به گزارش شانا به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی دولت، مسعود پزشکیان، امروز (جمعه، ۱۷ مهر) در نشست سران کشورهای مستقل مشترک‌المنافع، با تشکر از دولت و ملت ترکمنستان برای دعوت از جمهوری اسلامی ایران و میزبانی این نشست، حضور ایران برای نخستین بار و به‌عنوان نخستین کشور دعوت‌شده در جایگاه مهمان ویژه این نشست را فرصتی ارزشمند برای تقویت پیوندهای موجود و گشودن فصل جدیدی از همکاری‌ها با کشورهای این مجموعه دانست.
وی با اشاره به هم‌زمانی این نشست با نشست سران کشورهای ساحلی دریای خزر با موضوع محیط زیست، این هم‌زمانی را زمینه‌ای مناسب برای توجه هم‌زمان به پیوندهای جغرافیایی، منافع و دغدغه‌های مشترک و ظرفیت‌های همکاری ایران با کشورهای ساحلی خزر و آسیای مرکزی شمرد.
رئیس‌جمهوری با اشاره به بحران‌های به‌هم‌پیوسته سال‌های اخیر در جهان و منطقه، بیان کرد: تحولات پیرامون جنگ روسیه و اوکراین، با ابعاد فرامنطقه‌ای خود، بر امنیت، تجارت، حمل‌ونقل و به‌ویژه تأمین و بازار انرژی اثر گذاشته است. این رویداد و بحران‌های مشابه نشان داده‌اند که اختلال در یک بخش از منطقه می‌تواند به‌سرعت به فشارهای اقتصادی، اجتماعی و حتی سیاسی در بخش‌های دیگر منجر شود.
پزشکیان با اشاره به حمله‌های پارسال نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، این حمله‌ها را تجاوزهایی آشکار و غیرقانونی توصیف کرد که به مردم و زیرساخت‌های غیرنظامی کشور آسیب وارد کرده و شمار زیادی از مردم در منطقه و جهان را متأثر ساخته است.
گفت‌وگو باید برپایه احترام باشد
وی با تأکید بر اینکه امنیت و ثبات منطقه‌ای مفهومی تجزیه‌ناپذیر است، تصریح کرد: نمی‌توان هم‌زمان برای بخشی از منطقه امنیت و توسعه خواست و در بخش دیگر، ناامنی، فشار اقتصادی و بی‌ثباتی را دامن زد.
رئیس‌جمهوری با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران همواره بر گفت‌وگو و راه‌حل دیپلماتیک برای برقراری صلح و ثبات پایدار تأکید کرده است، افزود: گفت‌وگو زمانی معنا و امکان موفقیت دارد که بر پایه احترام متقابل، تعهدات متقابل و کنار گذاشتن فشار و تهدید باشد. مذاکره در سایه زور، مذاکره نیست؛ تحمیل و اجبار است.
پزشکیان گفت: تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که استفاده ابزاری از تجارت، بانک‌داری، فناوری، انرژی و نظام مالی بین‌المللی علیه کشورها، فقط یک مسئله دوجانبه نیست، بلکه بر امنیت اقتصادی و توسعه کل منطقه و جهان اثر می‌گذارد. فشار و تحریم علیه ایران تنها ظرفیت‌های اقتصادی کشور را محدود نمی‌کند، بلکه به تجارت، اتصال، انرژی و نظم منطقه‌ای آسیب خواهد زد.
وی با تأکید بر ضرورت افزایش تاب‌آوری منطقه در برابر جنگ، بحران، فشار خارجی و اختلال در مسیرهای اقتصادی و ارتباطی، بیان کرد: موفقیت در این مسیر بیش از هر چیز مستلزم اتصال ظرفیت‌های منطقه به یکدیگر است. منافع مشترک ما، نه در رقابت میان مسیرها، بلکه در اتصال مسیرهاست.
رئیس‌جمهوری با اشاره به موقعیت جغرافیایی ایران برای اتصال آسیای مرکزی و اوراسیا به آب‌های آزاد، گفت: برای آسیای مرکزی، جمهوری اسلامی ایران فقط یک شریک نیست، بلکه یک مسیر طبیعی برای اتصال آسیای مرکزی و اوراسیا به آب‌های آزاد است. بنادر جنوبی ایران در خلیج فارس و دریای عمان، به‌ویژه چابهار، می‌توانند این منطقه را به آسیای جنوبی، آفریقا و سپس اروپا متصل کنند.
کریدورهای منطقه‌ای یک شبکه واحد هستند
پزشکیان با اشاره به پیشنهاد ترکمنستان در مجمع عمومی سازمان ملل متحد برای ایجاد کریدور حمل‌ونقل میان آسیای مرکزی و جنوبی و اروپا از مسیر دریای خزر، بیان کرد: این پیشنهاد می‌تواند با بهره‌گیری از ظرفیت‌های ایران عملیاتی شود.
