به گزارش خبرنگار شانا، بهینه‌سازی مصرف گاز طبیعی از راهکارهای مهم مدیریت ناترازی انرژی، کاهش فشار بر شبکه گازرسانی و افزایش بهره‌وری در بخش‌های مختلف اقتصادی است. در این زمینه، شرکت‌های کارور با شناسایی ظرفیت‌های صرفه‌جویی، سرمایه‌گذاری در اصلاح تجهیزات و بهبود فرایندهای مصرف، زمینه کاهش مصرف گاز و استفاده اقتصادی از انرژی صرفه‌جویی‌شده را فراهم می‌کنند.
فعالیت کارورها طیف متنوعی از بخش‌های خانگی، تجاری، صنعتی و کشاورزی را در بر می‌گیرد. این فعالیت‌ها افزون‌بر اصلاح تجهیزات مصرف‌کننده، شامل ارتقای فناوری، هوشمندسازی سامانه‌ها و مدیریت مصرف نیز می‌شود.
بهسازی و هوشمندسازی موتورخانه‌ها
بهسازی موتورخانه‌ها یکی از محورهای اصلی برنامه‌های کاهش مصرف گاز در بخش ساختمان است. این اقدام‌ها با تنظیم تجهیزات احتراق، بهینه‌سازی دیگ‌ها و بهبود عملکرد سامانه‌های گرمایشی، سبب کاهش مصرف سوخت و افزایش بازدهی تجهیزات می‌شود.
بر اساس آمار، تعداد موتورخانه‌های بهسازی‌شده در سال ۱۴۰۰، ۱۹ هزار و ۸۰۰ واحد، در سال ۱۴۰۱، ۴۲ هزار و ۳۰۰ واحد، در سال ۱۴۰۲، ۱۸ هزار واحد، در سال ۱۴۰۳، ۲۱ هزار و ۴۰۰ واحد و در ۱۴۰۴، ۲۲ هزار و ۸۰۰ واحد بوده است. مقدار صرفه‌جویی سالانه پیش‌بینی‌شده ناشی از این اقدام‌ها به‌ترتیب ۱۱۶ میلیون و ۴۲۴ هزار، ۲۴۸ میلیون و ۷۲۴ هزار، ۱۰۵ میلیون و ۸۴۰ هزار، ۱۲۵ میلیون و ۸۳۱ هزار و ۱۴۲ میلیون و ۸۸۴ هزار مترمکعب اعلام شده است.
در سال ۱۴۰۵ بهسازی ۹ هزار و ۹۵۴ واحد موتورخانه با صرفه‌جویی سالانه پیش‌بینی‌شده به مقدار ۲۹ میلیون و ۲۶۴ هزار و ۷۶۰ مترمکعب گزارش شده است. بر این اساس، مجموع تعداد موتورخانه‌های بهسازی‌شده سال‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ به ۱۳۴ هزار و ۲۵۴ واحد می‌رسد.
از نظر پراکندگی استانی، اصفهان، خراسان رضوی و آذربایجان شرقی بیشترین تعداد موتورخانه‌های بهسازی‌شده را داشته‌اند.
در کنار بهسازی تجهیزات، هوشمندسازی موتورخانه‌ها با هدف کنترل دقیق‌تر دما، تنظیم زمان فعالیت سامانه‌های گرمایشی و جلوگیری از مصرف غیرضروری در حال توسعه است. تعداد سیستم‌های هوشمند نصب‌شده در سال ۱۴۰۴، یک هزار و ۵۰۰ دستگاه و در سال ۱۴۰۵، ۲ هزار و ۸۱۵ دستگاه اعلام شده است. مقدار صرفه‌جویی سالانه پیش‌بینی‌شده برای سیستم‌های نصب‌شده در سال ۱۴۰۵، ۸ میلیون و ۲۷۶ هزار و ۱۰۰ مترمکعب گزارش شده است.
خراسان جنوبی، کردستان و مازندران سه استان دارای بیشترین تعداد موتورخانه‌های هوشمندشده هستند. استفاده از این سامانه‌ها افزون‌بر کاهش مصرف، امکان پایش مستمر عملکرد تجهیزات و مدیریت بهتر شرایط بهره‌برداری را فراهم می‌کند.
جایگزینی تجهیزات گرمایشی و بهبود مصرف در ساختمان‌ها
یکی دیگر از محورهای مهم بهینه‌سازی مصرف گاز، جایگزینی تجهیزات گرمایشی فرسوده با تجهیزات پربازده است. بخاری‌های قدیمی به دلیل بازده پایین، بخش قابل توجهی از انرژی مصرفی را هدر می‌دهند. جایگزینی آن‌ها با بخاری‌های پربازده و استاندارد، در کنار رعایت اصول ایمنی، می‌تواند مصرف گاز ساختمان‌ها را کاهش دهد.
