تولید و توسعه نفت و گاز پس از پیروزی انقلاب اسلامی

همزمان با توسعه فعالیت‎های اکتشافی و افزایش ذخایر نفت و گاز کشور در سال‎های پس از انقلاب اسلامی، برای توسعه میدان‌های نفت و گاز همراه با توجه ویژه به توسعه میدان‌های مشترک با کشورهای همسایه از طریق امضای قراردادهای بیع متقابل و فاینانس و همچنین از محل منابع داخلی شرکت ملی نفت ایران تلاش شد و پروژه‎های نگهداشت و افزایش توان تولید، اجرای طرح‌های توسعه میدان‌های نفتی، احداث کارخانجات نمک‌زدایی و نیز انجام طرح‎های تولید صیانتی از مخازن در دستور کار قرار گرفت. توسعه میدان‌های گازی به‌منظور افزایش جایگزینی گاز طبیعی با سوخت‌های مایع و همچنین تزریق گاز در میدان‌های نفتی به منظور افزایش بازیافت نهایی، از دیگر اولویت‎ها و دستاوردهای وزارت نفت در سال‎های پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران بوده است.

تولید هیدروکربور

ظرفیت تولید روزانه کنونی نفت، گاز و میعانات گازی ایران حدود به ترتیب ۴ میلیون بشکه، ۸۵۰ میلیون مترمکعب و ۷۵۰ هزار بشکه است که این آمارها بیانگر رشد قابل‎توجه تولید گاز و میعانات گازی نسبت به ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی است، همچنین مقدار تزریق گاز که در زمان پیروزی انقلاب ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار مترمکعب در روز بوده، امسال به بیش از ۷۷ میلیون مترمکعب در روز رسیده، به‌طوری‌که هم‎اکنون در ۹ میدان (بی‌بی‌حکیمه، پارسی، آغاجاری، کوپال، گچساران، مارون، کرنج، نرگسی و هفتکل) تزریق گاز صورت می‎گیرد و بازگردانی گاز هم در میدان پازنان و تزریق امتزاجی گاز در میدان دارخوین در حال انجام است.

توسعه میدان‌های مشترک

یکی از سیاست‎های عمده وزارت نفت در مسیر اجرای سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی، تمرکز بر توسعه میدان‌های مشترک به‌ویژه میدان‌های نفتی غرب کارون و میدان گازی پارس جنوبی بوده است که برداشت از هر دو منطقه پس از انقلاب آغاز شد. تولید نفت در میدان‌های مشترک غرب کارون اکنون بیش از ۳۰۰ هزار بشکه در روز و تولید گاز در میدان مشترک پارس جنوبی بیش از ۶۰۰ میلیون متر مکعب در روز است. بدیهی است توسعه دیگر میدان‌های مشترک نیز همواره مورد تاکید و در دستور کار بوده است.

طرح‎ها و پروژه‎های نفتی

در تشریح طرح‎ها و پروژه‎های تکمیل و راه‌اندازی شده در بخش بالادست صنعت نفت پس از انقلاب اسلامی، می‎توان به فاز اول طرح توسعه میدان نفتی یادآوران، فاز نخست طرح توسعه میدان نفتی آزادگان شمالی، طرح توسعه میدان نفتی یاران شمالی، آغاز تولید نفت خام در میدان نفتی یاران جنوبی، راه‎اندازی فازهای نخست و دوم توسعه میدان نفتی دارخوین، تولید زودهنگام در میدان نفتی آزادگان جنوبی، آغاز تولید نفت خام در میدان نفتی مشترک آذر و آغاز تولید نفت خام در لایه نفتی میدان پارس جنوبی اشاره کرد.

توسعه میدان‎های سلمان، نصرت، سروش، درود، نوروز، دهلران و فاز نخست میدان نفتی منصوری آسماری، همچنین بهره‎برداری از طرح تولید زودهنگام میدان نفتی هنگام، راه‎اندازی فاز نخست طرح توسعه میدان نفتی مسجدسلیمان، راه‎اندازی طرح توسعه میدان‌های نفتی سروستان و سعادت‌آباد، فاز یک طرح توسعه میدان نفتی آبان، توسعه میدان نفتی پایدار غرب بنگستان و تولید زودهنگام میدان نفتی بالارود را نیز باید به فهرست طرح‎های توسعه‌یافته پس از پیروزی انقلاب اسلامی اضافه کرد.

در این سال‎ها طرح‎هایی از جمله تکمیل سکوی حفاری نیمه‌شناور امیرکبیر (ایران البرز) و شناورهای آن، احداث واحدهای بهره‌برداری سرکان/ ماله کوه، قلعه نار، نرگسی، کوپال، چشمه‌خوش، دهلران، آب تیمور و نفت‌شهر، احداث تسهیلات اولیه بهره‎برداری از میدان‌های گلخاری، پایدار، پایدار غرب، زیلائی، کارون، گرنگان، خویز، کبود، دالپری، دارخوین و شادگان، بهره‎برداری از ردیف‌های فرآورشی طرح افزایش ظرفیت فرآورش نفت خام در حوزه غرب کارون و احداث کارخانه فرآورش نفت خام با ظرفیت ۵۰ هزار بشکه در روز در جزیره سیری نیز اجرایی شده است.

