به گزارش شانا، تداوم فعالیت و توسعه صنعت نفت، به‌عنوان پیشران اقتصادی و محور توسعه کشور، به سرمایه انسانی متخصص و برخوردار از مهارت‌های مورد نیاز صنعت وابسته است. تحولات فناوری، تغییرات محیط کسب‌وکار، ظهور مهارت‌های جدید و ضرورت حرکت به‌سوی سازمان‌های دانش‌بنیان، اهمیت توجه به منابع انسانی را دوچندان کرده است.

در چنین شرایطی، صنعت نفت برای حفظ و ارتقای جایگاه خود نیازمند سرمایه‌های فکری و انسانی متخصص، سرمایه اجتماعی و ارتباط مستمر با شبکه‌های علمی، پژوهشی، نوآورانه و فناوری در داخل و خارج از کشور است.

 بر همین اساس، راه‌اندازی خانه مدیریت منابع انسانی در مؤسسه مطالعات بین‌المللی انرژی، گامی برای ایجاد ظرفیتی متمرکز به‌منظور مطالعه، تحلیل و پاسخ‌گویی به مسائل سرمایه انسانی صنعت نفت به‌ شمار می‌رود.

خانه‌ای برای اندیشه‌ورزی و حل مسائل سرمایه انسانی

خانه مدیریت منابع انسانی در قالب دفتر مطالعات راهبردی معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی وزارت نفت در مؤسسه مطالعات بین‌المللی انرژی شکل گرفته است و به‌عنوان یک بازوی فکری، علمی و مطالعاتی فعالیت خواهد کرد. این مرکز با تشکیل شورای سیاست‌گذاری و تحت نظارت و راهبری این شورا، مأموریت دارد نیازهای مطالعاتی معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی وزارت نفت را شناسایی و برای مسائل پیش‌روی این حوزه، راهکارهای علمی و کاربردی ارائه کند.

رصد آینده منابع انسانی؛ از روندها تا سناریوها

مؤسسه مطالعات بین‌المللی انرژی، به‌عنوان یکی از مراکز مطالعاتی و راهبردی وزارت نفت، در حوزه رصد تحولات، مطالعات آینده‌پژوهانه، تحلیل روندهای جهانی و بررسی فناوری‌های نوظهور فعالیت می‌کند. قرارگرفتن خانه مدیریت منابع انسانی در این مؤسسه، زمینه بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها برای پاسخ‌گویی به مسائل سرمایه انسانی صنعت نفت را فراهم می‌کند.

در این چهارچوب، محمدصادق جوکار، رئیس مؤسسه مطالعات بین‌المللی انرژی، بر نقش ظرفیت‌های مطالعاتی و تحلیلی این مؤسسه در پشتیبانی از تصمیم‌سازی‌های راهبردی تأکید دارد. براساس مأموریت‌های تعریف‌شده برای خانه مدیریت منابع انسانی، انجام مطالعات و تحلیل‌های مرتبط با بازار گاز و صنعت نفت، بررسی فناوری‌های نوظهور و هوش مصنوعی و تحلیل کاربردهای آن‌ها در حوزه منابع انسانی، از موضوعاتی است که می‌تواند با استفاده از ظرفیت‌های مطالعاتی مؤسسه دنبال شود.

همچنین ترجمه، تحلیل و انتشار منظم گزارش‌های مؤسسات بین‌المللی مرتبط با منابع انسانی و بهره‌گیری از تجربه‌ها و الگوهای موفق جهانی، از دیگر محورهایی است که می‌تواند به تقویت پشتوانه علمی تصمیم‌گیری در حوزه سرمایه انسانی صنعت نفت کمک کند.

از این منظر، خانه مدیریت منابع انسانی فقط یک واحد مطالعاتی نیست، بلکه می‌تواند به نقطه اتصال میان مدیران، متخصصان، دانشگاه‌ها، مراکز پژوهشی و نهادهای سیاست‌گذار تبدیل شود؛ ظرفیتی که با هدایت و پشتیبانی مؤسسه مطالعات بین‌المللی انرژی، امکان تبدیل داده‌ها و مطالعات علمی به راهکارهای عملیاتی را فراهم می‌کند.

