به گزارش خبرنگار شانا، در دولت چهاردهم ۲۲۵ پیشنهاد پروژه پژوهشی به صنعت نفت ارائه و بیش از ۷۰ پروژه نیز خاتمه یافته است. ارزیابی کیفی بیش از ۵۹۰ نمونه فرآوردههای سوختی وارداتی، ارائه چهار لیسانس فرایندی پتروپالایشگاهی، توسعه دانش فنی ۱۰ محصول فناورانه با هدف تجاریسازی و مشارکت در تدوین بیش از ۲۰ استاندارد مورد نیاز صنعت نفت نیز در کارنامه پژوهشگاه صنعت نفت قرار دارد.
پژوهش در خدمت اکتشاف و توسعه مخازن
فعالیتهای پژوهشگاه صنعت نفت در بخش بالادستی، مطالعات اکتشافی، افزایش برداشت و بهبود تولید را در بر گرفته است. مطالعات اکتشافی میدان گازی پازن، مطالعات زمینشناسی و ژئوماتیک مخزن شوریجه با هدف توسعه ذخیرهسازی گاز در میدان خانگیران، بررسی خواص مغزههای میدانهای زیار و دالپری، مطالعات زمینشناسی و تکنونیکی (زمینساختی) میدانهای شمال خرمآباد و ارزیابی ژئوشیمی چاههای اکتشافی بلوک D شمالغرب خلیج فارس از جمله این فعالیتهاست.
مطالعات زمینشناسی و ژئومکانیک میدان نفتی اورتاداغ، تدوین برنامه توسعه ساختارهای اکتشافی حوضه جنوبی خزر و مطالعات زمینشناسی ساختاری میدان آغاجاری نیز انجام شده است. درمجموع بیش از یکهزار و ۳۰۰ متر مغزه میدانهای نفتی و گازی خشکی و دریایی مورد مطالعه قرار گرفته است.
فناوری برای افزایش تولید و بهرهوری
در حوزه تولید، پژوهشگاه صنعت نفت در ساخت مدل یکپارچه سامانه تولید میدان رگسفید و ارائه راهکارهای اصلاحی برای افت فشار این سامانه مشارکت داشته است. استقرار سیستم بازرسی مبتنی بر ریسک در شرکت نفت و گاز اروندان، مطالعات خوردگی میکروبی تأسیسات مناطق نفتخیز جنوب و اجرای فناوری میکروبزدایی آب تزریقی میدان درود نیز از دیگر فعالیتهاست.
طراحی و اجرای نخستین پایلوت تزریق آب برای ازدیاد برداشت در میدان اهواز، طراحی و شبیهسازی تزریق زهآب نیشکر در این میدان، پایلوت تزریق نانوسیال در میدان بلال، مطالعات تزریق نانوسیال در میدان مسجدسلیمان و بررسی تزریق گاز احتراق و CO۲ در میدان رامشیر، مجموعهای از طرحهای پژوهشگاه برای افزایش ضریب برداشت است.
تمرکز بر فناوریهای حفاری و چاه
پژوهشگاه صنعت نفت در حوزه حفاری و عملیات چاه نیز فعالیتهایی را به سرانجام رسانده است. طراحی فرمولاسیون و ارائه خدمات فنی میدانی برای ۹۶ عملیات سیمانکاری ۱۷ حلقه چاه، کنترل هرزروی عملیات حفاری ۴ حلقه چاه اکتشافی گازی با استفاده از افزایه حفاری LCM اختصاصی و فرمولاسیون مواد کنترلکننده هرزروی از جمله این اقدامهاست.
فرمولاسیون ژل پلیمر کنترل آبدهی چاههای میدان بلال، تولید سیمان سبک حفاری، فرمولاسیون سیمان فوقسنگین برای میدان بیبیحکیمه و توسعه دانش فنی استفاده از امواج مایکروویو برای کاهش مشکلات آسفالتین نیز دنبال شده است. توسعه نرمافزار بهرهدهی چاههای میعانی و نرمافزار سیستم مدیریت یکپارچه چاهها (WIMS) نیز در همین حوزه قرار دارد.