طرح‎ها و پروژه‎های گازی

در توسعه گاز، مهم‌ترین دستاورد پس از انقلاب اسلامی را باید توسعه میدان گازی پارس جنوبی دانست که طی ۳۰ سالی که از کشف این میدان می‎گذرد، تا به حال از مجموع ۲۴ فاز، ۱۸ فاز به طور کامل تکمیل و راه‎اندازی شده است و تا پایان امسال نیز با به مدار آمدن فازهای ۱۳ و ۲۲ تا ۲۴، در مجموع تنها فعالیت‎های توسعه‎ای دو فاز باقی می‎ماند؛ ۱۱ و ۱۴ (بخشی از توسعه فاز ۱۴ نیز انجام شده است). 
از دیگر پروژه‎های توسعه‎ای حوزه گاز می‎توان به توسعه میدان‌های نار و کنگان، آغار و دالان و تاسیسات نم‎زدایی دالان، سرخون، گورزین، گنبدلی، خانگیران (مزدوران، شوریجه دی)، تابناک، فاز اول تنگ‌بیجار، بهره‎برداری از پالایشگاه گاز پارسیان ۱ و تکمیل توسعه مخزن گازی مارون خامی اشاره کرد.

احداث تاسیسات نمک‎زدایی

در بخش احداث تاسیسات نمک‎زدایی در سال‎های پس از انقلاب اسلامی، تکمیل و راه‎اندازی تاسیسات نمک‎زدایی نفت واحدهای بهره‎برداری اهواز (آسماری و بنگستان)، مارون، رگ‎سفید، پازنان و بی‌بی‌حکیمه، تکمیل طرح‎های افزایش واحد نمک‌زدایی مارون-۴، احداث واحد نمک‎زدایی مارون-۵، بهره‎برداری از واحد نمکزدایی چشمه‌خوش، بهره‎برداری از فاز اول واحد نمک‌زدایی میدان منصوری با ظرفیت ۱۰۰ هزار بشکه در روز، احداث و توسعه واحدهای نمک‌زدایی از جمله واحدهای هفتکل و نفت سفید و توسعه ظرفیت اهواز ۲ بنگستان، توسعه و تجهیز مجتمع نمک‎زدایی شماره ۲ و ۶ مارون و راه‎اندازی واحد نمک‌زدایی مجتمع بهره‌برداری شماره ۳ گچساران قابل ذکر است.

احداث ایستگاه‎های جمع‎آوری و تقویت فشار گاز

در بخش احداث ایستگاه‎های جمع‎آوری و تقویت فشار گاز، می‎توان به تکمیل و راه‌اندازی ایستگاه‎های تقویت فشار گاز همراه واحدهای بهره‌برداری اهواز ۵ ایستگاه، مارون ۵ ایستگاه، پازنان ۲ ایستگاه و آغاجاری ۳، تکمیل و راه‎اندازی ایستگاه تزریق گاز مارون، طرح تزریق گاز میدان گچساران، طرح تزریق گاز میدان کرنج، طرح تزریق گاز میدان بی‌بی حکیمه، طرح تزریق گاز میدان پارسی، تکمیل و راه‌اندازی ایستگاه تزریق گاز لب سفید، فاز اول طرح جمع‌آوری و تزریق گازهای همراه میدان نرگسی، تکمیل ایستگاه تزریق گاز در میدان نفتی آغاجاری، بهره‌برداری از پروژه جمع‌آوری گازهای همراه بینک، احداث ایستگاه تزریق گاز کوپال، احداث ایستگاه بازگردانی گاز پازنان، بهره‌برداری از ایستگاه تقویت فشار گاز مرگنلر، بهره‌برداری از پالایشگاه گاز هنگام، احداث ایستگاه‎های تقویت فشار گاز (اهواز ۱، ۲، ۳ و منصوری)، راه‌اندازی طرح جمع‌آوری گازهای همراه آماک، احداث ایستگاه تقویت فشار گاز مارون ۳ و تکمیل و بهره‌برداری از پروژه تزریق امتزاجی گاز به میدان نفتی رامشیر اشاره کرد.

در سال‎های پس از انقلاب، کارخانجات گاز و گاز مایع ۷۰۰، ۸۰۰ تکمیل و راه‎اندازی شده؛ کارخانجات ۹۰۰ و ۱۰۰۰ اصلاح و بازسازی شده و کارخانه‎های گاز و گاز مایع ۱۵۰۰، ۱۶۰۰، ۱۲۰۰، ۱۳۰۰، ۱۵۰۰ و ۱۶۰۰ احداث شده است.

کد خبر 287503

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 2 =