۳۱ تیر ۱۳۹۳ - ۱۰:۰۹
  • کد خبر: 221116
بررسی وضع انرژیهای نو در ایران

شانا_گروه مقاله: امروزه، بحرانهای سیاسی، اقتصادی و مسائلی نظیر محدودیت ذخایر فسیلی، نگرانیهای زیست محیطی، ازدحام جمعیت، رشد اقتصادی و ضریب مصرف، همگی فکر اندیشمندان را به یافتن راهکارهای مناسب برای حل معضلات انرژی جهان معطوف کرده است.

به گزارش شانا، صاحبان منابع فسیلی باید واقع نگرانه بدانند که برداشت بیشتر آنها از ذخایر امروز، مستلزم بهره مندی کمتر فردا و در نهایت تهی شدن منابع در مدت زمانی کمتر است.
خوشبختانه بیشتر ممالک جهان به اهمیت و نقش منابع انرژی بویژه انرژیهای تجدید پذیر  پی برده اند و به طور گسترده برای بهره برداری از این منابع تحقیقات وسیع و سرمایه گذاریهای اصولی کرده اند. با توجه به این موضوع در ایران نیز لازم است راهبردها و برنامه های زیر بنایی و اصولی تدوین شده و به مورد اجرا در آید.

انرژی 1  

center for sustainable systems university of michigan :منبع

 همانطور که در شکل بالا مشاهده می شود در سال 2011 بالغ بر 9 درصد از کل انرژی استفاده شده در کل حوزه ها و بخشهای مختلف آمریکا را انرژی تجدید پذیر تشکیل می دهد. از این 9 درصد حدود 13 درصد را باد، میزان 35 درصد را انرژی آبی، بالغ بر 2 درصد را زمین گرمایی، نزدیک به 48 درصد را زیست توده و بیش از 2 درصد را انرژی خورشیدی تشکیل می دهد.
این در حالی است که تولید انرژی در ایران به طور مرسوم حول محور استفاده از سوختهای فسیلی ارزان می چرخد و انرژیهای نو و تجدید پذیر از رشد و توسعه قابل دفاعی برخوردار نیستند.


 انرژی 2

استفاده از مجموعه انرژی تجدید پذیر در ایران هنوز کمتر از یک درصد از کل مصرف انرژی در کشور است. مطابق برنامه پنجم توسعه  استفاده از انرژی تجدید پذیر باید تا مارس 2015 به 1.5 درصد افزایش پیدا کند. با این وجود تحریمهای خارجی سرعت سرمایه گذاری خارجی و توسعه انرژی تجدید پذیر را در ایران کاهش داده است.


انرژی 3
کمربند طلایی خورشید در جهان

 اروپا تا سال 2050 قبل از این که سوختهای فسیلی در کمربند طلایی خورشید جهان به پایان برسد 20 درصد از انرژی خود را از طریق سرمایه گذاری در بیابانهای همین کشور ها که بیشترین سوختهای فسیلی را دارند و با رنگ آبی در تصویر نمایان است به دست خواهد آورد .
در جنوب خلیج فارس سلطان احمد الجابر، وزیر کشور امارات، در حاشیه اجلاس ابوظبی به خبرنگاران مدعی شد با این که کشورش سابقه‌ای طولانی در صادرات منابع انرژی فسیلی دارد اما اکنون  به صادرکننده انرژی‌های تجدیدپذیر نیز بدل شده است.
به زبان ساده، امارات  اکنون نه تنها نفت صادر می‌کند بلکه می‌تواند به همسایگان خود برق حاصل از انرژی خورشیدی و باد را نیز صادر کند و این در حالی‌ است که در شمال خلیج فارس یعنی در ایران منابع انرژی‌های تجدید شونده فراوان‌تر از کشورهای جنوبی‌است.
قطر و امارات  در جنوب خلیج فارس در حال تبدیل  به الگوهای جهانی مشارکت مردمی و تولید انرژی تجدید شونده هستند، درست در زمانی که  خبر چندانی  از تولید انرژی‌های تجدید شونده شنیده نمی شود.
به طور کلی برآورد دقیق میزان تامین انرژی ایران از منابع تجدیدپذیر، نشان دهنده این امر است که کل ظرفیت نصب شده تولید انرژی از منابع تجدیدپذیر تاکنون به بیش از 110 مگاوات رسیده است.
در سال 1391 بالغ بر 9859.2 مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر اعم از آبی، بادی، خورشیدی و بیوگاز در حال بهره برداری بوده است. علاوه بر این ظرفیت نیروگاهی، حدود 32.1 مگاوات نیز سیستمهای کوچک فتوولتاییک جهت روشنایی معابر و جاده ها، چراغهای راهنمایی، سیستمهای مخابراتی و برق رسانی روستایی به کار گرفته شده است.

