صنعت گاز درجهان به عنوان یکی ازملزومات توسعه پایداردرسه دهه گذشته، تحولات عمده ای داشته ودرحال حاضر24درصد مصرف کل انرژی دنیا را تامین می کند.
دراین زمان مصرف گازدرجهان سالانه، 2 تا 3 درصد رشد داشته است و پیش بینی می شود این روند تا سال 2020 نیز ادامه یابد و سهم آن را درسبد مصرف جهانی، به حدود 29 درصد افزایش یابد.
کشورما، با داشتن26 تریلیون و 690 میلیون متر مکعب، ذخایرگازی، که قریب به 52 درصد آن درمناطق جنوبی کشور ودرنزدیکی آبهای نیلگون خلیج فارس است، همچنین با داشتن بیش از 18 درصد کل ذخایردنیا، به عنوان دومین کشور دارنده گاز بعد از روسیه، نمی تواند نسبت به این تحولات بی علاقه باشد
دکتر نرسی قربان عضو انجمن اقتصاد انرژی ایران درسخنرانی خود با عنوان" جنبه های توسعه پروژه های گازی ایران" درموسسه مطالعات بین المللی انرژی، با اشاره به قرار گرفتن حدود 10 درصد ذخایر گاز جهان در جنوب ایران، گفت: اگر کشوری دردنیای غرب این مقدارگاز جهان را دراختیار داشت، به یکی از قطب های بزرگ انرژی در جهان تبدیل می شد.
این کارشناس مسایل انرژی اعلام کرد: ایران سالانه ظرفیت تولید بیش از 500 میلیارد مترمکعب گاز طبیعی را دارد، یعنی 1380 میلیون مترمکعب در روز که به معنای تولید این محصول برای بیش از 50 سال است.
دکتر قربان گفت: جدول تولید گاز ایران در سال های 1997 تا 2000 میلادی و پیش بینی ها نشان می دهد، تولید گاز ایران از 5/3 درصد تولید جهان در سال 2000 میلادی به چهار برابر تا سال 2020 میلادی افزایش می یابد که بیش از 9 درصد تولید جهان است، درحالی که در همین سال سهم روسیه در حد 18 تا 19 درصد کنونی تولید جهان باقی می ماند.
این عضو انجمن نفت ایران با اعلام اینکه حدود 5/5 میلیون بشکه نفت معادل انرژی در ایران تولید می شود که 5/2 میلیون بشکه آن در داخل کشور مصرف و بقیه صادر می شود، تصریح کرد: تولید گاز ایران در حال حاضر بیش از 300 میلیون مترمکعب در روز نیست.
به گفته این کارشناس انرژی، مصرف سالانه گاز ایران حدود 75 میلیارد مترمکعب است که برابر است با 210 میلیون متر مکعب در روز، حجم تزریق گاز کشور به مخازن نفت حدود 35 میلیارد مترمکعب، حجم صادرات 3 میلیارد مترمکعب، حجم واردات 4 میلیارد مترمکعب است، ضمن آنکه سالانه حدود 10 میلیارد مترمکعب تلفات گاز در کشور وجود دارد که کسی درباره آن صحبتی نمی کند.
دکتر قربان تاکید کرد: ایران باید بر مبنای حداکثر جایگزینی گاز با فرآورده های نفتی در بخش های مختلف عمل کند.
این عضو انجمن بین المللی مطالعات استراتژیک انگلیس با بیان اینکه صادرات گاز با دو هدف ایجاد درآمد و ملاحظات سیاسی و استراتژیک در کشور دنبال می شود، تصریح کرد: به کارگیری گاز برای به دست آوردن ارزش افزوده در بخش های پتروشیمی وصنایع گازبر از موارد مهم دیگر در استفاده از این منبع انرژی است تا با ایجاد صنایع گازبر درایران، صادرات گاز لزومی نداشته باشد.
دکتر قربان با اشاره به نظر کارشناسانی که صادرات گاز را به معنای صادرات توسعه تعبیرمی کنند، گفت: با تقویت صنایع گازبر، این محصول به یک موتور توسعه تبدیل می شود و صنایع و خدمات جنبی آن می تواند بسیاری از مشکلات بیکاری را حل کند.
به گفته این صاحبنظر در امورانرژی، در صورت رشد متوسط 8 درصد درمصرف گاز داخل کشور، در فاصله سال های 2000 تا 2010 میلادی و رشد 6 درصد در 10 سال بعد از آن و رشد 4 درصد تا سال 2030، حجم مصرف داخلی از روزانه 150 میلیون مترمکعب در سال 2000 به 850 میلیون مترمکعب در سال 2030 می رسد که معادل مصرف 6 تریلیون متر مکعب در فاصله زمانی 30 ساله خواهد بود.
دکتر قربان افزود: انجام محاسبه ای مشابه برای حجم گاز قابل تزریق به مخازن نفت کشور، نشانگر رقمی حدود 2 تریلیون مترمکعب تا سال 2030 است.
وی گفت: برآوردهای سازمان بین المللی انرژی جهانی نشانگر رشد 2/3 درصد در مصرف گاز طبیعی جهان و افزایش حجم این مصرف از حدود 2 هزار و 400 میلیارد مترمکعب درسال 2002 میلادی به حدود 4 هزار و 600 میلیارد مترمکعب درسال 2020 میلادی است.
