با نزدیک شدن به زمان اعلام اسامی وزیران دولت جدید، آنچه بیش از هر مسئله دیگرخودنمایی می کند، بحث انتخاب وزیرنفت است؛ اداره یکی از مهم ترین وزارت خانه های کشور به عهده چه کسی گذارده می شود؟ چه ویژگی هایی باید داشته باشد و انتظارات اهل فن و تخصص حوزه نفت از ایشان بر چه مبنایی استوار است؟ انتظار این است که افرادی که برای این سمت انتخاب می شوند، توانایی های لازم را داشته باشند، زیرا آینده اقتصاد ایران با مسائل نفت ارتباط فراوان دارد.
امیرباقری، روزنامه نگار در این باره می گوید: روزنامه نگاران چوب اطلاعاتشان را می خورند، ولی مردان سیاسی نان اطلاعاتشان را می خورند؛ بنابراین انتظار می رود فردی که برای مقام وزارت نفت انتخاب می شود، اطلاعات به روز و به هنگام داشته باشد و اطلاعات او در این حوزه فراگیر باشد؛ قدرت مشورت و مشاوره داشته باشد؛ خود را وامدار جریان های سیاسی نداند و براساس ضابطه عمل کند.
وی درادامه می افزاید: وزیر مربوط باید در انتخاب افراد دقت کند و افرادی را در مقام های کلیدی به کارگیرد که تجربه لازم برای اداره چنین صنعت بزرگی را داشته باشند. کارآیی، احساس مسئولیت، مردم داری و تخصص از جمله ویژگی های بارز یک مدیر در حوزه نفت است و در نهایت اراده کار می تواند در کنار آگاهی، تحولات عمیقی در یک سیستم برجای گذارد.
وزیری با پیچیدگی های خاص
جواد یارجانی، رئیس امور اوپک وزارت نفت، دیدگاهی بین المللی به انتخاب وزیرنفت دارد و براین باوراست که پیشینه نفت در ایران به 100 سال قبل برمی گردد و نفت در طول این تاریخ در تاروپود مسائل کشور ریشه دواینده و حضور همیشگی در مسائل پیش و پس از انقلاب داشته است.
وی می افزاید: اهمیت این موضوع از زوایایی نظیر بازیگر بودن ایران و صادر کننده عمده نفت بودن نمود می یابد؛ از این رو شاید، یکی از بزرگ ترین ویژگی های وزیرنفت، درک همین موضوع باشد؛ یعنی کار در حوزه ای که ابعاد مختلف زیادی دارد. کسی باید انتخاب شود که بحث هایی مانند تولید، مصرف و سرمایه گذاری را مد نظر قرار دهد و در سطح بین المللی، اهمیت موضوع را دریابد و این وزارتخانه را در سطح بین المللی ببیند و ارتباط مستقیم با رئیس جمهوری داشته باشد.
تفکر حاکمیتی وزیر
حسن تاش، یکی ازکارشناسان حوزه نفت، در باره ویژگی های وزیرنفت، نظر دیگری دارد. او معتقد است: امروزه بیشترمدیران، بینش بنگاه داری درباره حوزه کاری خود دارند؛ حال آن که وزیر ، آن هم وزیرنفت باید بینش حاکمیتی داشته باشد که همان سیاست گذاری، هماهنگی و تعیین راهبرد اقتصاد ملی در چارچوب سیاست های ملی است.
وی می افزاید: این در مورد نفت شدیدتر است، زیرا ما هنوز صاحب وزارت نفت نشده ایم و همان ساختار شرکت نفت بر وزارت نفت حاکم است. وزیر می باید به مسئولیت مشترک نظر داشته باشد. بیشتر مدیران، منافع و مصالح دستگاه خودشان را نگاه می کنند و منافع ملی را تحت الشعاع دستگاه خودشان قرار می دهند؛ بنابراین یک وزیر باید منافع کل را در نظر بگیرد و نگاه دستگاهی خویش را کنار بگذارد.
وی تأکید می کند: نفت جنبه بین المللی دارد و نفت ایران هم بین المللی است؛ از این رو بحث ارتباطات بین المللی و بحث جهانی شدن اهمیت دارد. وزیر باید از اوضاع جهانی کاملاً آگاهی داشته باشد و فعال عمل کند. امروزه کشورهای خارجی علاقه مندند که خط مشی های خود را به ماتحمیل کنند و به تولیدکنندگان فشار می آورند. اگر وزیری منفعل باشد، در خدمت آنان قدم بر می دارد؛ بنابراین باید علاوه بر حفظ منافع ملی و استقلال بتواند برآنان تأثیر بگذارد و در این راه به تقویت منافع ایران کمک کند.
حسن تاش یادآور می شود: داشتن دید نقادی، مستقل و بین المللی، از ویژگی های وزیر نفت است. منتقدان می گویند: وزارت نفت تاکنون برنامه ای عمل نکرده، زیرا همزمان پروژه های مختلف را آغاز کرده است؛ بدون این که طرحی جامع برای آن داشته باشد و اولویت بندی را رعایت کرده باشد.
حوزه نفت، تخصصی است و مدیران نفتی باید شناخت و تخصص لازم را داشته باشند. با انتخاب افراد بیگانه با صنعت نفت، این صنعت با مشکل جدی روبه روخواهد شد.