بومیسازی فناوری در پالایش و پتروشیمی
در بخش پاییندستی، توسعه و تجاریسازی دانش فنی مواد و تجهیزات مورد نیاز صنعت دنبال شده است. دانش فنی نسل جدید جاذب H۲S، کاتالیست ترفتالیک اسید بر پایه کربن، کاتالیستهای تصفیه هیدروژنی نفتا و نفت سفید و کاتالیست هیدروکراکینگ NiW ازجمله فناوریهای توسعهیافته است.
پژوهشگاه صنعت نفت همچنین در تولید تجاری ۲۷ تن کاتالیست مورد استفاده در جاذب MRU پالایشگاههای گاز مشارکت کرده و با هشت شرکت تولیدکننده کاتالیست برای بومیسازی کاتالیستهای فرایندهای نفت و گاز همکاری داشته است.
در حوزه لیسانسهای فرایندی نیز واحدهای ایزومریزاسیون نفتای سبک و تبدیل کاتالیستی نفتای سنگین پالایشگاه مهر خلیج فارس، واحد MDHT پالایشگاه نفت سنگین قشم، واحد تصفیه LPG پتروپالایشگاه مروارید مکران و واحدهای TGT و SRU شرکت بهین پالایش قشم در فهرست فعالیتهای پژوهشگاه قرار دارد.
فناوری برای کاهش ناترازی گاز
پژوهشگاه صنعت نفت در بخش گاز، بهینهسازی برنامههای کلان تولید، غربالگری ظرفیتهای ذخیرهسازی زیرزمینی گاز طبیعی و مطالعات خوردگی خط لوله گاز زیر دریایی فاز ۱۶ پارس جنوبی را دنبال کرده است.
توسعه دانش فنی ANG برای ذخیرهسازی گازهای مشعل، بررسی افزایش کارایی واحد شیرینسازی پالایشگاه گاز شهید هاشمینژاد، امکانسنجی تولید گاز سنتز از ترکیبات نفتی سنگین و طراحی و ساخت واحد پایلوت گازیسازی زغالسنگ از دیگر طرحهاست. امکانسنجی تولید و ذخیرهسازی miniLNG در شرکت آهن و فولاد ارفع و طراحی پایه مخازن ذخیرهسازی مبتنی بر فناوری ANG در ایستگاه CGS-TBS استان گلستان نیز انجام شده است.
در همین بخش، پژوهشگاه دانش فنی روغنهای مصرفی توربینهای شرکت انتقال گاز را بومیسازی کرده و ۸۸ هزار لیتر روغن برای توربینهای این شرکت و صنایع دیگر تولید کرده است.
بهینهسازی انرژی با فناوریهای جدید
خدمات بازرسی و پایش وضعیت تلهبخارهای پالایشگاه تبریز، بهکارگیری نانوسیال انتقال حرارت در واحد تولید متانول پتروشیمی زاگرس، تست کارایی نیروگاه بخار و سیکل ترکیبی برق شهید رجایی پس از تعمیرات اساسی و ممیزی انرژی پالایشگاه سرخون ازجمله فعالیتهای پژوهشگاه در حوزه انرژی است.
بهینهسازی همزمان شبکه آب و بخار پالایشگاه پنجم پارس جنوبی، ممیزی فنی انرژی مجتمع پتروشیمی خراسان، پایش برخط تجهیزات انرژیبر پالایشگاه گاز ایلام، مدلسازی و بهینهسازی مصرف انرژی ۱۵ کوره پالایشگاه امام خمینی(ره) شازند و ممیزی فنی انرژی مجتمع مس سرچشمه نیز انجام شده است.
هوش مصنوعی و فناوریهای نوظهور
تحول دیجیتال و فناوریهای نوظهور نیز در میان پروژههای پژوهشگاه صنعت نفت جای گرفتهاند. تدوین نقشه راه تحول دیجیتال پالایشگاه آبادان و شرکت پژوهش و فناوری پتروشیمی، طراحی سنسور مجازی تعیین میزان گاز خروجی پالایشگاه هشتم پارس جنوبی و توسعه سنسور مجازی پیشبینی ترکیبات LPG و NGL در پالایشگاه گاز سرخون و قشم از جمله این اقدامهاست.
