به گزارش خبرنگار شانا، افزایش ذخایر گاز ایران در دو سال گذشته با اسامی دو میدان جدید اکتشافی «پازن» و «تخته» پیوند خورده است که بخشی از دستاوردهای دولت چهاردهم در عمر دو ساله آن به شمار می‌رود.

از پنجم خرداد ۱۲۸۷ که برای نخستین بار یک گروه اکتشاف نفت، در شهرستان مسجدسلیمان استان خوزستان به نفت رسید، روایت اکتشاف‌های موفق نفت و گاز ادامه داشته و صنعت نفت کشور این قابلیت را دارد که همچنان شگفتی‌ساز باشد.

در همین مسیر، مهر پارسال بود که وزیر نفت از کشف ذخایر بزرگ گازی و نفتی میدان پازن در جنوب استان فارس خبر داد و گفت: این میدان با افزایش ذخیره ۱۰ هزار میلیارد فوت‌مکعب گاز، می‌تواند نقش مهمی در جبران ناترازی انرژی کشور در سال‌های آینده ایفا کند.

مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران با ارائه گزارشی از روند عملیات حفاری و اکتشاف‌های تازه، میدان پازن را دارنده بیشترین حجم گاز درجا و قابل استحصال در میان میدان‌های خشکی کشور معرفی و اعلام کرد: حفاری چاه سوم این میدان به‌زودی برای تعیین مرزهای نفت، گاز و آب و ارزیابی نهایی حجم مخزن انجام می‌شود.

برای اینکه بتوانیم تصور درستی از حجم بزرگ ذخایر کشف‌شده در میدان گازی و نفتی پازن به‌ دست بیاوریم، این میدان ۱۰ تریلیون فوت‌مکعب ذخایر گاز جدید دارد که اگر ضریب بازیافت ۷۰ درصد را در میدان‌های گازی کشور لحاظ کنیم، به عدد برداشت ۷ هزار میلیارد فوت‌مکعب می‌رسیم که معادل ۷ هزار روز تولید یک فاز پارس جنوبی است.

حفاری چاه نخست میدان پازن در سال ۱۳۹۴ تا عمق ۳ هزار و ۸۰۰ متر انجام و به کشف اولیه منجر شد. اما به‌ دلیل مشکلات عملیاتی، ادامه کار متوقف شد. پس از چند سال، این نقطه دوباره به‌عنوان هدف اکتشافی انتخاب و حفاری چاه دوم تا عمق حدود ۴ هزار و ۶۰۰ متر ادامه یافت. در این چاه، دو لایه جدید نفتی و گازی کشف شده است. در بخش دالان بالایی، آثار نفتی مشاهده و حجم نفت درجا حداقل ۲۰۰ میلیون بشکه برآورد شد. همچنین در سازند فراقون که یکی از قدیمی‌ترین سازندهای زمین‌شناسی ایران به‌ شمار می‌آید، لایه جدید گازی کشف شد. با احتساب کشف اولیه و افزایش حجم جدید، درمجموع ۱۰ تریلیون فوت‌مکعب (TCF) گاز به منابع کشور افزوده شد.

کشف بیش از ۷۵۰۰ میلیارد فوت‌مکعبی گاز

پس از آن نوبت به میدان گازی تخته رسید که به فهرست ذخایر گازی ایران افزوده و پرونده‌ای تازه برای یکی از مهم‌ترین کشف‌های گازی کشور در دو دهه اخیر گشوده شود.

هم‌زمان با هفته دولت امسال، وزیر نفت از کشف بیش از ۷ تریلیون و ۵۰۰ میلیارد فوت‌مکعب گاز در جنوب استان فارس خبر داد و گفت: با احتساب ضریب بازیافت حدود ۷۲ درصد، امکان برداشت حدود ۵ تریلیون و ۷۰۰ میلیارد فوت‌مکعب گاز از این میدان وجود دارد. این مخزن در جنوب استان فارس، حدود ۱۰ کیلومتری شمال غرب شهر «خُنج» و در مجاورت ذخایر گازی ارم، هما، شانول، سفید باغون، سفیدزاخور و هالگان قرار دارد. مخزن تازه‌کشف‌شده حاوی گاز شیرین و میعانات گازی، با فرض میانگین قیمت ۲۹ سنت به‌ازای هر مترمکعب در حدود ۴۵ میلیارد دلار ارزش اقتصادی دارد.

طبق اعلام وزیر نفت، نخستین علائم وجود ذخایر گازی در این مخزن آذر ۱۴۰۳ و در نخستین ماه‌های آغازبه‌کار دولت چهاردهم اثبات شد. بااین‌حال، گزارش‌های تکمیلی نتایج فنی چاه‌های اکتشافی این مخزن در شرایطی دریافت شد که کشورمان پس از پشت‌سر گذاشتن جنگ تحمیلی و در فضایی آمیخته با امید نسبت به آینده، بار دیگر مسیر توسعه و بازسازی را دنبال می‌کرد.

حجم گاز قابل برداشت از این میدان معادل ظرفیتی است که می‌تواند گاز مورد نیاز یک فاز پارس جنوبی را برای حدود ۱۵ سال تأمین کند. براساس اعلام مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران، از ۲۷ میلیون بشکه میعانات گازی در میدان تخته حدود ۲۰ میلیون بشکه از این میزان قابل استحصال است که در کنار ذخایر گازی، ارزش اقتصادی این میدان را به حدود ۴۵ میلیارد دلار می‌رساند.

محسن پاک‌نژاد، وزیر نفت با تأکید بر ضرورت شتاب‌بخشی به توسعه این میدان گفت: باید در اسرع‌وقت برای برنامه‌ریزی و اجرای عملیات توسعه میدان اقدام کنیم تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن بتوان از ظرفیت آن بهره‌برداری کرد و گاز تولیدی را در خدمت صنعت و دیگر بخش‌های انرژی‌بر کشور قرار داد.

ایران با برخورداری از ذخایر عظیم نفت و گاز، همچنان یکی از مهم‌ترین دارندگان منابع هیدروکربوری جهان به‌ شمار می‌رود و افزوده‌شدن ذخایر جدید میدان‌های پازن و تخته به این مجموعه، افزون‌بر تقویت ظرفیت منابع هیدروکربوری کشور، اهمیت استمرار فعالیت‌های اکتشافی و توسعه میدان‌های جدید را در حفظ و ارتقای جایگاه ایران در معادلات انرژی جهان بیش از پیش نشان می‌دهد. 

دستاورد مهم دولت چهاردهم در افزایش ذخایر گازی کشور در شرایطی رقم خورده است که ناترازی گاز به یکی از چالش‌های مهم بخش انرژی تبدیل شده و تأمین پایدار گاز برای نیروگاه‌ها، صنایع و بخش خانگی اهمیت بیشتری پیدا کرده است. ازاین‌رو، کشف میدان‌های پازن و تخته را می‌توان از نظر ایجاد ظرفیت جدید برای تقویت تولید گاز در سال‌های آینده مدنظر قرار داد. توسعه سریع این میدان‌ها و تبدیل ذخایر کشف‌شده به ظرفیت تولید، اجرای طرح‌های افزایش بهره‌وری و مدیریت مصرف، به تقویت امنیت انرژی و کاهش بخشی از ناترازی گاز کشور کمک می‌کند.