عضو انجمن اقتصاد انرژی ایران افزود: در سال 2020 میلادی سهم گاز درسبد مصرف انرژی جهان که هم اکنون 24 درصد است، به 28 درصد می رسد.
دکتر قربان رشد متوسط مصرف گاز را در بعضی از کشورهای در حال توسعه 3/5 درصد و در کشورهای توسعه یافته 4/2 درصد اعلام کرد و یادآور شد: استفاده از توربین های گازی برای تولید برق، مهمترین عامل رشد مصرف گاز هستند.
این کارشناس انرژی کشورهای آمریکای شمالی را بیشترین مصرف کنندگان گاز دنیا معرفی کرد و توضیح داد: کشورهای آمریکای شمالی 31 درصد، 15 کشور اروپایی حدود 13درصد و کشورهای شوروی سابق 4/22 درصد کل گاز جهان را مصرف می کنند.
دکتر قربان یادآور شد: مصرف گاز در کشورهای حوزه خلیج فارس بیش از 3 برابر قاره افریقا است.
وی رشد اقتصادی جهان، مسایل محیط زیست، جایگزینی گاز با سایراشکال انرژی، آزادسازی بازارهای انرژی و قیمت گاز را از دلایل رشد مصرف گاز و افزایش سهم آن در سبد مصرف انرژی جهان خواند.
دکتر قربان با بیان اینکه روسیه و کشورهای حوزه خلیج فارس با داشتن حدود 36درصد ذخایر گازی، کشورهای اصلی دارنده این منبع انرژی هستند، گفت: آمریکای شمالی با تولید حدود 30 درصد گاز جهان بیشترین حجم این محصول را تولید می کند و کشورهای شوروی سابق، آسیا، اروپا و آفریقا در رتبه های بعد قرار دارند.
این کارشناس امور انرژی خاطرنشان کرد: پیش بینی می شود، تولید گاز در مناطق مختلف از جمله خاورمیانه و آفریقا از 12 درصد در سال 1997 به 20 درصد در سال 2020 برسد که بیشترین حجم تولید در منطقه خلیج فارس خواهد بود.
دکتر قربان گفت: مقایسه تولید و مصرف گاز جهان نشانگر نزدیکی حجم این دو شاخص است ولی مقایسه میزان ذخایر کشورهای تولیدکننده و مصرف کننده این محصول نشان می دهد که امریکا با داشتن 7 درصد ذخایر جهان، 31 درصد مصرف گاز جهان را دارد، درحالی که کشورهای منطقه خلیج فارس با داشتن 36 درصدذخایر گاز جهان، فقط 8 درصد مصرف جهانی آن را به خود اختصاص داده اند.
این عضو انجمن اقتصاد انرژی ایران معتقد است ذخایر گاز ایران 23 تریلیون مترمکعب است و وزارت نفت این مقدار را 3/26 تریلیون نیز اعلام کرده است، وی همچنین کل ذخایر گاز ایران را 16 دصد گاز دنیا می داند می گوید پیش بینی می شود با وجود تولید زیاد گاز، این سهم از ذخایر گاز دنیا تا سال 2020 میلادی حفظ شود.
دکتر قربان حجم ذخایر در اختیار کشورهای قزاقستان، عراق، ایران، عربستان، قطر، امارات و ترکمنستان را 38 درصد کل ذخایر جهان اعلام کرد و افزود: 9 کشور دنیا صادرکننده اصلی گاز مایع دنیا هستند و صادرکنندگان عمده گاز، نیز 95 درصد تجارت گاز جهان را در دست دارند، ولی ایران در هیچ کدام از این گروه ها قرار ندارد، در حالی که کشوری مانند الجزیره با داشتن ذخایر و منابع انسانی به مراتب کمتر از ایران، در هر دو گروه قراردارد.
این کارشناس انرژی تاکید کرد: در صورت استفاده از ظرفیت صادراتی کشور، می توان حدود 60 میلیارد مترمکعب در سال و 165 میلیون مترمکعب در روز گاز صادر کرد که نشان می دهد تا سال 2030 میلادی کمتر از 3/1 تریلیون مترمکعب گاز صادر خواهد شد.
دکتر قربان نتیجه گیری کرد: اگر ایران به همه اهداف خود در مصرف داخلی، تزریق و صادرات دست یابد، تا سال 2030 میلادی تنها یک سوم ذخایر گاز کشور به کار گرفته خواهد شد و ایران می تواند تا سال 2050 یا 2060 میلادی استفاده از گاز و تجارت آن را ادامه دهد.
به نظر این کارشناس انرژی، برای دست یافتن به اهداف بلند مدت تعیین شده برای کشور تقسیم بندی میدان گازی پارس جنوبی به عنوان بزرگترین میدان گازی ایران باید به گونه ای باشد که 15 فاز از آن برای مصارف داخلی، 5 فاز برای تزریق گاز و 8 فاز نیز برای صادرات در نظر گرفته شود.
کد مطلب 6168
نظر شما