برق آبی
انرژی برق آبی به عنوان سومین منبع تولیدکننده برق و همچنین مهمترین انرژی تجدیدپذیر مولد برق در جهان محسوب می شود. براساس آخرین داده ها، حدود 17 درصد برق تولیدی جهان از انرژی برق آبی تأمین می شود.
از آنجا که ایران از لحاظ جغرافیایی، کشوری خشک و نیمه خشک به شمار می آید، دارای رتبه 38 در بین کشورهای مختلف جهان از لحاظ تولید برق آبی است. وقوع خشکسالی و کاهش شدید بارندگیها از سال 1386 ، کاهش حجم ذخیره آب پشت سدها، ایران را با مشکلات جدی، چه از لحاظ تأمین آب شرب و چه از لحاظ انرژی تولیدی مورد نیاز نیروگاههای برق آبی مواجه کرده است. همچنین احداث سدهای بیش از حد در پشت رودخانه ها در ایران منجر به مشکلاتی مانند خشک شدن دریاچه ارومیه شده که نشان می دهد بیش از ظرفیت به منابع آبی کشور فشار وارد شده است.
در سال 1391 ، با بهره برداری از نیروگاه 1000 مگاواتی گتوند، ظرفیت نیروگاههای آبی در حال بهره برداری کشور به 9746.1 مگاوات رسید.

انرژی بادی
استفاده از انرژی باد در مقایسه با سایر منابع انرژی به دلیل کاهش هزینه های تولید برق، اشتغال زایی و نبود آلودگی محیط زیست در کشورهای پیشرفته و بسیاری از کشورهای دیگر، در میان منابع تجدیدپذیر، توانسته است به عنوان یک منبع جدید تأمین برق در سطح جهان مطرح شود. در ایران نیز،  انرژی بادی دومین منبع تولید برق از منابع انرژی تجدیدپذیر محسوب می شود.
بر اساس پروژه پتانسیل سنجی بادی در ایران، پتانسیل بادی قابل استحصال در کشور حدود 100 گیگاوات است. در انتهای سال 1391 ظرفیت نیروگاههای در حال بهره برداری کشور 106.1 مگاوات بوده است.

انرژی خورشیدی
رتبه های یکم تا پنجم تولید برق خورشیدی دنیا را کشورها ی ژاپن، چین، آلمان، تایوان و آمریکا در اختیار دارند . این کشورها با سیاستگذاریها و مکانیسمهای حمایتی مناسب توانسته اند ظرفیتهای برق خورشیدی خود را در طول زمان افزایش دهند.
کاهش هزینه احداث نیروگاههای خورشیدی در طول زمان قابل توجه است، به طوری که در سال 1975 هزینه آن 100 دلار به ازای هر وات بوده است که در پایان سال 2010 به حدود یک دلار رسیده است که معادل هزینه های نیروگاه برق آبی است.
ایران یکی از کشورهای مناسب در جهت تابش خورشید، روزهای آفتابی، درجه حرارت مناسب در نقاط مختلف با تابش خوب و شبکه های گسترده برق برای جابجایی تولید انرژی الکتریکی از خورشید است، زیرا در بین مدارهای 25 تا 40 درجه عرض شمالی قرار گرفته و میزان تابش خورشیدی آن بین 1800 تا 2200 کیلووات ساعت بر مترمربع در سال تخمین زده شده است که بالاتر از میزان متوسط جهانی است.

انرزی زمین گرمایی
پتانسیل جهانی استفاده از منابع زمین گرمایی در حدود 65 تا 135 گیگاوات برآورد شده است . ایران نیز در شمار کشورهایی است که دارای ذخایر قابل توجه برای تولید برق از انرژی زمین گرمایی با استفاده از سیکلهای تبخیر لحظه ای و باینری (دوگانه) است و قابلیت تولید برق زمین گرمایی با ظرفیت بیش از 200 مگاوات را دارد. بر اساس آخرین مطالعات بیش از 10 منطقه مستعد در این خصوص شناسایی شده است.

زیست توده
از این حامل انرژی جهت تولید حرارت یا برق استفاده می شود و به دلایل متعدد نظیر سهولت کاربرد و مسائل اقتصادی  ـ اجتماعی همواره مورد توجه بشر بوده است. در محاسبات تراز انرژی ایران، تنها آن بخش اندکی از زیست توده جامد تولیدی که به عنوان سوخت مورد استفاده قرار می گیرد لحاظ می شود و سایر کاربردهای غیر انرژی آن در محاسبات در نظر گرفته نمی شوند.

سایر انرژیهای تجدیدپذیر
علاوه بر موارد فوق، در زمینه استفاده از پیل سوختی، زیست توده جامد، هیدروژن، باتری وانادیومی، پسماندهای جامد و مایع شهری و بیودیزل نیز پروژه هایی وجود دارند که هم اکنون در کشور در حال اجراست.


پیمان جنوبی


منابع:
شبکه خبری BBC
معاونت امور انرژی وزارت نیرو
مجله راهبرد شماره 51 علی مبینی دهکردی، حامد حوری جعفری و عطیه حمیدی نژاد
روﻧﺪ ﻣﺼﺮف اﻧﺮژی در اﯾﺮان - سازمان بهره وری انرژی ایران – سابا
سایت مقالات بازار یابی؛ دانشگاه علامه طباطبایی تهران، عارف بهروز
نشریه انرژی ایران ؛ داود فدایی امیر، زهرا شمس اسفند آبادی، آزاده عباسی
نشریه انجمن اقتصاد انرژی شماره 145-146
ترازنامه انرژی سال 1391

کد خبر 221116

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
3 + 0 =