت، گاز و انرژی در نقاط مختلف جهان بهره خواهیم گرفت.
شرکت سینوک چین نیز در حال مذاکره برای خرید یک سوم از سه بلوک نفتی در منطقه لیک آلبرت اوگاندا از شرکت «تولو اویل» است. در حالی که به گفته منابع آگاه، پیشنهاد مشترک شرکت نفت و گاز هند به همراه ایندین اویل و اویل ایندیا برای تصاحب سهم مذکور، به دلیل بالاتر بودن پیشنهاد هند، رد شد.
سال گذشته میلادی، چین 21 میلیارد دلار در ذخایر نفتی خارجی سرمایه گذاری کرده که یکی از آنها مشارکت 4 میلیارد و 65 میلیون دلاری شرکت پتروشیمی چین در یک پروژه نفت ماسه ای در کانادا بوده است.
به گفته منابع آگاه، شرکت نفت و گاز هند نیز به پروژه مذکور علاقه مند بود، اما پیشنهادی برای معامله مطرح نکرد.
شرکت نفت و گاز هند قصد دارد در دهه آینده 10 میلیارد دلار وام بگیرد تا دارایی هایی در خارج از هند خریداری کند. در ماه سپتامبر سال گذشته، شرکت ملی نفت چین وامی کم بهره به ارزش 30 میلیارد دلار از بانک توسعه چین دریافت کرد تا منابع انرژی خریداری کند.
به گفته تام دیگان، رئیس بخش انرژی و زیرساخت های مؤسسه حقوقی سیمونز اند سیمونز در هنگ کنگ، یکی از عامل های پیشرفت شرکت های چینی، نیروی محرکه مالی آنهاست؛ بانک های چینی با در اختیار داشتن نقدینگی لازم که احتمالا در بانک های هندی وجود ندارد، اعتبارات و سرمایه مورد نیاز شرکت های نفتی چین را فراهم می کنند.
اضافه شدن هند در رقابت های نفتی، ممکن است بهای دارایی های هیدروکربنی را افزایش داده و هزینه های حفاری را که همین حالا نیز به خاطر فاجعه نشت نفت بی.پی در خلیج مکزیک افزایش یافته، بیشتر کند.
به گفته گردون کوان، تحلیلگر شرکت بیمه دارایی مرائه در هنگ کنگ، شرکت های چینی همیشه برای جلوگیری از رقابت، باید ما به التفاوتی برای برنده شده در معامله های نفت و گاز خارجی بپردازند.
کوان افزود: این فقط بخش کوچکی از ماجراست و با مطرح شدن بحث افزایش انعطاف پذیری یوان، قدرت خرید این شرکت ها افزایش می یابد.
شرکت پتروشیمی چین معروف به گروه سینوپک، برای خرید 9 درصد از سهام شرکت سینکرود کانادا به مبلغ 4 میلیارد و 650 میلیون دلار اعلام آمادگی کرده که این مبلغ پیشنهادی، 650 میلیون دلار بیشتر از بالاترین ارزش گذاری صورت گرفته از سوی شرکت بیمه مککواری است.
لو از شرکت دی.بی.اس ویکر گفت: همه در بازار معتقدند شرکت سینوپک چین برای خرید سهم مذکور در شرکت سینکرود، بیش از حد پرداخته است اما این اعتقاد مبنی بر فرض قیمت 80 دلاری نفت در زمان انتقال سهم است و شاید سینوپک پیش بینی می کند که قیمت نفت در آن زمان به 100 دلار در هر بشکه خواهد رسید.
سال گذشته شرکت سینوپک چین با خرید شرکت نفت آداکس به قیمت 7 میلیارد و 900 میلیون دلار، مجوز فعالیت در کشورهای نیجریه، گابون و کامرون را به دست آورد. شرکت های چینی در دیگر کشورهای آفریقایی شامل کنیا، نیجر، الجزایر، گینه استوایی، موریتانی، لیبی، تونس، سودان و چاد نیز دارایی های دارند.
به گفته نیل بوریج، تحلیلگر مؤسسه سنفرد سی. برنشتاین در هنگ کنگ، شرکت های چینی و هندی در حال وارد شدن به عرصه رقابت هستند و این سبب خواهد شد بهای دارایی ها افزایش پیدا کند.
وی افزود: به همین دلیل است که بسیاری از شرکت ها تلاش می کنند از معامله های بین دولتی استفاده کنند و امسال در معامله شرکت های هندی در ونزوئلا، ما شاهد چنین مسئله ای بودیم.