سه شنبه ۳ مرداد ۱۳۹۶

PetroEnergy Information Network

یکشنبه / ۱۲ دی ۱۳۹۵ / ۱۷:۳۴
سرویس : نفت
کد خبر : ۲۷۵۱۲۴
گزارشگر : ۲۲۱

2017، سال خوب نفت

تولید کنندگان نفت جهان پس از کش و قوس‎ها و رایزنی‎های فراوان که از اوایل سال گذشته میلادی (فوریه) با نشست نافرجام دوحه کلید خورد، سرانجام موفق شدند پیش از آغاز سال 2017 در سه گردهمایی پیاپی در الجزیره و وین، توافقی تاریخی را رقم بزنند و از آزمون بزرگ تلاش برای بهبود بازار نفت سربلند بیرون بیاییند.

عزم تولیدکنندگان بزرگ نفت جهان برای تغییر روند کاهشی قیمت‎‎ها که به شدت درآمد و بودجه‎ کشورهای بزرگ و کوچک عضو و غیرعضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) را تحت فشار قرار داده است از فوریه پارسال جزم شد، به طوری که پس از رایزنی‎های پیاپی قرار شد برخی تولیدکنندگان برای چاره اندیشی درباره وضع نابسامان بازار نفت 28 فروردین ماه امسال گردهم آیند.

البته اگر اندکی به قبل‎تر برگردیم می توان ونزوئلا را که در پی افت قیمت نفت دچار آسیب شدید اقتصادی شده‎اند، آغازگر و میاندار رایزنی‎هایی جدی برای رهایی از گرفتاریهای بازار نفت دانست تا جایی که الوخیو دل پینو، وزیر نفت ونزوئلا توانست وزیران نفت و انرژی تولیدکنندگان بزرگی مانند روسیه و عربستان را به همراه رئیس دور‎ه‎ای اوپک برای برگزاری نشست چهارجانبه دوحه (17 فوریه) قانع کند، هر چند که فرجام این آغاز که از پیش هم انتظارش می رفت، شکست بود.

یک روز پس از گردهمایی دوحه، نشست چهار جانبه دیگری با حضور وزیر نفت ایران به عنوان میزبان، وزیر صنعت و انرژی قطر به عنوان رئیس دوره‎ای اوپک و وزیران نفت ونزوئلا و عراق در تهران برگزار شد و در آن نشست ایران از هر گونه اقدامی برای بهبود قیمت نفت و بازارهای جهانی نفت خام حمایت کرد اما از دیگر اعضا خواست که شرایط ایران را به عنوان کشوری که پس از تحریم‎ها در حال بازگشت به بازارهای جهانی نفت خام است، درک کنند.

با این حال، پافشاری سعودی‎ها بر سیاست غلط تثبیت تولید نفت خام در آن روزها و نپذیرفتن بار مسئولیت افزایش عرضه‎ ای که در چند سال گذشته خود و تولیدکنندگان همپیمانش در حاشیه خلیج فارس به بازار تحمیل کردند، سبب شد تلاش‎ها برای بهبود شرایط بازار نفت با بن بست روبه‎رو شود، در آن برهه تلاش می شد ایران مقصر نافرجامی این نشست جلوه داده شود غافل از این که کشورهایی که در سال‎های اخیر در غیاب برخی تولیدکنندگان از جمله ایران به دلیل تحریم‎های ظالمانه، بازار را دچار مازاد عرضه شدید کردند، حاضر نبودند بار این مسئولیت را به دوش بکشند.

سعودی‎ها چند ماه پس از نشست دوحه  و در ماه مه، علی النعیمی را پس از دو دهه تکیه بر مسند وزارت نفت عربستان برکنار کردند و سکان هدایت این وزارتخانه کلیدی را که به وزارت انرژی، صنایع و منابع معدنی تغییر نام داد، به دست خالد الفالح مدیرعامل پیشین شرکت دولتی نفت سعودی آرامکو سپردند؛ این تغییر را می توان چرخشی در سیاست‎های ریاض تلقی کرد.

بن بستی که پیش روی تلاش‎ها برای کاستن از مازاد عرضه و افزایش قیمت نفت پدید آمده بود همگی حکایت از این داشت که روح سیاسی بر روح اقتصادی غالب شده بود و برخی کشورها حاضر نبودند حتی برای منفعت خود و منافع جمعی اوپک که یکی از اهداف اصلی تاسیس این سازمان به شمار می‎آید، گامی بردارند.