وی با تأکید بر مکمل‌بودن کریدورهای منطقه‌ای افزود: کریدورهای شمال–جنوب و شرق–غرب اجزای یک شبکه واحد منطقه‌ای هستند، نه رقیب یکدیگر؛ بنابراین هر مسیر جدید بر ظرفیت مسیرهای دیگر می‌افزاید و به همگرایی بیشتر در منطقه کمک می‌کند.
رئیس‌جمهوری با اشاره به ظرفیت‌های همکاری در حوزه انرژی، تصریح کرد: منطقه ما می‌تواند به‌جای رقابت برای حذف یکدیگر از بازار انرژی، به شبکه‌ای از تولید، انتقال و تبادل انرژی تبدیل شود. شبکه‌ای که نفت، گاز، برق و انرژی‌های تجدیدپذیر را به منافع مشترک اقتصادی و ثبات منطقه‌ای پیوند می‌زند.
پزشکیان با تأکید بر ضرورت تقویت تجارت منطقه‌ای، گفت: لازم است سازوکارهای عملی منطقه‌ای، ازجمله سازوکارهای مالی و تهاتری، برای تسهیل مبادلات میان کشورهای منطقه مورد توجه قرار گیرد، سازوکارهایی که می‌توانند تداوم همکاری اقتصادی را در برابر اختلالات و محدودیت‌های خارجی افزایش دهند.
وی با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران خود را بخشی طبیعی از جغرافیای به‌هم‌پیوسته منطقه می‌داند، بیان کرد: این پیوند نه‌تنها جغرافیایی، بلکه ریشه در تاریخ، فرهنگ، تمدن و پیوندهای مردمی دارد.
دیپلماسی منطقه‌ای فقط برگزاری نشست‌ها نیست
رئیس‌جمهوری در همین چهارچوب پیشنهاد کرد شکل «کشورهای مستقل مشترک‌المنافع + ایران» یا «CIS+۱» به‌عنوان سازوکاری منعطف و مؤثر برای گفت‌وگو و همکاری ایجاد شود تا همکاری‌های مشترک در حوزه‌های ترانزیت، انرژی، تجارت، معدن، سرمایه‌گذاری، فناوری، آب و محیط زیست، گردشگری و ارتباطات علمی و فرهنگی توسعه یابد.
پزشکیان بر ضرورت ارائه راه‌حل‌های مشترک منطقه‌ای برای چالش‌هایی مانند تغییرات اقلیمی، کاهش منابع آب، مسائل محیط زیستی دریای خزر و منطقه آرال، جرائم سازمان‌یافته و قاچاق مواد مخدر تأکید کرد.
وی با تأکید بر ضرورت چندجانبه‌گرایی واقعی در منطقه، گفت: کشورهای این منطقه مهم و راهبردی باید از بازیگران اصلی در شکل‌دهی به جهان چندقطبی باشند.
رئیس‌جمهوری افزود: دیپلماسی منطقه‌ای برای ما فقط به معنای برگزاری نشست‌ها نیست، بلکه باید به ابزار مدیریت بحران، حفظ ارتباطات، جلوگیری از گسترش درگیری و فعال‌کردن همکاری‌های عملی تبدیل شود. این همان رویکردی است که در چهارچوب سیاست همسایگی جمهوری اسلامی ایران دنبال می‌کنیم.
پزشکیان با بیان اینکه کشورها نباید خود را فقط در برابر انتخاب میان انزوا یا وابستگی ببینند، بیان کرد: باید ظرفیت‌های خود را به یکدیگر متصل کنیم تا هر کشور بتواند با حفظ استقلال و انتخاب‌های ملی خود، از مزیت‌های این جغرافیای مشترک بهره‌مند شود.
امنیت مبتنی بر اعتماد و منافع مشترک می‌خواهیم
وی تصریح کرد: ما به‌جای گسست، اتصال، به‌جای رقابت فرساینده، همکاری و به‌جای وابستگی یک‌جانبه، وابستگی متقابل و به‌جای امنیت مبتنی بر تهدید، امنیت مبتنی بر اعتماد و منافع مشترک را می‌خواهیم.
رئیس‌جمهوری با تشکر دوباره از دولت و ملت ترکمنستان برای دعوت از جمهوری اسلامی ایران، میزبانی این نشست و ابتکار آن برای گسترش همکاری میان ایران و کشورهای عضو جامعه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع، ابراز امیدواری کرد این نشست گامی عملی در مسیر شکل‌گیری منطقه‌ای باشد که در آن آسیای مرکزی، قفقاز جنوبی و ایران نه مجموعه‌ای از فضاهای جدا از هم، بلکه بخشی از یک شبکه واحد همکاری، امنیت و توسعه باشند.
پزشکیان گفت: جبر جغرافیایی ما را به یکدیگر پیوند داده است، اما این اراده سیاسی ماست که می‌تواند این پیوند را به سرمایه مشترک برای صلح، امنیت و توسعه تبدیل کند.
نظر شما