گاز طبیعی از حاملهای مهم انرژی کشور است و در فصل سرد سال، با افزایش مصرف خانگی و تجاری، اهمیت پایداری تولید و انتقال آن بیش از گذشته نمایان میشود. تأمین گاز موردنیاز بخشهای مختلف، بهویژه در روزهای سرد زمستان، به عملکرد پیوسته زنجیره تولید، جمعآوری، فرآورش و انتقال گاز وابسته است؛ زنجیرهای که مراکز جمعآوری در آن وظیفه دریافت گاز از چاهها و هدایت آن به تأسیسات بعدی را به عهده دارند.
در شرایطی که مدیریت ناترازی انرژی و تأمین پایدار گاز در زمستان امسال از اولویتهای صنعت نفت و گاز به شمار میرود، آمادگی عملیاتی تأسیسات و انجام بهموقع تعمیرات اساسی اهمیت ویژهای دارد. رسیدگی به شیرآلات، خطوط انتقال، تجهیزات و رفع نشتیها و ایرادهای احتمالی، از اقدامهایی است که میتواند احتمال توقف تولید را کاهش دهد و استمرار جریان گاز را در روزهای اوج مصرف پشتیبانی کند.
در منطقه عملیاتی پارسیان، دو مرکز جمعآوری هما و شانول با دریافت گاز تولیدی ۴۲ حلقه چاه، بخشی از این زنجیره را تشکیل میدهند. این دو مرکز درمجموع روزانه حدود ۲۰ میلیون مترمکعب گاز دریافت و به مراکز تفکیک منتقل میکنند؛ ظرفیتی که حفظ آن، افزونبر آمادگی تجهیزات، به تلاش کارکنانی وابسته است که در شرایط سخت عملیاتی و دور از خانواده، مسئولیت استمرار تولید را به عهده دارند.
دریافت گاز ۱۹ حلقه چاه در مرکز جمعآوری شانول
سعید ممتازان، مسئول مرکز جمعآوری شانول، در گفتوگو با خبرنگار شانا با اشاره به مشخصات این مرکز گفت: میدان شانول ۱۹ حلقه چاه دارد که گاز تولیدی آنها از طریق خطوط جریانی ۸ اینچ به مرکز جمعآوری منتقل میشود و سپس گاز دریافتی با یک خط لوله ۲۴ اینچ به مرکز تفکیک ارسال میشود.
وی مقدار تولید روزانه گاز در مرکز جمعآوری شانول را حدود ۱۰ میلیون مترمکعب اعلام کرد و افزود: برای آمادگی تأسیسات در آستانه فصل سرد، تعمیرات اساسی امسال انجام شده است. این عملیات معمولاً بین ۲۰ روز تا یک ماه زمان میبرد و در جریان آن، همه چاهها، ادوات و شیرآلات بررسی و روانکاری میشوند؛ تجهیزات دارای مشکل نیز تعمیر و دیگر ایرادهای شناساییشده برطرف میشوند.
مسئول مرکز جمعآوری شانول با اشاره به استفاده از ظرفیت سازندگان و شرکتهای داخلی در تأمین تجهیزات و انجام تعمیرات بیان کرد: با توجه به محدودیتهای ناشی از تحریمها، بخش عمده تعمیرات با استفاده از توان شرکتهای داخلی و دانشبنیان انجام میشود.
ممتازان درباره شرایط کاری کارکنان این مرکز گفت: شیفتهای کاری بهصورت ۱۲ ساعته است؛ کارکنان یک هفته در شیفت شب و هفته بعد در شیفت روز فعالیت میکنند و الگوی حضور و استراحت نیز بهصورت دو هفته کار و دو هفته استراحت است.
وی با اشاره به شرایط دشوار کاری در دوران جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه گفت: با توجه به اینکه برخی مناطق نفتی و تأسیسات نزدیک به این منطقه هدف حمله قرار گرفته بودند، نگرانی زیادی میان همکاران وجود داشت و احتمال حمله به این مرکز نیز سبب ایجاد فضایی پراسترس و نگرانکننده شده بود.
مسئول مرکز جمعآوری شانول از مردم خواست با توجه به دشواریهای امسال در حوزه تأمین انرژی و نزدیک شدن فصل سرما، تا حد امکان در مصرف گاز صرفهجویی کنند تا کارکنان صنعت نفت بتوانند تأمین گاز موردنیاز کشور را با اطمینان بیشتری دنبال کنند.
آمادگی مرکز جمعآوری هما برای تأمین پایدار گاز
مرکز جمعآوری هما نیز با دریافت گاز تولیدی ۲۳ حلقه چاه، یکی دیگر از تأسیسات مهم منطقه عملیاتی پارسیان در مسیر انتقال گاز به مرکز تفکیک است. این مرکز روزانه حدود ۱۰ میلیون مترمکعب گاز دریافت میکند و همزمان با برنامه توسعه برای اتصال به ایستگاه تقویت فشار گاز هما، آمادهسازی تجهیزات و انجام تعمیرات موردنیاز را دنبال میکند.
مازیار خورشیدنیا، سرپرست مرکز جمعآوری هما، در گفتوگو با خبرنگار شانا با اشاره به مشخصات فنی این مرکز بیان کرد: گاز تولیدی ۲۳ حلقه چاه میدان هما از طریق خطوط ورودی ۶ اینچ به مرکز منتقل میشود و پس از جمعآوری، از طریق یک خط خروجی ۲۴ و در ادامه ۲۶ اینچ به تأسیسات بعدی ارسال میشود. تولید روزانه این مرکز نیز حدود ۱۰ میلیون مترمکعب است.
