به گزارش شانا، اجلاس انرژی بریکس فرصتی است برای ایران تا موضوع بازگشت فعالتر خود به بازار جهانی نفت را در چهارچوب رویکردی چندجانبه و ائتلافی پیگیری کند. چنین رویکردی ضمن کاهش هزینههای سیاسی، زمینه درک مشترک میان اعضای بریکس درباره اهمیت حضور ایران در معادلات انرژی جهان را فراهم آورد.
حضور وزیر نفت جمهوری اسلامی ایران در اجلاس وزرای انرژی کشورهای عضو بریکس در هند را باید یکی از مهمترین فرصتهای دیپلماسی انرژی کشور در سالهای اخیر دانست. این اجلاس در مقطعی حساس از تحولات بازار جهانی انرژی برگزار میشود و ازآنرو اهمیت ویژه دارد که بستری کمنظیر برای گفتوگو و رایزنی مستقیم با بزرگترین تولیدکنندگان و مصرفکنندگان نفت جهان فراهم میکند. از این منظر، سفر وزیر نفت به هند فقط یک حضور تشریفاتی در یک نشست چندجانبه نیست، بلکه میتواند به فرصتی راهبردی برای پیشبرد اهداف کلان ایران در عرصه انرژی و تقویت جایگاه کشور در معادلات نفتی جهان تبدیل شود.
اجلاس وزرای انرژی بریکس را میتوان یکی از مهمترین فرصتهای دیپلماسی انرژی ایران در سالهای اخیر دانست. اهمیت این نشست صرفاً به حضور همزمان برخی از بزرگترین تولیدکنندگان و مصرفکنندگان انرژی جهان محدود نمیشود، بلکه بستری کمنظیر برای شکلگیری رایزنیهای راهبردی و ایجاد اجماع سیاسی و اقتصادی پیرامون جایگاه آینده ایران در بازار جهانی نفت نیز فراهم میکند.
در شرایط کنونی، بریکس بیش از آنکه یک ائتلاف فقط اقتصادی باشد، بهتدریج در حال تبدیلشدن به یکی از مراکز مهم شکلدهی به ترتیبات جدید اقتصاد و انرژی جهان است. حضور کشورهایی مانند چین، هند، روسیه، برزیل، آفریقای جنوبی، عربستان سعودی و دیگر اعضای این مجموعه، بریکس را به نهادی تبدیل کرده که بخش قابل توجهی از تولید، مصرف و تجارت جهانی انرژی را در اختیار دارد. ازاینرو، هرگونه گفتوگو درباره آینده بازار نفت بدون درنظرگرفتن ظرفیتهای این مجموعه، ناقص خواهد بود.
برای ایران، اجلاس انرژی بریکس فرصتی است تا موضوع بازگشت فعالتر خود به بازار جهانی نفت را نهفقط در قالب روابط دوجانبه، بلکه در چهارچوب رویکردی چندجانبه و ائتلافی پیگیری کند. چنین رویکردی میتواند ضمن کاهش هزینههای سیاسی، زمینه درک مشترک میان اعضای بریکس درباره اهمیت حضور ایران در معادلات انرژی جهان را فراهم آورد.
یکی از ویژگیهای ممتاز این اجلاس، حضور همزمان دو گروه اصلی تأثیرگذار بر بازار جهانی نفت است: ازسویی تولیدکنندگان بزرگ نفت و از سوی دیگر مصرفکنندگان عمده انرژی. این ویژگی به ایران امکان میدهد تا گفتوگوهای خود را در چهارچوبی واحد با هر دو گروه پیش ببرد و از ظرفیت بریکس برای نزدیککردن دیدگاههای تولیدکنندگان و مصرفکنندگان درباره نقش آینده ایران در بازار استفاده کند.
در بخش تولیدکنندگان، کشورهایی مانند روسیه، عربستان سعودی و سایر صادرکنندگان بزرگ نفت از بازیگران تعیینکننده در تحولات بازار جهانی به شمار میروند. گفتوگو با این کشورها میتواند به شکلگیری درک مشترکی از ضرورت حفظ ثبات بازار و مدیریت تحولات آینده آن کمک کند. همچنین، میتواند زمینه را برای کاهش نگرانیهای احتمالی و ایجاد فضای همکاری میان بازیگران اصلی عرضه نفت فراهم سازد.
در سوی دیگر، حضور مصرفکنندگان بزرگی مانند چین، هند، برزیل و آفریقای جنوبی اهمیت ویژهای دارد. این کشورها نهتنها از بزرگترین بازارهای انرژی جهان به شمار میروند، بلکه بخش مهمی از رشد تقاضای جهانی نفت در دهههای آینده نیز در همین اقتصادهای نوظهور شکل خواهد گرفت. ازاینرو، اجلاس هند فرصتی مناسب برای تقویت گفتوگوهای راهبردی با این کشورها و ترسیم افقهای جدید همکاری در حوزه انرژی است.
فراتر از مذاکرات دوجانبه، خود ساختار بریکس نیز ظرفیت قابل توجهی برای حمایت از نقشآفرینی بیشتر ایران در بازار انرژی دارد. فلسفه شکلگیری این مجموعه بر تقویت همکاری میان اقتصادهای نوظهور و کاهش وابستگی به ترتیبات سنتی اقتصاد جهانی استوار بوده است. در چنین چهارچوبی، حمایت از حضور فعال یکی از مهمترین دارندگان ذخایر نفت و گاز جهان در بازارهای بینالمللی میتواند با اهداف کلان بریکس همسو باشد.
درمجموع، سفر وزیر نفت ایران به اجلاس انرژی بریکس در هند فرصتی ارزشمند برای فعالسازی همزمان دیپلماسی انرژی دوجانبه و چندجانبه است. این نشست میتواند به بستری برای ایجاد همگرایی میان تولیدکنندگان و مصرفکنندگان بزرگ انرژی، تقویت جایگاه ایران در معادلات نفتی جهان و شکلدهی به یک رویکرد ائتلافی در حمایت از نقشآفرینی پررنگتر ایران در بازار جهانی نفت تبدیل شود؛ هدفی که نهتنها با منافع ایران، بلکه با منافع بلندمدت بسیاری از اعضای بریکس و ثبات بازار جهانی انرژی نیز همسوست.
علیرضا سلطانی
نظر شما