بهینه‌سازی مصرف در ساختمان‌ها فقط به تعویض تجهیزات محدود نمی‌شود، اصلاح عایق‌کاری، تعویض پنجره‌های نامناسب، درزبندی منافذ، تنظیم سامانه‌های گرمایشی و رعایت دمای آسایش در کاهش مصرف نقش دارند. طرح‌هایی مانند «خانه‌های گرم» با شناسایی مشترکان پرمصرف و اصلاح شرایط حرارتی ساختمان، این رویکرد را دنبال می‌کنند.
بهینه‌سازی مصرف در صنایع
بخش صنعت از حوزه‌های دارای ظرفیت قابل توجه برای اجرای پروژه‌های کارور انرژی است. اصلاح تجهیزات احتراقی، جایگزینی فناوری‌های قدیمی، بازیافت حرارت و بهبود فرایندهای تولید از اقدام‌هایی هستند که می‌توانند مصرف گاز را بدون کاهش کیفیت یا ظرفیت تولید کنترل کنند.
صنعت آجرپزی نمونه‌ای از این ظرفیت است. در کوره‌های سنتی، بخش زیادی از انرژی مصرفی به دلیل طراحی نامناسب و اتلاف حرارت هدر می‌رود. استفاده از کوره‌های تونلی و رولری، بهبود عایق‌کاری و کنترل دقیق فرایند پخت، امکان کاهش مصرف سوخت و افزایش کیفیت محصول را فراهم می‌کند. افزون‌براین، بهینه‌سازی در صنایع فولاد، کاشی و سرامیک، سیمان، گچ و آهک می‌تواند از طریق اصلاح مشعل‌ها، بازیافت حرارت و ارتقای تجهیزات دنبال شود.
در نانوایی‌ها اصلاح سامانه‌های پخت و استفاده از تجهیزات با بازدهی باکیفیت‌تر، از راهکارهای کاهش مصرف گاز است. نقش شرکت‌های کارور در این بخش، شناسایی واحدهای دارای ظرفیت صرفه‌جویی، تأمین سرمایه موردنیاز و اجرای راهکارهای متناسب با نوع فعالیت هر واحد است.
بهینه‌سازی مصرف در بخش کشاورزی
گلخانه‌ها و مرغداری‌ها از دیگر حوزه‌های مستعد بهینه‌سازی مصرف گاز هستند. در گلخانه‌ها، اصلاح پوشش و عایق حرارتی، بهبود سامانه‌های گرمایشی، تنظیم مشعل‌ها و کنترل دمای محیط می‌تواند از اتلاف انرژی جلوگیری کند. انتخاب تجهیزات متناسب با شرایط اقلیمی و نوع محصول، در کاهش نیاز به گرمایش مؤثر است.
در مرغداری‌ها مدیریت دمای سالن، اصلاح تجهیزات گرمایشی و استفاده از سامانه‌های کنترل هوشمند می‌تواند ضمن حفظ شرایط مناسب پرورش، مصرف گاز را کاهش دهد. اجرای این عملکردها به‌ویژه در واحدهایی که تجهیزات قدیمی دارند یا در مناطق سردسیر فعالیت می‌کنند، اهمیت بیشتری دارد.
سازوکار فعالیت شرکت‌های کارور
اقدام‌های شرکت‌های کارور در حوزه گاز طبیعی، مجموعه‌ای از راهکارهای فنی، مدیریتی و اقتصادی را شامل می‌شود. بهسازی و هوشمندسازی موتورخانه‌ها، اصلاح تجهیزات گرمایشی، ارتقای فناوری صنایع، بهینه‌سازی مصرف در گلخانه‌ها و مرغداری‌ها و کاهش هدررفت شبکه، مهم‌ترین محورهای این فعالیت‌ها هستند.
آمار ارائه‌شده درباره بهسازی و هوشمندسازی موتورخانه‌ها، روند اجرای این اقدام‌ها و گسترش استفاده از سامانه‌های کنترلی را نشان می‌دهد. بااین‌حال، برای ارزیابی دقیق اثربخشی برنامه‌ها، لازم است مقدار صرفه‌جویی پیش‌بینی‌شده از صرفه‌جویی محقق‌شده تفکیک و نتایج پروژه‌ها بر اساس روش‌های یکسان اندازه‌گیری و تأیید شوند.
درمجموع، تقویت نقش شرکت‌های کارور و توسعه پروژه‌های دارای توجیه اقتصادی می‌تواند به کاهش مصرف گاز، افزایش بهره‌وری تجهیزات و مدیریت بهتر منابع انرژی کشور کمک کند.
نظر شما