وی درباره تعمیرات اساسی امسال با هدف آمادگی برای فصل سرد گفت: به دلیل ماهیت گاز و میعانات گازی، خوردگی در تجهیزات و تأسیسات مسئلهای طبیعی است و به همین دلیل، رسیدگی به این موضوع هر سال در برنامه تعمیرات اساسی قرار دارد. در این عملیات، شیرهایی که به مرور زمان دچار نشتی شدهاند تعمیر میشوند و اقدامهای پیشگیرانه لازم برای آمادهسازی تجهیزات و تأسیسات انجام میشود.
سرپرست مرکز جمعآوری هما با بیان اینکه تعمیرات اساسی مطابق برنامه سالانه اجرا شده است، افزود: خوشبختانه این مرکز برای تأمین گاز کشور در سال جدید آمادگی دارد.
خورشیدنیا درباره استفاده از توان داخلی در تعمیرات و توسعه این مرکز گفت: مطابق تأکیدهای سرپرست وزارت نفت، تا جایی که امکان داشته باشد از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان استفاده میکنیم. خوشبختانه اقدامهای انجامشده تاکنون نتیجهبخش بوده و مشکلی در این زمینه پیش نیامده است. استفاده از این ظرفیتها هم در برنامه تعمیرات و هم در طرحهای توسعهای مرکز دنبال میشود.
استمرار فعالیت کارکنان در شرایط دشوار عملیاتی
فعالیت در مراکز جمعآوری گاز، به دلیل ماهیت شبانهروزی عملیات، شیفتکاری و ضرورت حضور مستمر در تأسیسات، با دشواریهای خاصی همراه است. دوری از خانواده و کار در شیفتهای روز و شب، بخشی از شرایطی است که کارکنان عملیاتی برای حفظ جریان تولید با آن روبهرو هستند. این شرایط در دورههای بحرانی، ازجمله جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، با نگرانیهای ناشی از تهدید تأسیسات و شنیدهشدن صدای انفجار و شلیک در منطقه دشوارتر شده است.
سرپرست مرکز جمعآوری هما با اشاره به حضور کارکنان در این دورهها گفت: با وجود شرایط سخت کاری، دوری از خانواده و مخاطراتی که در محیط کار وجود داشت، همکاران تا جایی که امکان داشت با همه توان و در شیفتهای کاری خود در محل کار حاضر بودند.
خورشیدنیا افزود: در طول شب و روز، صدای انفجارها و شلیکها در منطقه شنیده میشد، اما این شرایط سبب نشد کارکنان لحظهای در ارائه خدمات و انجام وظایف خود برای شرکت درنگ کنند.
وی با اشاره به دشواریهای کار در مراکز عملیاتی بیان کرد: دوری از خانواده، شیفتکاری و فعالیت در شیفتهای شب و روز، سختی کار در این مراکز را دوچندان میکند؛ بااینحال آنچه در میان همکاران مشاهده میکنم، عزم جدی برای تأمین انرژی کشور است و آنان جز انجام این مسئولیت دغدغه دیگری ندارند.
صرفهجویی مردم پشتیبان تلاش کارکنان صنعت گاز
سرپرست مرکز جمعآوری هما گفت: تلاش کارکنان مراکز جمعآوری گاز زمانی میتواند در تأمین پایدار انرژی کشور اثرگذارتر باشد که با مدیریت مصرف در بخشهای مختلف همراه شود. بهویژه در فصل سرد، رعایت الگوی مصرف و جلوگیری از هدررفت گاز، به حفظ تعادل میان تولید و تقاضا کمک میکند و فشار بر زنجیره تأمین انرژی را کاهش میدهد.
خورشیدنیا از خانوادهها و شهروندان خواست در فصل سرما پوشش مناسب داشته باشند و با رعایت الگوی مصرف، از مصرف بیرویه انرژی خودداری کنند تا کشور بتواند سال پیشرو را با شرایط بهتری پشتسر بگذارد.
آمادگی عملیاتی برای عبور از روزهای سرد
مجموعه اقدامهای انجامشده در مراکز جمعآوری هما و شانول، از اجرای تعمیرات اساسی و رفع نواقص تجهیزات تا بهرهگیری از توان شرکتهای داخلی و دانشبنیان، بخشی از تلاش صنعت نفت برای حفظ پایداری تولید و انتقال گاز در فصل سرد سال است. دریافت روزانه حدود ۲۰ میلیون مترمکعب گاز از ۴۲ حلقه چاه در این دو مرکز، اهمیت آمادهبهکاری تجهیزات و استمرار فعالیت کارکنان عملیاتی را در زنجیره تأمین انرژی کشور نشان میدهد.
در شرایطی که افزایش مصرف گاز در زمستان، ضرورت مدیریت همزمان تولید و مصرف را دوچندان میکند، آمادگی تأسیسات عملیاتی بهتنهایی برای عبور مطمئن از روزهای اوج مصرف کافی نیست و همراهی مشترکان نیز نقش تعیینکنندهای دارد. کاهش مصارف غیرضروری، رعایت دمای متعارف وسایل گرمایشی و جلوگیری از هدررفت انرژی میتواند به حفظ پایداری شبکه گاز و تأمین نیاز بخشهای مختلف کمک کند.
آنچه در مراکز جمعآوری هما و شانول جریان دارد، تنها فعالیت مجموعهای از تجهیزات و خطوط انتقال نیست؛ پشت استمرار تولید، تلاش کارکنانی قرار دارد که در شیفتهای شبانهروزی و دور از خانواده، حتی در شرایط دشوار و پرمخاطره، مسئولیت تأمین انرژی را دنبال میکنند. حفظ دستاورد این تلاشها در زمستان پیشرو، به آمادگی تأسیسات، استمرار تولید و همراهی مردم در مصرف بهینه گاز وابسته است.
نظر شما