ماه‎ها سپری می شد و افت و خیزها در بازار نفت ادامه داشت، قیمت نفت همچنان روی نمودار کاهشی پیش می رفت و سرعت نوسان‎ها شدت گرفته بود، این شرایط بسیاری از کشورهای تولیدکننده را به ستوه آورده بود، در این میان صنعت نفت جهان آبستن حوادث بی‎شماری بود، شمار دکل‎های نفتی آمریکا روند کاهشی گرفت، بسیاری از پروژه‎های شیل اویل متوقف شد و شرکت‎های کوچک فعال در این حوزه به دلیل بالا بودن هزینه‎ها و مشکلات مالی از دور خارج و شرکت‎های نفتی در سراسر دنیا مجبور به تعدیل نیرو شدند و بسیاری از سرمایه‎گذاری‎ها در صنعت نفت تحت تاثیر قرار گرفت.

وزیران نفت و انرژی اوپک در نشست 169 اوپک در ماه ژوئن در وین با وجود رایزنی‎های بسیار به نتیجه‎‎ای نرسیدند و تنها به بررسی تحولات بازار نفت اکتفا کردند.

اوضاع در بازار نفت به گونه ای پیش می رفت که حتی صدای برخی از همپیمانان عربستان هم از شرایط قیمت نفت و تاثیر آن بر بودجه‏‎هایشان درآمد و آنها هم خواستار راه حلی جدی برای رهایی از این بن بست بودند، تولیدکنندگان غیرعضو اوپک این بار بیش از خود را نیازمند تغییر وضع می دیدند، از این رو بازار مذاکرات و رایزنی‎ها دوباره داغ شد.

تولیدکنندگان نفت که این بار بیش از هر زمان دیگری عزمشان برای گره گشایی از مشکلاتی مانند مازاد عرضه، کاهش قیمت نفت نوسان‎های شدید در بازار جزم شده بود، می خواستند از فرصت گردهمایی وزیران نفت و انرژی کشورها در پانزدهمین مجمع بین المللی انرژی در الجزیره استفاده کنند از این رو قرار شد در حاشیه این مجمع یک نشست مشورتی برگزار شد که نخست بنا بود میان کشورهای عضو و غیرعضو اوپک باشد اما بعد تصمیم گرفته شد این گردهمایی تنها مختص اعضای اوپک باشد.

در طول دو روز برگزاری نشست الجزیره سیگنال‎های زیادی از سوی تولیدکنندگان عضو و غیرعضو اوپک رد و بدل شد، روز آخر الکساندر نواک بلافاصله پس از پایان مجمع بین المللی انرژی به مسکو بازگشت و این خبر تاحدی فضای حاکم بر مذاکرات در الجزایر را دچار بلاتکلیفی کرد، اما این بار قرعه شانس به نام الجزیره افتاده بود و با وجود همه نگرانی‎‎‎هایی که تا پیش از نشست مشورتی وجود داشت، نشست مشورتی به نشست فوق‎العاده بدل شد و اوپک تصمیم استثنایی را گرفت.

اوپک در نشست الجزیره بار دیگر حیات خود را ثابت کرد و نشان داد که همچنان در شرایط سخت می تواند اتحاد، اقتدار و استحکام داشته باشد، بنابراین با این توافق که حاصل رایزنی‎های فشرده میان کشورهای عضو اوپک و در راس آنها مذاکرات چند باره وزیر نفت ایران و وزیر انرژی الجزایر در تهران و الجزیره بود، روح تازه ای در کالبد نیمه جان اوپک دمیده شد.

اعضای اوپک در نشست فوق‎العاده 170 الجزیره تصمیم گرفتند مجموع تولید خود را کاهش دهند و سقف تولید ٣٢.٥ تا ٣٣ میلیون بشکه در روز را تعیین کنند که این رقم باید میان اعضای اوپک تقسیم می‎شد، بازار نفت هم به این تصمیم روی خوش نشان داد و تا حدودی از نوسان‎های قیمت نفت کاسته شد؛ این تصمیم غیر اوپکی‎ها را هم ترغیب کرد تا برای راهکاری عملی که سبب بهبود اوضاع بازار نفت شود با اعضای اوپک همگرا شوند.