یکی از محورهای اصلی فعالیت خانه مدیریت منابع انسانی، پایش و تحلیل مستمر چالش‌ها، تحولات، روندها و رویدادهای اثرگذار بر حوزه سرمایه انسانی است.

در این چهارچوب، رصدخانه دانش و فناوری و مطالعات آینده‌پژوهانه، روندها، رویدادها و پیشران‌های اثرگذار بر آینده سرمایه‌های انسانی را بررسی و سناریوهای محتمل را برای ترسیم آینده مطلوب این حوزه تبیین خواهد کرد. تدوین راهبردها، بسته‌های سیاستی، بررسی وضع موجود و وضع مطلوب، مطالعه تجربه‌های جهانی موفق و آسیب‌شناسی عملکردهای مدیریت منابع انسانی نیز از دیگر محورهای مطالعاتی این مرکز است.

هوش مصنوعی و مهارت‌های جدید در کانون توجه

تحولات فناوری و ظهور هوش مصنوعی، ساختار مشاغل و مهارت‌های مورد نیاز صنعت نفت را با تغییراتی روبه‌رو کرده است. ازاین‌رو، مطالعه فناوری‌های نوظهور و بررسی کاربردهای هوش مصنوعی در مدیریت منابع انسانی صنعت نفت، یکی از موضوعات مهم در دستور کار خانه مدیریت منابع انسانی خواهد بود.

همچنین، مطالعات مربوط به دانش و مهارت‌های مورد نیاز آینده صنعت نفت، شناسایی تغییرات بازار کار و بررسی الزامات تربیت و توسعه نیروی انسانی، می‌تواند به صنعت نفت در آماده‌سازی نیروی انسانی برای آینده کمک کند.

شبکه‌سازی میان متخصصان و مراکز علمی

ایجاد شبکه‌ای از متخصصان بیرونی و خبرگان صنعت در حوزه منابع انسانی، تسهیل اجرای پروژه‌های پژوهشی و ایجاد ارتباطات دانشگاهی با محیط‌های علمی، از دیگر مأموریت‌های خانه مدیریت منابع انسانی است.

این مرکز، همچنین تلاش خواهد کرد زمینه تعامل مؤثر با مراجع قانونی، نهادهای سیاست‌گذار و مراکز برنامه‌ریزی راهبردی حوزه سرمایه انسانی را فراهم کند. از سوی دیگر، تقویت ارتباط و هم‌اندیشی میان چهار شرکت اصلی وزارت نفت و ایجاد زمینه برای هم‌افزایی علمی و هم‌آفرینی (Co-creation) در حوزه منابع انسانی، می‌تواند از دیگر کارکردهای این مرکز باشد؛ اقدامی که به انتقال تجربه‌ها، شناسایی مسائل مشترک و بهره‌گیری از ظرفیت‌های موجود در مجموعه صنعت نفت کمک خواهد کرد.

از مطالعه تا اقدام

راهبرد اصلی خانه مدیریت منابع انسانی، مسئله‌محورکردن تحقیقات و مطالعات براساس نیازهای واقعی معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی وزارت نفت است. فرهنگ‌سازی، آموزش و فعالیت‌های ترویجی نیز در کنار مطالعات راهبردی، ازجمله برنامه‌هایی است که در این مرکز سازمان‌دهی خواهد شد.

با راه‌اندازی این مرکز، انتظار می‌رود فاصله میان مطالعات علمی و تصمیم‌گیری‌های اجرایی در حوزه سرمایه انسانی کاهش یابد و نتایج پژوهش‌ها، تحلیل‌ها و آینده‌پژوهی‌ها در مسیر حل مسائل واقعی صنعت نفت به‌ کار گرفته شود.

خانه مدیریت منابع انسانی در چنین چهارچوبی می‌تواند به محلی برای پیوند دانش، تجربه و سیاست‌گذاری تبدیل شود؛ مرکزی که مأموریت آن فقط شناخت مسائل امروز نیست، بلکه تلاش برای پیش‌بینی نیازهای فردای صنعت نفت و آماده‌سازی سرمایه انسانی برای مواجهه با آینده‌ای است که بیش از هر زمان دیگری به دانش، فناوری و مهارت‌های جدید وابسته خواهد بود. 

فرزانه اسمعیل زاده