فناوری تزریق گاز دیاکسید کربن (گازکربنیک) فرآیندی است که کاربرد آن برای بهبود بازیافت میدانهای نفتی، سریعترین رشد را دارد.
به گزارش شانا به نقل از پایگاه اینترنتی وزارت انرژی آمریکا، این فرآیند نزدیک به ۵ درصد تولید نفت آمریکا معادل ۲۳۷ هزار بشکه در روز را به خود اختصاص میدهد. تزریق دیاکسید کربن به میدانهای نفتی عملیاتی پرهزینه است و درصورتی جنبه اقتصادی دارد که یک منبع قابل دسترس و کمهزینه گاز (دیاکسید کربن) در نزدیکی محل عملیات وجود داشته باشد؛ از این رو نزدیک به نیمی از پروژههای تزریق دیاکسید کربن در «حوضه پرمیان» انجام میشود که در نزدیکی بزرگ ترین ذخایر طبیعی دیاکسید کربن در آمریکا قرار دارد. بر اساس این گزارش، درصورت وجود مشوقهای مناسب، تحقیقات و توسعه و در دسترس بودن مقادیر لازم گاز دیاکسید کربن، کاربرد این شیوه در مورد میدانهای موجود، این ظرفیت را دارد که تولید نفت از طریق تزریق دیاکسید کربن را تا سال ۲۰۱۲ به ۵۰۰ هزار بشکه در روز افزایش دهد. این شیوه همچنین میتواند تولید نفت را تا سال ۲۰۲۰ به ۲ میلیون بشکه در روز برساند. محبوس شدن گاز آلاینده دیاکسید کربن در حفرههای زیرزمینی نیز مزیت زیست محیطی دیگری برای این شیوه در بر دارد. یک مطالعه پژوهشی در این زمینه که به سفارش وزارت انرژی آمریکا انجام شده، حاکی از آن است که ظرفیت جهانی حبس گاز دیاکسید کربن در میدانهای تخلیه شده نفت و گاز، معادل ۱۲۵ سال انتشار این گاز آلاینده از نیروگاههای با سوختهای فسیلی است. با توجه به مزیت دوگانه انرژی و زیست محیطی تزریق گاز دیاکسید کربن برای بازیافت میدانهای نفتی، کنگره آمریکا در قانون انرژی سال ۲۰۰۵ وزارت انرژی را ملزم ساخت که پروژههایی را برای مهار، انتقال و تزریق گاز دیاکسید کربن به منظور تقویت تولید نفت و گاز طبیعی دنبال کند. زمانی که تمام ذخایر قابل بازیافت یک میدان نفتی تولید شود، میدان تخلیه شده نفتی مکان مناسبی برای حبس گاز دیاکسید کربن تولید شده در نیروگاهها و سایر کارخانههای صنعتی است. کاربرد گاز دیاکسید کربن برای بهبود بازیافت نفت و گاز طبیعی به شدت رو به افزایش است و به همین میزان علاقه به حبس این گاز آلاینده در حفرههای زیرزمینی و کاستن از آلودگی هوا نیز بیشتر میشود. تزریق گاز دیاکسید کربن به میدان نفتی موجب رقیق شدن و افزایش فشار نفت ته نشین شده در میدان و حرکت آن به سوی چاههای تولیدی میشود. هماکنون دانشگاه آلاباما – بیرمنگام پروژهای را در این زمینه پیشنهاد و وزارت انرژی آمریکا نیز با تامین اعتبار آن موافقت کرده است. این پروژه شامل اجرای فرآیند تزریق دیاکسید کربن در میدان نفتی «سیترونل» در «موبایل کانتی» ایالت آلاباما است. به طور معمول تا حد ۲۰ درصد از ذخایر درجای اولیه یک میدان نفتی با استفاده از روش تزریق گاز دیاکسیدکربن قابل بازیافت است. در مورد میدان مزبور انتظار میرود که با استفاده از این روش ۶۴ میلیون بشکه نفت بازیافت شود. هزینه کلی این پروژه حدود ۶ میلیون دلار است که کمتر از ۳ میلیون دلار آن را وزارت انرژی آمریکا تامین میکند. اثبات موفقیتآمیز این فناوری در پروژه ایالت آلاباما، راه را برای کاربرد گسترده این شیوه هموار خواهد کرد و راهحلی دو منظوره برای مسئله امنیت انرژی و نگرانیهای زیست محیطی ارائه خواهد کرد. وزارت انرژی آمریکا برآورد کرده است که فناوری پیشرفته بازیافت میدان های نفتی با گاز دیاکسید کربن میتواند ۸۹ میلیارد بشکه به ذخایر نفتی قابل بازیافت آمریکا اضافه کند که تولید این میزان نفت به قابل دسترس بودن گاز دیاکسید کربن تجاری در حجم بالا بستگی دارد. هماکنون ذخایر اثبات شده نفت آمریکا ۲۱ میلیارد و ۹۰۰ میلیون بشکه است.برخی ارزیابیهای فنی انجام شده برای وزارت انرژی آمریکا حاکی است که در بلند مدت، پیشرفتهای بیشتر در فناوری حبس گاز دیاکسید کربن تولیدی صنایع میتواند حدود ۴۳۰ میلیارد بشکه به ذخایر قابل بازیافت (از نظر فنی)آمریکا بیفزاید. وزارت انرژی آمریکا امیدوار است که چنانچه این میزان نفت را بتوان در تقسیمبندی ذخایر نفتی اثبات شده آمریکا قرار داد، این کشور پس از عراق (با ۱۱۵ میلیارد بشکه نفت) دارنده پنجمین ذخایر نفتی بزرگ جهان خواهد شد. بر اساس اعلام وزارت انرژی آمریکا، با افزوده شدن ۴۳۰ میلیارد بشکه دیگر به ذخایر اثبات شده آمریکا، این کشور در رتبه اولین کشورهای دارنده ذخایر نفتی و بالاتر از عربستان (با ۲۶۱ میلیارد بشکه) قرار خواهد گرفت. مهار گاز دیاکسید کربن ناشی از اشتعال در نیروگاهها و سایر مصارف صنعتی، هماکنون موضوع تحقیقات گسترده مورد حمایت دفتر سوختهای فسیلی وزارت انرژی آمریکا است. ظرفیت بالقوه افزودن ۴۳۰ میلیارد بشکه به ذخایر نفتی آمریکا با احتساب حدود ۱۱۰ میلیارد بشکه از طریق فناوریهای پیشرفته بازیافت نفت در میدانهای کشف شده (۹۰ میلیارد بشکه نفت سبک و ۲۰ میلیارد بشکه نفت سنگین)، ۱۷۹ میلیارد بشکه ذخایر کشف نشده (۱۱۹ میلیارد بشکه با فناوری متعارف و ۶۰ میلیارد بشکه با فناوری ارتقای بازیافت)، حدود ۱۱۱ میلیارد بشکه از رشد معکوس (۷۱ میلیارد بشکه از فناوری متعارف و ۴۰ میلیارد بشکه از طریق ارتقای بازیافت) و حدود ۲۰ میلیارد بشکه از طریق دسترسی به ذخایر ته نشین با ارتقای بازیافت و ۱۰ میلیارد بشکه دیگر از طریق ماسههای قیری، شناسایی شده است.