نرمافزار محاسبات انرژی واحد الفین شرکت پلیمر آریاساسول بر بستر «دوقلوی دیجیتال»، طراحی فرایند ایمنی محیط کار با استفاده از هوش مصنوعی در پالایشگاه گاز بیدبلند خلیج فارس و طراحی حسگر مجازی برج تقطیر استخراجی پتروشیمی نوری نیز در این حوزه اجرا شده است.
حفاظت از محیط زیست
پژوهشگاه صنعت نفت در حوزه محیط زیست نیز طرحهای متعددی اجرا کرده است. حفاظت از خاک و آبهای زیرزمینی منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی ماهشهر، پاکسازی خاکهای آلوده به مواد هیدروکربنی در پالایشگاه گاز فجرجم، حذف گازهای ارسالی به مشعل در شرکت پلیمر آریاساسول و کاهش آلودگی خاک و آب زیرزمینی ناشی از نشت میعانات در عسلویه از جمله این طرحهاست.
طراحی شبکه پایش کیفیت خاک و آب زیرزمینی منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس، مدیریت پایدار آفات فضای سبز شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت خوزستان، شبیهسازی پراکنش آلایندههای هوا در پارس یک و سایت کنگان و مدیریت کیفیت آب، پساب و هوا در منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس نیز انجام شده است.
کنترل کانونهای دودزا در لندفیل برومی اهواز، پاکسازی خاکهای آلوده با روش بایوپایل در انبار خط لوله منطقه اصفهان و احداث مرکز دائمی پاکسازی زیستی خاکهای آلوده به ترکیبات نفتی در آغاجاری نیز در این مجموعه قرار دارد.
توسعه دانش و سرمایه انسانی
در بخش علمی، ۱۹۷ مقاله در نشریات معتبر ملی و بینالمللی منتشر و هشت شماره مجله علمی پژوهش نفت و چهار شماره فصلنامه علمی Petroleum Science and Technology منتشر شده است. حضور عضو هیئت علمی پژوهشگاه در فهرست یکدرصد پژوهشگران پراستناد جهان و کسب رتبه برتر پژوهشهای بنیادی جشنواره بینالمللی خوارزمی از دیگر دستاوردهای علمی است.
نشریه پژوهش نفت نیز بهعنوان یکی از سه نشریه برتر غیرعلوم انسانی به زبان فارسی انتخاب شده است. پژوهشگاه در رقابتهای بینالمللی اقلیمی اوراسیای سبز در سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ بهترتیب رتبه سوم و نخست را کسب کرده است.
در حوزه سرمایه انسانی، ۲۳۴ نفر در قالب نخبه وظیفه، امریه، کارآموز و پسادکتری توانمند شدهاند. همچنین، ۱۲۴ کارگاه آموزشی در یکهزار و ۱۵۸ ساعت برگزار شده و مجموع مشارکت در دورههای آموزشی به ۲۷ هزار و ۵۶۲ نفرساعت رسیده است. بیش از ۲۲۰ نشست هماندیشی برای اشتراک تجربه پروژههای فناورانه خاتمهیافته برگزار و ۴۵ دانشجوی مشترک با دانشگاههای معتبر کشور توانمند شدهاند.
فناوری در مسیر تجاریسازی
یکی از محورهای فعالیت پژوهشگاه صنعت نفت در دولت چهاردهم، رساندن دانش فنی به مرحله تجاریسازی با همکاری بخش خصوصی بوده است.
در بخش زیرساخت آزمایشگاهی نیز گواهینامه استاندارد ISO ۱۷۰۲۵ برای ۱۵ آزمایشگاه و ۱۵۸ تست آزمون اخذ شده است. مجموع این اقدامها، تصویری از فعالیت پژوهشگاه صنعت نفت در دولت چهاردهم ارائه میدهد که در آن، پژوهش در کنار خدمات فناورانه، بومیسازی، حل مسائل عملیاتی، توسعه فناوری و تجاریسازی دنبال شده است.
نظر شما