این سازمان بین سال های 1960 تا 1975 گسترش یافت. در این سال ها، قطر (1961)، اندونزی (1962)، لیبی (1962)، امارات متحده عربی (1967)، الجزایر (1969) و نیجریه (1971) به جمع اعضای بنیانگذار اوپک پیوستند.
اکوادور و گابن از دیگر کشورهایی بودند که بعدها به عضویت اوپک در آمدند، اما اکوادور در دسامبر 1992 و گابن در ژانویه 1995 از جمع کشورهای عضو اوپک خارج شدند.
البته اکوادور که عضویتش را از تاریخ 31 دسامبر 1992 به حال تعلیق در آورده بود، دوباره در سال 2007 میلادی خواستار عضویت در اوپک شد.
در خواست اکوادور در نشست فوق العاده اوپک در دسامبر 2007 در ابوظبی مورد بررسی و پذیرش وزیران نفت کشورهای عضو اوپک قرار گرفت.
برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا نشان می دهد اعضای اوپک حدود 40 درصد از نفت خام جهان را تولید می کنند و حدود دو سوم (65 درصد) ذخایر نفتی اثبات شده جهان در اختیار دارند.
نخستین کنفرانس اوپک 10 تا 14 سپتامبر 1960 در بغداد برگزار و بیانیه ای در باره خط مشی و اهداف این سازمان صادر شد، شرایط لازم برای عضویت در اوپک تعیین و قرارداد تاسیس اوپک در 24 سپتامبر همین سال در بغداد، کاراکاس، ریاض و تهران نیز منتشر شد.
اعضای اوپک در چهارم دسامبر سال 1960 میلادی به منظور بحث درباره بودجه، اساسنامه و مقر اوپک یک کمیته فرعی تشکیل دادند.
با تشکیل اوپک وزیران نفت این سازمان هر سال در دو نشست عادی گردهم میآیند تا با بررسی تحولات بازار جهانی نفت سیاست های تولیدی خود را تعیین کنند. اعضای اوپک همچنین در مواقع اضطراری به صلاحدید کشورهای عضو، نشست فوق العاده برگزار می کنند.
دبیرخانه دائمی اوپک از سال 1344 هجری شمسی در وین پایتخت اتریش قرار دارد؛ پیش تر مقر دبیرخانه این سازمان در ژنو سوئیس قرار داشت. ایران، عراق، کویت، عربستان سعودی و ونزوئلا از اعضای بنیانگذار اوپک به شمار می آیند.
اوپک فعالیت رسمی خود را در سال 1960 میلادی آغاز کرد. این سازمان در ابتدای تاسیس با مشکلاتی ذاتی یک نهاد تازه تاسیس روبه رو بود اما هیچ یک از این مشکلات مانع اجرای اهداف اصلی و بنیادی اوپک نشد.
اوپک با پشت سرگذاشتن چالش های بسیاری که از زمان تاسیس با آنها رو به رو بوده است امروزه علاوه بر تضمین منافع اعضای خود، با دیگر کشورهای تولید کننده جهان که پیش از این مخالف تاسیس این سازمان بودند و وجود این نهاد را به زیان خود می دیدند، همکاری می کند.
تولیدکنندگان غیر عضو اوپک هم اکنون به تاثیر گذاری این سازمان پی برده اند و در مواردی که بازار های جهانی با بی ثباتی رو به رو می شود خواستار اقدام های این سازمان در راستای برقراری امنیت انرژی و ثبات در بازارهای جهانی نفت خام هستند، هر چند که عده ای همچنان اوپک را یک کارتل نفتی می پندارند.
در حقیقیت گام های اوپک در جهت تامین امنیت عرضه انرژی از جمله تعهدهای این سازمان برای برقراری ثبات در بازارهای جهانی است.
اوپک همچنان در حال توسعه فعالیت های خود در زمینه تضمین امنیت انرژی است و همچنان که بارها در اجلاس وزیران نفت و سران کشورهای این سازمان تاکید شده است، بر راهکارها و فرآیندهایی که سبب ثبات در بازار جهانی نفت شود، پافشاری می کند.
امیر دشتی- گروه بین الملل
نظر شما