باتیم اقتصادی کابینه هماهنگ باشد
رضا مظهری، عضو هیئت علمی دانشکده امور اقتصادی، در این باره می گوید: هماهنگی با تیم اقتصادی کابینه آقای احمدی نژاد، از ویژگی های مهمی است که وزیر نفت باید داشته باشد. شجاعت، قاطعیت وکارآیی به تنهایی کافی نیستند. انتخاب مشاوران با دیدگاه های مختلف می تواند ایده های خوبی را به وزیر بدهد. مشاوران یکدست دردی را دوا نمی کنند، دیدگاه های مشاوران می تواند سیاست های اقتصادی را به سوی منافع ملی سوق دهد. در بعد بین المللی نیز باید از سیاست های افزایش قیمت نفت حمایت کند و قدرت چانه زنی و ایجاد تعادل را در مدیریت خود به کار گیرد و این به عملکرد و تجربه وزیر بستگی دارد.
شفاف سازی وزیر
یکی از کارشناسان حوزه اطلاع رسانی درباره انتقادهای وارد شده به وزارت نفت، درباره شفاف نبودن قراردادها می گوید: هم اکنون وزارت نفت زیر سؤال رفته است؛ از یک سو به ما فیای نفتی، متهم می شود و از سوی دیگر، قراردادهای آن را فاقد شفافیت می دانند و حتی نوع قراردادها را به نفع منافع ملی ایران نمی دانند.کسی باید وزیرنفت شودکه بتواند بعد رسانه ای این وزارتخانه را در حالت شفاف سازی و صداقت بیشتر ادامه دهد وهمه چیز را با مردم و کارشناسان در میان بگذارد و ابعاد داخلی و خارجی این حوزه تخصصی را با زبان ساده در اختیار افکارعمومی قرار دهد. وزارت نفت در طول چند سال دوران آقای خاتمی بسیار موفق عمل کرد، ولی انتقادهایی هم بر آن وارد است. وزیرنفت باید شخصی باشد که تهدیدها را به فرصتها تبدیل کند و از شانتاژ ، هیاهو و اغواگری افکار عمومی پرهیز کند و فردی کار آزموده و مدیری شجاع و با تخصص باشد تا در فراز و نشیب های جهانی، کشتی اقتصاد ایران را به سر منزل مقصود برساند.
نیاز به سرمایه گذاری داریم
حسینی، یکی از کارشناسان حوزه اقتصاد، می گوید: ایران در شرایط امروز در حوزه نفت بسیار نیازمند سرمایه گذاری مستقیم خارجی است. اگر وزیری بتواند موانع محدودکننده این سرمایه گذاری ها را از طریق لابی ها و رایزنی های خود تعدیل سازد، می تواند بسیاری از چالش های حوزه نفت را پاسخ گو باشد. مسائلی مانند قوانین محدود کننده، سرمایه گذاری خارجی، امنیت داخلی، سیاست خارجی، شورای نگهبان و... نیازمند تدبیر، خلاقیت و حسن ابتکار وزیر نفت هستند. وزیر نفت باید شخصیت علمی و تخصصی داشته باشد، زیرا وزارتخانه آن برای ایران و جهان با اهمیت است و افراد باظرفیت های محدود و غیرحرفه ای به هیچ روی نمی توانند در بطن آن قرار گیرند.
وی یادآور می شود: دولت آقای احمدی نژاد حق دارد که از نیروهای هم جهت و هم سوی خود در سمت های مختلف استفاده کند، اما باید توجه کردکه این افراد باید توان بالایی به لحاظ مدیریتی به ویژه در حوزه نفت داشته باشند. هم سویی صرف در کابینه نمی تواند در شرایط حساس امروز پاسخ گوی خواسته ها و مسائل جامعه ایران باشد. امروزه ما به شدت نیازمند افراد متخصص و متفکر در عرصه های مختلف هستیم.
وزیر باید برنامه داشته باشد
رحمانی، عضو هیئت علمی دانشگاه، می گوید: آقای احمدی نژاد درکوران انتخابات، بحث عدالت را بسیار مطرح کردند و بر آن اصرار داشتند. این عدالت در وهله نخست باید در مورد انتخاب کابینه اجرایی شود. افکارعمومی انتظار دارد که اصل عدالت در انتخاب وزیران لحاظ شود. وزارت نفت به کسی باید سپرده شود که علاوه بر ویژگی های یک مدیر موفق، برنامه های مشخص، مدون و عملی در این عرصه ارائه کند.
چند اظهار نظرکارشناسی و جریان سازیهای رسانه ای درباره نفت، نمی تواند ملاک جدی و خوبی برای انتخاب وزیرنفت باشد. وی تصریح می کند: وزارت نفت پستی حساس و راهبردی است و امید آن می رود با توجه به قیمت نفت و آینده آن فردی کلان نگر، برای این مقام انتخاب شود.
وزیرباید سیاست و اقتصاد بین الملل را بداند
یک کارشناس حوزه رسانه ای اقتصاد انرژی، درباره انتخاب وزیرنفت می گوید: وزیرنفت باید سیاست بین الملل و اقتصادجهانی را کاملاً بشناسد و برآن اشراف کامل داشته باشد. این وزارتخانه کمتر از وزارت خارجه نیست.
سیاست، اقتصاد، قوانین، روابط سیاسی دنیای غرب، اتحادیه اروپا، جهان اسلام، اوضاع خاورمیانه، روابط با همسایه ها و... از جمله مواردی است که شخص وزیر باید از آنها آگاهی داشته باشد و گریزی ازآن نیست. تسلط کامل به زبان خارجی و روحیه به روز بودن اطلاعات او می تواند در راهی که انتخاب کرده است، به او کمک فراوان کند.
کد مطلب 61151
نظر شما