الینا باقری در گفت‌وگو با خبرنگار شانا با تشریح ابعاد قرارداد فرآورش نفت با شرکت ملی مناطق نفت‌خیز جنوب، فرآورش و نمک‌زدایی را یکی از مهم‌ترین و تعیین‌کننده‌ترین حلقه‌های زنجیره تولید و صادرات نفت خام دانست و بیان کرد: فرآورش و نمک‌زدایی از دیرباز در کشور به‌صورت احداث کارخانه‌های بزرگ انجام می‌شد که به دلیل حجم بالا و فرآیند پیچیده ساخت، اجرای آنها ۵ تا ۱۰ سال به طول می‌انجامید.

وی با اشاره به اینکه این زمان‌بر بودن سبب می‌شد پس از حفاری هر چاه که ۳ تا ۵ ماه زمان نیاز دارد، افزایش تولید وابسته به تکمیل کارخانه فرآورشی باشد و در عمل امکان بهره‌برداری به‌هنگام از چاه‌های حفاری‌شده فراهم نشود، افزود: همین چالش در سطح جهانی سبب شد در کشورهایی با میدان‌های پراکنده و امکان افزایش تولید چاه‌به‌چاه، استفاده از واحدهای فرآورش و نمک‌زدایی سریع‌الاحداث یا اسکید مانتد (Skid Mounted) به الگویی متعارف تبدیل شود.

مدیرعامل هلدینگ آکسون با یادآوری تجربه‌های موفق این فناوری در ایران گفت: این واحدها به دلیل قابلیت پیش‌ساخت در کارخانه و نصب سریع، تحولی اساسی در فرآورش نفت ایجاد کردند.

باقری یادآور شد که در ایران هم شرکت ایتالیایی ایتال‌فلوید نخستین واحد سریع‌الاحداث را در آزادگان جنوبی ساخت و به بهره‌برداری رساند که امروز نقشی مهم در تولید غرب کارون ایفا می‌کند.

تعریف ظرفیت جدید برای فرآورش نفت خام

وی تصریح کرد: دومین واحد فرآورشی اسکید طبق الگوی قراردادی BOO (ساخت، بهره‌برداری و مالکیت) با عنوان واحد پایدار غرب از سوی یکی از شرکت‌های گروه آکسون به نتیجه رسید؛ واحدی که تاکنون بیش از ۵ میلیون بشکه نفت خام را بدون حتی یک روز توقف فرآورش کرده است.

مدیرعامل هلدینگ آکسون ادامه داد: این پروژه نخستین تجربه یک شرکت داخلی در اجرای قرارداد یکپارچه بود که به کارفرمایی شرکت مهندسی و توسعه نفت و شرکت زد ان وستوک (ZNV) انجام شد.

باقری با اشاره به سیاست‌های تازه شرکت ملی نفت ایران گفت: شرکت ملی نفت با تعریف ظرفیت قابل‌توجه برای فرآورش نفت خام در قالب قراردادهای ساخت، بهره‌برداری و مالکیت با استفاده از ظرفیت‌های قانونی مشارکت عمومی - خصوصی، گامی بزرگ در توسعه صنعت نمک‌زدایی، فرآورش و تسریع تولید از چاه‌های آماده به‌کار برداشت.

وی افزود: طرح سرمایه‌گذاری، احداث و بهره‌برداری میدان کرنج در بازه یک سال احداث و ۱۰ سال بهره‌برداری تعریف شده و ارزش قرارداد آن حدود ۲۰۰ میلیون دلار است که اشتغال قابل توجهی در کشور ایجاد می‌کند.

مدیرعامل هلدینگ آکسون ادامه داد: گروه آکسون با اتکا به تجربه موفق خود در ساخت، احداث و بهره‌برداری، مصمم است این واحد را در زمانی کوتاه‌تر از تعهد قراردادی عملیاتی و با رعایت استانداردهای بین‌المللی، پایداری تولید را تضمین کند.

استفاده از سرمایه‌گذاران به‌عنوان شریکان اجرایی در پروژه‌های نفتی

باقری با مقایسه الگوی مشارکت عمومی - خصوصی با قراردادهای سنتی EPC و EP تأکید کرد: در الگوهای قدیمی، مسئولیت پیمانکار تنها به مهندسی و ساخت محدود بود و تعهدی نسبت به تولید مداوم و پایدار وجود نداشت؛ در حالی که در قراردادهای مشارکت عمومی - خصوصی، پرداخت‌ها مبتنی بر عملکرد است و همین موضوع سرمایه‌گذار و مجری را ملزم به رعایت استانداردها و کیفیت مطلوب در طول عمر پروژه می‌کند.

وی افزود: طولانی‌مدت بودن این قراردادها سبب می‌شود پایداری تولید برای سرمایه‌گذار به اندازه کارفرما اهمیت داشته باشد و هرگونه عدم‌النفع تولید، برای هر دو طرف اثرگذار باشد، همچنین امکان جذب سرمایه خارج از منابع شرکت ملی نفت ایران و استفاده از سرمایه‌گذاران به‌عنوان شریکان اجرایی، نقشی مؤثر در موفقیت پروژه‌ها دارد.

مدیرعامل هلدینگ آکسون در پایان ضمن قدردانی از رویکرد وزارت نفت و شرکت ملی نفت ایران در واگذاری پروژه‌های بزرگ به بخش خصوصی گفت: در پروژه‌های بلندمدت نفت و گاز، ثبات مدیریتی و همسویی مالکیت و مدیریت از ارکان اصلی موفقیت است که بخش خصوصی به‌دلیل تأثیرپذیر نبودن از تحولات سیاستی و قانونی، این مزیت را داراست. واگذاری کامل پروژه‌های فرآورشی به بخش خصوصی اقدامی ستودنی است و انتظار می‌رود بخش خصوصی نیز با اجرای دقیق، کیفی و به‌موقع پروژه‌ها، پاسخ این اعتماد را به‌درستی بدهد.