پیش از این بارها از تلاش‎ها برای همگرایی میان کشورهای عضو و غیرعضو اوپک سخن به میان آمده بود اما شاید در گذشته تا این حد این احساس نیاز پیش نیامده بود، رایزنی‎ها میان کشورهای عضو و غیرعضو اوپک برای حصول توافق تاریخی در نشست 171 ادامه داشت، محمد سانوسی بارکیندو، دبیرکل اوپک افزون بر دیدار با مقام‎های عربستان، ونزوئلا و الجزایر حدود سه هفته مانده به نشست وزیران نفت و انرژی اوپک در وین، با سفر به تهران، آخرین تحولات بازار نفت را با بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران مرور کرد.

تهران در مرکز توجه‎‎‎ها قرار داشت، اعضای اوپک به این درک رسیده بودند که حصول توافق بدون حضور ایران که به تازگی از بند تحریم ها رها شده بود، تحقق یافتنی نیست، فضا و شرایط برای توافقی تاریخی و مشخص شدن سهم کاهش تولید هر یک از اعضا فراهم و مثبت بود، لحن سعودی‏‎‎ها این بار تغییر کرده بود و انگار که آمده بودند تا از وین با دستی پر به ریاض برگردند.

مسکو هم این بار عزم خود را جزم کرده بود تا برای گشایشی بزرگ با اوپک همراه شود، از این رو پیام آنها از طریق مکالمه تلفنی رؤسای جمهوری ایران و روسیه به نشست اوپک منتقل شد و سرانجام توافق تاریخی روز 30 نوامبر (10 آذرماه) در دفتر خاطرات 56 ساله اوپک ثبت شد.

اعضای اوپک توافق کردند روزانه یک میلیون و 200 هزار بشکه از مجموع تولید نفت خام خود بکاهند و این رقم را به 32 میلیون و 500 هزار بشکه در روز برسانند و قرار شد کشورهای غیرعضو این سازمان هم برای کمک به کاهش مازاد عرضه نفت در بازار، تولید خود را روزانه 600 هزار بشکه در روز کاهش دهند و روز اجرای این توافق یکم ژانویه 2017 تعیین شد.

اوپک با این تصمیم بار دیگر ثابت کرد منطق دیپلماسی و تعامل سازنده همچنان در دنیا می تواند زمینه ساز موفقیت‎های بزرگ باشد، اعضای این سازمان که برخی از آنها حتی اختلاف سیاسی و در عین حالی که همگی رقیب هستند می توانند با تمرکز بر هدفی که متضمن منفعت گروهی باشد، دوباره بازار نفت را به جزیره ثبات و آرامش بازگردانند.

توفیق اوپک در نشست 171 در رسانه‎های دنیا بازتاب گسترده‎ای داشت و همه آنها به نقش سازنده دیپلماسی ایران برای ایجاد پیوندی میان اوپک و غیراوپک اذعان داشتند؛ بازار نفت هم در پی این توافق جانی دوباره گرفت و نمودار سینوسی قیمت‎ها یکباره صعودی شد.

پس از اعضای اوپک، حال غیراوپکی‎ها بودند که باید دین خود را ادا می کردند تا پازل تلاش‎ها برای بازگرداندن ثبات به بازار نفت تکمیل شود، حال این بار اوپکی‎‎ها در دبیرخانه دائمی خود در وین برای تقسیم بندی تعهد کاهش تولید 600 هزار بشکه‎ای نفت میزبان غیراوپکی‎ها بودند.

پس از نشست الجزیره و نشست 171 اوپک، توافق تاریخی روز 10 دسامبر 2016 (20 آذرماه) کشورهای عضو و غیرعضو اوپک تکمیل کننده زنجیره رایزنی‎ها‎، مذاکرات یک سال اخیر بود و سرانجام تولیدکنندگان عمده نفت جهان توافق کردند برای بهبود اوضاع بازار روزانه حدود یک میلیون و 800 هزار بشکه از مازاد عرضه موجود در بازارهای جهانی بکاهند.




پست الکترونیک را وارد کنید
تعداد کاراکتر باقیمانده: 500
نظر خود را وارد کنید