این دو کنسرسیوم از محل گسترش فعالیت های اکتشافی خود و نیز افزایش روزافزون قیمت نفت سود کلانی را نصیب خویش ساختند به گونه ای که سود خالص «یوکوس» از 462 میلیون به مرز 27/1 میلیارد دلار و سود «لوک اویل» از 243 به 820 میلیون دلار رسید. ضمن آن که سهام کنسرسیوم «یوکوس» که پیشتر 21 سنت برای هر سهم معامله می شد، با سه برابر افزایش به رقم 59 سنت رسید و هر سهم «لوک اویل» نیز با همین میزان رشد از 30 سنت به 99 سنت صعود کرد. همچنین بهای «اورال» شاخص نفت خام روسیه، در سه ماهه نخست سال 2003 نسبت به مدت مشابه سال قبل 49 درصد رشد داشته است. علت این امر ترس بازرگانان از قطع صادرات نفت خاورمیانه درنتیجه حمله آمریکا و بریتانیا به عراق بود. روسیه در مقام دومین کشور بزرگ تولیدکننده نفت پس از عربستان سعودی در سال گذشته میلادی تولید خود را به میزان 9 درصد افزایش داد. به باور کارشناسان هرچند رشد سه برابری درآمد دو شرکت بزرگ نفتی روسیه جای تحسین دارد، اما علت اصلی آن افزایش بهای نفت بوده است. ضمن آنکه رشد ارزش روبل در برابر دلار آمریکا را نیز می توان عامل دیگر توفیق اقتصادی آنها نامید. شایان گفتن است که مجموع فروش «یوکوس» در این مدت با 94 درصد رشد رقم 9/3 میلیارد دلار را نشان می دهد، حال آنکه فروش «لوک اویل» با 78 درصد افزایش، 1/5 میلیارد دلار بوده است. به علاوه سهام «یوکوس» در بورس مسکو با 9/4 درصد افزایش به 05/14 دلار در هر سهم یعنی سودی معادل 50 درصد از ابتدای سال جاری رسید. اما سهام رقیبش «لوک اویل» در همین مدت تنها با 6/1 درصد رشد و رسیدن به عدد 53/20 دلار، 33 درصد گران تر شده است. در این مدت «یوکوس» با پیشی گرفتن از رقیب به بزرگ ترین تولیدکننده نفت در روسیه مبدل گردیده است. برای نمونه درحالی که تولید «لوک اویل» تنها 2 درصد رشد داشته، «یوکوس» توانست استخراج نفت خام خود را به میزان 23 درصد افزایش دهد. میخاییل خودورکوفسکی، رییس هیات مدیره کنسرسیوم «یوکوس» به منظور حفظ این جایگاه برتر در نظر دارد با پرداخت 4/16 میلیارد دلار رقیب کوچک تر خود «زیب نفت» را بخرد و بدین ترتیب به ششمین کنسرسیوم بزرگ نفتی جهان تبدیل شود. یوکوس طی سه سال گذشته توانست با تبلیغ فراوان حدود 56 درصد تولید خود را افزایش دهد. «لوک اویل» نیز برای مقابله با حریف تلاش می کند جای پای خود را در میدان های نفتی دریای خزر به ویژه در منطقه Timan-Pechova محکم نماید. در این راستا قرار است این شرکت به همراه «گاز پروم» 12 میلیارد دلار تنها در یک حوزه نفت و گاز سرمایه گذاری کند. میزان ذخایر این میدان عظیم حدود 82/3 میلیارد بشکه نفت و 7/91 میلیارد مترمکعب گاز برآورد می شود. این حجم انرژی برای مصرف سه سال ایتالیا و فرانسه کافی است. با این همه شرکت های فوق اتخاذ و پیگیری سیاست های صرفه جویی را ضروری می دانند. در این رابطه «لوک اویل» با تعطیل کردن تعدادی از کارگاه های حفاری هزینه تولید هر بشکه نفت را با 7/2 درصد کاهش به رقم 53/2 دلار رسانده است. حال آنکه «یوکوس» توانسته با یک صرفه جویی 11 درصدی این رقم را به 46/1 دلار در هر بشکه تقلیل دهد. کنسرسیوم «لوک اویل» در نظر دارد به منظور صرفه جویی بیشتر استخراج نفت از سه هزار حلقه چاه را متوقف سازد. زیرا کارشناسان معتقدند که این شرکت باید بیشتر مراقب هزینه های خود باشد. در حالی که «لوک اویل» راه درازی در پیش دارد، «یوکوس» هزینه های خود را از مدت ها قبل کاهش داده است. برای نمونه هزینه حمل و نقل در «یوکوس» 54 درصد افزایش نشان می دهد، اما در شرکت رقیب این عدد نزدیک به 63 درصد است. به واقع انحصار کنسرسیوم «ترانس نفت» بر خطوط نفتی دولتی روسیه موجب شده تا هر دو این شرکت ها برای انتقال نفت خام بیشتر از راه آهن و کشتی استفاده کنند. به هر تقدیر باید گفت هرچند پیش بینی می شود که سود «یوکوس» و «لوک اویل» تا پایان سال جاری میلادی در مقایسه با شرکت های نفتی کاملاً غربی مطلوب و مناسب باشد، اما بدبینی ها و سوء ظن های موجود در روسیه به عنوان یک عامل بازدارنده می تواند این کنسرسیوم ها را بیش از پیش به سوی وعده های بین المللی سوق دهد. هم اینک در روسیه جریان های کمونیستی به طور فزاینده در حال رشد هستند که این خود تهدیدی جدی برای سهام شرکت ها به شمار می آید. منبع:گسترش صنعت، شماره 2، 4 مرداد