به گزارش خبرنگار شانا، شهرام احمدی امروز (دوشنبه، ۲۰ مهر) در نشست گرامیداشت روز آتش‌نشانی و ایمنی، ضمن بررسی ریشه‌های حوادث صنعتی، بر ضرورت تغییر رویکرد از «نظارت سنتی» به «حکمرانی راهبردی» تأکید کرد.

وی با تحلیل حوادث اخیر بیان کرد: فعالیت‌های اچ‌اس‌ئی تاکنون مؤثر بوده است، اما برای عبور از وضع موجود و دستیابی به آمار تک‌رقمی حوادث تا سال ۱۴۰۶، به محرک‌های قوی و جدیدی نیاز داریم تا دستاوردهای کوتاه‌مدت را به روندی پایدار تبدیل کنیم.

مدیرکل بهداشت، ایمنی و محیط زیست (اچ‌اس‌ئی) وزارت نفت با اشاره به «نظام‌نامه ساختار سازمان‌دهی و پدافند غیرعامل در صنعت نفت»، بر لزوم اجرای دقیق این سند برای تبیین نقش‌ها و مسئولیت‌ها تأکید کرد و ادامه داد: زمانی که نیروی متخصص در پایین‌ترین لایه‌های سازمانی با «سد رشد» روبه‌رو شود، ناچار است مسیرهای جایگزین را جست‌وجو کند و ممکن است از صنعت نفت خارج شود.

احمدی ادامه داد: فعالیت در حوزه اچ‌اس‌ئی بر پایه تجربه میدانی است و نمی‌توان با یک جزوه یا آموزش کوتاه، فردی را جایگزین نیروی باتجربه کرد. ارتقای کیفیت عملکرد سازمان اچ‌اس‌ئی در گرو رفع بلاتکلیفی‌ها و ایجاد مسیر شغلی شفاف برای رشد و پیشرفت نیروهاست.

حکمرانی ایمنی و مدیریت ریسک در صنعت نفت

وی درباره تغییر نقش مدیران اچ‌اس‌ئی گفت: دوران مدیریت ایمنی صرفاً بر پایه آشنایی با مقررات اچ‌اس‌ئی به پایان رسیده است. مدیر اچ‌اس‌ئی امروز باید از صلاحیت حرفه‌ای برخوردار باشد و افزون بر تخصص فنی، بر اصول قراردادی و مالی، مفاهیم سود و زیان و شایستگی‌های رفتاری و مدیریتی تسلط داشته باشد تا بتواند جایگاه خود را به‌عنوان یک «مدیر ارشد» در هیئت‌مدیره سازمان تثبیت کند.

مدیرکل بهداشت، ایمنی و محیط زیست (اچ‌اس‌ئی) وزارت نفت با انتقاد از رویکردهای سنتی، «حکمرانی ایمنی» را جایگزین رویکردهای پیشین دانست و افزود: این الگو ترکیبی از هدایت، نظارت و حمایت است و باید در تمام زنجیره ارزش، از طراحی و مناقصه تا بهره‌برداری و مستندسازی، جاری باشد.

احمدی با انتقاد از رویکردهای مبتنی بر اسناد و کاغذبازی در مدیریت ریسک، به دو نوع ریسک اشاره کرد و گفت: ریسک‌های شغلی و حرفه‌ای، مانند سقوط از ارتفاع، با ریسک‌های عملیاتی و فرایندی، مانند انفجار مخزن، تفاوت دارند. بسیاری از اسناد موجود، ریسک‌های شغلی را پوشش می‌دهند، اما در مدیریت ریسک‌های فرایندی کارایی کافی ندارند.

وی با اشاره به حادثه سال ۱۳۹۵ در پتروشیمی بوعلی‌سینا و حوادث رخ‌داده هنگام راه‌اندازی تأسیسات تأکید کرد: بیشترین فرصت برای مدیریت ریسک در مرحله طراحی فراهم می‌شود. سیستم‌های حفاظتی و رعایت الزام‌های استاندارد، از جمله عایق‌بندی مناسب، در پیشگیری از حوادث زنجیره‌ای در نقاط حساس نقش مهمی دارند.

کالبدشکافی تعمیرات اساسی و مدیریت پیمانکاران

مدیرکل بهداشت، ایمنی و محیط زیست (اچ‌اس‌ئی) وزارت نفت، مرحله هم‌پوشانی اجرا و راه‌اندازی را بحرانی‌ترین مقطع دانست و تأکید کرد: حضور کارشناسان اچ‌اس‌ئی باید از نخستین مرحله برنامه‌ریزی آغاز شود. همچنین، کارفرما باید پیش از اجرای پیمان و در مرحله احراز صلاحیت پیمانکاران و تدوین اسناد مناقصه، بر رعایت الزام‌های ایمنی نظارت کند، نه اینکه این اقدام را به زمان ورود پیمانکار به محل اجرای پروژه موکول کند.

احمدی با اشاره به همکاری با دانشگاه صنعت نفت برای تربیت متخصصان ایمنی فرایند، بر ضرورت تعهد عملی مدیران تأکید کرد و هشدار داد: رفتارهای متناقض مدیران، مانند استفاده از تلفن همراه در مناطق ممنوعه، فرهنگ ایمنی سازمان را تضعیف می‌کند. ازاین‌رو، نتایج عملکرد ایمنی باید به‌طور ملموس در ارزیابی مدیران زیرمجموعه لحاظ شود.

وی با اشاره به تجربه یک شرکت بین‌المللی فعال در حوزه انرژی تأکید کرد: الزام‌های اچ‌اس‌ئی باید در تمام لایه‌های سازمان جاری باشد. حوادث بزرگ، افزون بر خسارت‌های مالی، به اعتبار مدیران ارشد نیز لطمه می‌زنند. مدیران باید با تعهد عملی، از جمله رعایت مقررات ساده ایمنی، الگوی کارکنان باشند و نتایج عملکرد ایمنی را به‌عنوان یکی از معیارهای ارزیابی مدیران زیرمجموعه در نظر بگیرند.